İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Ankara Şubesi, “Şantiye şefliği çalışma alanının düzenlenebilmesi, işlevli ve çalışır bir düzene oturtulması meslektaşlarımızın yanı sıra deprem ülkesi olmamızdan dolayı halkımız açısından da son derece önemlidir… Mevcut mevzuatın dahi uygulanamadığı bu durum depremle yaşamaya zorunlu olan ülkemizde halkımızın can güvenliği açısından direkt tehdit oluşturmaktadır” açıklamasını yaptı.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Ankara Şubesi, ‘şantiye şefliği’ mesleğinin çalışma alanının düzenlenebilmesine dair taleplerine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. İnşaat mühendislerin taleplerini içeren bir video da İMO’nun sosyal medya hesaplarında yayınladı. İMO’nun açıklaması şöyle:
“Şantiye şefliğinin uygun meslek grubunca ve büyük oranda fiili olarak yapılmamasına rağmen, çözüm önerilerimizle ilgili bakanlık tarafından herhangi bir dönüş yapılmaması bu durumun bilinçli olarak yaratıldığını düşündürmektedir. Yönetmelik taslağını ilgili bakanlığa teslim etmemizin üzerinden tam 8 ay geçti.
Üyelerimizin yoğun olarak faaliyet gösterdiği ‘şantiye şefliği’ alanı ile ilgili şubemiz tarafından yapılan incelemeler doğrultusunda yasal ve uygulamaya dönük yaşanan sorunlar irdelenmiş ve bu sorunların çözümü noktasında da kurumlar ölçeğinde şubemiz ve odamız tarafından birtakım girişimlerde bulunulmuştur. ‘Şantiye şefliği’ çalışma alanının düzenlenebilmesi, işlevli ve çalışır bir düzene oturtulması meslektaşlarımızın yanı sıra deprem ülkesi olmamızdan dolayı halkımız açısından da son derece önemlidir. Mevzuatta ve uygulamalarda eksik ve yanlışların olduğunu düşünmemiz bir tarafa mevcut mevzuatın dahi uygulanamadığı bu alanın düzenlenmesine dair geçmiş dönemlerde de birçok girişimimiz bulunmaktadır.
SGK İl Müdürlükleri ile başka bir işte sigortalı bulunan ‘şantiye şefleri’nin hangi koşullarda ve kaç şantiyede görev yapabilecekleri, şantiye şefliği görevi üstlenen üyelerimizin sigortalılık durumlarının nasıl belirleneceği sorulmuştur. Konuya dair bir takip sistemlerinin olup olmadığı eğer yoksa uygulamaya dair önerileri istenmiştir. SGK’dan bu konuda aydınlatıcı bir yanıt alınamamıştır.
Yürürlükte olan yönetmelikte yapı ruhsatlarında şantiye şefi belirlenmesi sürecinde ‘yapım işinin gerektirdiği ve imalatın niteliğine uygun meslek grubundan şantiye şefi’ belirlenmesi mevzuatta açık bir şekilde ifade edilmekte olup bu konuda alınmış mahkeme kararları da bulunmaktadır. Şube kayıtlarımızda bulunan ruhsatlar incelendiğinde meslektaşlarımızın toplam ruhsatlar içerisinde üstlendikleri şantiye şefliklerinin oranının yüzde 50 civarında olduğu görülmüştür.
Şube ve temsilciliklerimizdeki belediye ve Organize Sanayi Bölgelerinin tamamına konu hakkında bir yazı gönderilerek ruhsat verme aşamasında şantiye şeflerinin uzmanlık alanlarına dikkat etmeleri gerektiği, uzmanlık alanına uygun olmadan atanan şantiye şefliklerinin takipçisi olacağımızı ve ruhsatların iptali konusunda gerekli yasal sürecin tarafımızdan işletileceği bildirilmiştir. İmalatın niteliğine uygun olmayan meslek grubundan (Örnek: Betonarme Karkas Yapı – Elektrik Elektronik Müh.) atanan şantiye şefleriyle ilgili olarak belediyelerle başlattığımız dava süreci ehliyet yönünden reddedilmiştir.
Ruhsat düzenleme aşamasında yaşanan sorunlardan bir diğeri de idarelerin yapı ruhsatı düzenleme aşamasında ‘şantiye şefleri’nden oda kayıt belgesi almayıp taahhütname ile işlem yapılmasıdır. ‘Şantiye şefleri’nden oda kayıt belgesi alınmasına ilişkin genelge hükmü olmasına rağmen, taahhütname ile yürütülen uygulama, gerçeğe aykırı beyanda bulunarak ‘şantiye şefliği’ üstlenilmesinin önünü açmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalarda da yapı ruhsatında ‘şantiye şefi’ olarak kayıtlı olan bazı kişilerin gerçeğe aykırı beyanda bulunarak inşaat mühendisi unvanını kullandıkları anlaşılmıştır.
“ŞANTİYE ŞEFLERİ TMMOB TARAFINDAN BELİRLENEN MÜHENDİSLİK ASGARİ ÜCRETİNİN ALTINDA ÇALIŞTIRILMAMALI”
Yönetmelik değişikliğindeki taleplerimiz;
. İstisnai durumlar dışında, her şantiye şefi sadece bir şantiyede tam zamanlı olarak görevlendirilmelidir.
. Şantiye şefliğinin üstlenilmesinde; yapım işinin konusunun, niteliğinin, büyüklüğünün ve ilgili imalatların oranının dikkate alınması, keyfi uygulamaların sonlandırılması için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
. Şantiye şefliği sürekli eğitime ve mesleki tecrübeye gereksinim duyan bir görevdir. Bu görevi yerine getirecek kişilerin ilgili meslek odalarınca verilen eğitimlere katılıp belgelendirilmeleri zorunlu tutulmalıdır.
. Gerçeğe aykırı beyanda bulunarak şantiye şefliği üstlenilmesinin önünü geçilmesi için şantiye şeflerinden oda kayıt belgesi istenmelidir.
. Şantiye şefleri TMMOB tarafından belirlenen mühendislik asgari ücretinin altında çalıştırılmamalı, hak ve ücretleri yasal güvenceye alınmalıdır.
“YÖNETMELİK TASLAĞINI TESLİM ETMEMİZİN ÜZERİNDEN TAM 8 AY GEÇTİ”
Mevcut mevzuatın dahi uygulanamadığı bu durum depremle yaşamaya zorunlu olan ülkemizde halkımızın can güvenliği açısından direkt tehdit oluşturmaktadır. Şantiye şefliğinin uygun meslek grubunca ve büyük oranda fiili olarak yapılmamasına rağmen, çözüm önerilerimizle ilgili bakanlık tarafından herhangi bir dönüş yapılmaması bu durumun bilinçli olarak yaratıldığını düşündürmektedir. Yönetmelik taslağını ilgili bakanlığa teslim etmemizin üzerinden tam 8 ay geçti. Konuya tekrar dikkat çekmek için İMO Ankara Şubesi üyelerinin bir ağızdan gerçekleşen taleplerini yineliyoruz.”