Haber: Emine DALFİDAN

(TBMM) - Yeni Yol Grup Başkanı, DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, süreçle ilgili yasal düzenleme beklentilerine ilişkin, “Meclis kapanmadan bu yasanın çıkması için en geç önümüzdeki hafta partiler arası görüşmeler başlamalı. En geç temmuzda yasa çıkmalı ki seçim stresi ve gerilimi başlamadan yasanın işleyişi sonuç alıcı bir şekilde tamamlanmış olsun” dedi. Ekmen, “Devletin sürece hakim olabilmesi için örgütün atıp atmayacağı adımlara kendini bloke etmemesi lazım. Örgütün atacağı adımları kendiniz için ön şarta dönüştürürseniz, sürecin yönetim insiyatifi örgüte geçer. Oysa direksiyonda devlet olmalı” ifadelerini kullandı.

2013-2015 yıllarındaki çözüm süreci döneminde akil insanlar heyetinde yer alan, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda görev yapan Yeni Yol Grup Başkanı, DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Komisyon'un ortak rapor yayımlayarak görevini tamamlamasının ardından süreçle ilgili yasal düzenleme beklentilerine ilişkin ANKA Haber Ajansı’na değerlendirmelerde bulundu.

“Bir aksama olduğu kesin”

Ekmen, komisyonun hazırladığı ortak raporun şubat ayında oylandığını anımsatarak, “Sürecin tıkandığı, yavaşladığı ya da kriz mi olduğunun cevapları değişebilir ama bir aksama olduğu kesin” dedi. Ekmen, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Mart ayını ramazan diye pas geçtiler ama aslında mart ayında da çalışabilirdik. Defalarca kez nisan ayında, yani bayramdan sonra Meclis Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş’un grup koordinatörlerini davet ederek yeni bir yasama faaliyeti için ortak zemin arayacağı ifade edildi. Fakat Sayın Kurtulmuş’un ‘sorumluluk siyasi partilerdedir’ deyip bir kenara çekildiğini görüyoruz. Bu, muhtemelen devletin süreç yönetim tercihinden kaynaklanan bir şey. Yoksa Numan Bey'in bu ve benzeri süreçlere karşı ilgisi ve çabasını görüyoruz.

Benim anladığım kadarıyla geçen yıl temmuz-ağustos aylarında örgütün boşaltıp devletin elden geçirdiği mağaralarla ilgili süreçte bir duraksama oldu ve bu tekrar canlanmadı. Temmuz-ağustosta iki ya da üç mağara boşaltılmış. Orada yaşayan insan sayısı, depolama alanı, katları, yatay ve dikey olarak büyüklüğü açısından her bir mağarayı küçük ölçekli bir ilçe gibi düşünebiliriz. Yani ciddi adımlardı o boşaltmalar. Ama devamının gelmediği anlaşılıyor. Devletin yasama faaliyetinde frene basmasının sebebinin bu olduğu söyleniyor.”

Yasanın çıkması gerektiğini belirten Ekmen, “Doğrusu ben, örgütün fesih kararıyla birlikte tespit, teyit ve ilan mekanizmalarına ihtiyaç kalmadan yasa çıkartılması gerektiğini savunan birisiyim. O yüzden yasayı bekletmemek gerekir. Ama eğer örgüt de mağaraları boşaltma taahhüdünü sürdürmüyorsa o zaman burada da örgütün bir an önce atması gereken adımlar olduğu söylenebilir” şeklinde konuştu.

"Bu yasanın yürürlüğe girerek uygulanması ile olası seçim arasında 6 ay ya da 1 yıl boşluk olmalı"

Yasal düzenlemelerin bu yasama yılı sonuna kadar çıkarılıp çıkarılmayacağı sorusu üzerine Ekmen, eğer Temmuz ayında da çalışma kararı alınırsa yasama yılının bitmesine 3 ay kaldığını anımsatarak, şöyle devam etti:

“Önümüzde mayıs, haziran, temmuz var. Bu yasanın yürürlüğe girerek uygulanması ile olası seçim arasında 6 ay ya da 1 yıl boşluk olmalı. Sürecin sağlıklı ilerlemesi, siyasi risklerin süreç üzerinde yarattığı stresin azalması için buna ihtiyaç var. Biz raporu 8 haftada 7 oturum ile yazdık. Bu ne demektir? Eğer bir metin görüşe açılırsa siyasi partilerin bunda ortaklaşması 4-5 hafta sürer. Komisyon ve Genel Kurulu da ekleyelim; 2-3 hafta. Yani sağlıklı bir süreç için en az 2 aya ihtiyaç var. Meclis kapanmadan bu yasanın çıkması için en geç önümüzdeki hafta partiler arası görüşmeler başlamalı ve yine temmuzda yasa çıkmalı ki seçim stresi ve gerilimi oluşmadan yasanın işleyişi sonuç alıcı bir şekilde tamamlanmış olsun.”

