(ANKARA) - CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, tarımda üreticinin finansmana erişiminin daraldığını belirterek, sübvansiyonlu tarım kredilerinde “Bağ-Kur/SGK borcu yoktur” şartı aranması ve yeni işletme açılışlarında alınan ücretlerde çok yüksek artışlar yapılmasının üretimi olumsuz etkilediğini söyledi. Durmaz, “Sahada üretici desteklenmek bir yana; adım adım sistemin dışına itiliyor. Kredi ve kayıt süreçleri, en çok ihtiyacı olana kapıyı kapatıyor” ifadelerini kullandı.
CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, yaptığı yazılı açıklamada sübvansiyonlu tarım kredilerinde “borcu yoktur” belgesi istenmesine tepki gösterdi. Durmaz, "Borcu olmayan üretici çoğu zaman krediye en az ihtiyaç duyan kesimdir. Krediyi arayan; yem, mazot, gübre gibi girdilerin altında ezilen, hasadı bekleyen, borcunu çevirmeye çalışan üreticidir. ‘Borcu yoktur’ şartı, destek değil; tarımsal finansmana erişimi daraltmaktır" dedi.
Durmaz, yeni işletme açacak üreticilerden alınan ücretin 2025’te 230 TL iken 2026’da 2 bin 500 TL’ye çıkarıldığına dikkati çekerek, "Döner sermaye yüzde 25 artarken üreticiye yaklaşık yüzde bine yakın zam yapmak hangi mantığa sığar? Üretime yeni girecek olanı, işletmesini kayıt altına alıp resmileştirmek isteyen üreticiyi daha en baştan ağır maliyetle karşılamak; kayıt dışını büyütür, üretimi küçültür, köyden kopuşu hızlandırır" ifadesini kullandı.
"Üreticinin sosyal güvenlik yükleri azaltılmalı"
Kırsalda demografik yapının alarm verdiğini ileri süren Durmaz, "Gençleri üretime teşvik etmek yerine üretimi pahalılaştıran uygulamalar, ‘köyde kalmayın’ mesajı veriyor. Bu ülkenin tarımını, hayvancılığını kim sürdürecek" dedi. Durmaz, 2025’te yaşanan zirai don gibi afetlerin ardından üreticinin yükünün hafifletilmesi gerekirken yeni şartlarla krediden dışlanmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, sosyal güvenlik yüklerinin azaltılması ve borçların silinmesi veya faizsiz yapılandırılması/ertelenmesi gerektiğini ifade etti. Durmaz, "Sahada üretici desteklenmek bir yana; adım adım sistemin dışına itiliyor. Kredi ve kayıt süreçleri, en çok ihtiyacı olana kapıyı kapatıyor" dedi.
Durmaz, "Ziraat Bankası sübvansiyonlu kredilerinde üreticiyi dışlayan 'Bağ-Kur/SGK borcu yoktur' şartı kaldırılacak mıdır? Yeni işletme açacak üreticilere yansıtılan yüksek ücret artışları geri çekilecek midir" sorularını yöneltti.
Durmaz, "Krediye erişim 'sıfır borç' şartına bağlanmamalı; borcu olan üretici için faizsiz yapılandırma/öteleme mekanizması kurulmalı, krediyle birlikte sürdürülebilir bir ödeme planı oluşturulmalı. Yeni işletme açılış ücretleri makul seviyeye çekilmeli; genç ve kadın üreticilere ilk kuruluşta kolaylık sağlanmalı. Genç üreticiler için prim/SGK desteği, düşük faizli kredi kolaylığı uygulanmalı" önerisinde bulundu. Durmaz, "Bugün üreticiyi zorlarsanız yarın gıdayı pahalıya yersiniz. Üretici ayakta kalmazsa tarım çöker; tarım çökerse gıda enflasyonu büyür, gıda güvenliği zayıflar. Çözüm engel koymak değil, üreticinin yükünü azaltan, erişilebilir ve adil destek–kredi mekanizmalarıyla üretimi büyütmektir" dedi.