“Yasa örgütün feshi ve siyasallaşma sürecini destekleyenlerin elini kuvvetlendirir”

Bu konuda daha önce çıkarılan yasalara değinen Mehmet Emin Ekmen, sözlerini şöyle sürdürdü:

“1984'ten bugüne kadar devlet doğrudan ismini koyarak ya da dolaylı olarak toplam 11 kez yasal düzenleme yapmış. Bu 11 yasal düzenleme yapıldığında devlet terörle mücadele hakkından, egemenlik hakkından, yargılama hakkından feragat etmemiş. Bu yasanın çıkmasının devlet aleyhine doğuracağı bir sonuç yok. Yasa çıkar, kuralları koyarsın. Bu yasaya uyan gelir, uymayanla devlet güvenlik perspektifiyle; Öcalan da ideolojik ve örgütsel olarak mücadele eder. yasa örgütün feshi ve siyasallaşma sürecini destekleyenlerin elini kuvvetlendirir. Bu yasanın çıkması için bir şarta ihtiyaç yok. Önemli olan devletin sürece uymak isteyen örgüt üyelerine bir çıkış yolu açması. Bunun için örgütten adım atmasını beklemeye gerek yok, bazı unsurlar örgütün bazı kanatları üzerinde negatif baskı yaratıyordur, ‘Yapmayın, uyumayın, silahlı mücadeleye devam’ edin diye. Yasayı çıkartmak dönüşmek isteyenlerin elini kuvvetlendirir.

"Eğer yasa çıkarsa ‘Silahlı mücadele son bulmuştur’ diyenler ile buna direnenler ayrışır"

Eğer yasa çıkarsa ‘Silahlı mücadele son bulmuştur’ diyenler ile buna direnenler ayrışır ve yine devletin işi kolaylaşır. Bir yavaşlama, donma hali varsa herkesin sözünü tutması gerektiğini ifade ediyorum. Devletin sürece hakim olabilmesi için örgütün atıp atmayacağı adımlara kendini bloke etmemesi lazım. Şartlar gerçekleşmedi diye donakalırsanız sürecin direksiyonu örgüte geçer. Örgütün atacağı adımları kendiniz için ön şarta dönüştürürseniz, sürecin yönetim insiyatifi örgüte geçer; oysa direksiyonda devlet olmalı."

"Şehit ve gazi ailelerini incitmeyecek, toplumsal vicdanı yaralamayacak ama önceki tecrübelerden ders alan bir çerçeve olmalı"

Çıkarılacak yasal düzenlemelerin nasıl olması gerektiği konusunda Ekmen şunları söyledi:

“Devlet 11 kere yasa çıkartmış, 11 kişi gelmemiş. Öcalan iki kere 2009 ve 1999’da kayıtsız şartsız çağrı yapmış, gelenler 8’er yıl ceza almış, Barış Grubu, Habur Grubu… O zaman öyle bir yasa yapmalıyız ki yayınlandığında örgütün 2-3 bin elemanı varsa yasaya uygun, şartları tutanlar gelip bu yasaya katılmalı. Bunların yasaya katılımıyla ilgili bilgiler Milli İstihbarat Teşkilatı’nda vardır. Hangi yasa çalışır, hangisi çalışmaz bunu MİT bilir. Bunun için İmralı ile görüşmüştür, Kandil ile görüşmüştür. Bunları ben bilemem. Ama sonuçta bir yasa önüme geldiğinde soracağım soru şudur: Bu yasa yayınlandığında umduğunuz katılım olacak mı? ‘Evet, bu yasaya katılım olacağını düşünüyoruz' derlerse amenna.. Ama ‘Yok bu bizim teklifimizdir, isteyen gelir, istemeyen gelmez’ derlerse o zaman 2 yıldır devlet İmralı'yla ne görüşüyor? İmralı Kandil'le ne görüşüyor?

Yasa şehit ve gazi ailelerini incitmeyecek, toplumsal vicdanı yaralamayacak ama önceki tecrübelerden ders alarak katılımı sağlayacak bir çerçevede olmalı. Bu çerçevenin ne olduğunu ancak İmralı ve Kandil'le görüşme yürüten devlet kurumları bilir. Türk toplumunun ortalama hassasiyeti ile yasaya katılım iradesinin uygun bir formülde buluşabilmesi gerekir.”

“Öcalan'la ilgili tartışmalar süreci yavaşlatıyor”

Mehmet Emin Ekmen, “Abdullah Öcalan’ın statüsü” ile ilgili tartışmalar konusunda şu değerlendirmelerde bulundu:

“Doğrusu Öcalan'la ilgili tartışmalar süreci yavaşlatıyor. Toplumda sürece destek yüzde 70'i buluyor. Süreç yasalarına destek yüzde 30-40’ları buluyor ama Öcalan'la ilgili düzenlemelerde bu oran aşağıya düşüyor. Bu süreci sağlıklı bir şekilde yürütmenin yolu önce süreci başarıyla tamamlamak sonra bu sürece katkısı olanlarla ilgili düzenlemeleri ikinci gündeme koymaktır. Bu nedenle ‘statü’ tartışmasını anlamlı bulmuyorum. Devlet Öcalan ile görüşüyor. Bu bir statü tanımıdır. Öcalan Kandil ile görüşüyor. Öcalan'ın devlet ve Kandil arasında hatta devlet ve Suriye arasında yürüttüğü moderasyon var. Ne yapacağız, bunu kanuna bir ibare olarak mı yazacağız? Bunlar daha çok karşılıklı esneklik içerisinde götürülen süreçler. Statü tanımı diye ne kast edildiğini tam olarak anladığımı ifade edemem. Devlet bugün Öcalan'ın muhataplığını kabul etmiş ve süreci Öcalan'ın üzerinden yürütüyor. Statü budur. Eğer bunun bir kanun maddesine dönüşmesini istiyorlarsa siyasetin buna cesaret edeceğini düşünüyorum. Dünyada böyle örnekler yok.”