Haber: Berfin BAYIR
(TBMM) - AK Parti'nin TBMM'ye sunmaya hazırlandığı şehit aileleri ve gazilere ilişkin kanun teklifi taslağında şehit yakınları, gaziler, vazife ve harp malulleri ile hak sahiplerine yönelik mali ve sosyal haklarda kapsamlı değişiklikler öngörülüyor. Taslak teklif; anne ve babalara bağlanan aylıklara güvence getirilmesini, bakıma muhtaç gazilere yapılan desteğin artırılmasını, terörle mücadelede yaralanan ancak malul sayılmayanlara yeni haklar tanınmasını ve sosyal güvenlik uygulamalarında birlik sağlanmasını içeriyor.
ANKA Haber Ajansı'nın edindiği bilgiye göre, yaklaşık 12 maddeden oluşması beklenen kanun teklifi taslağında, şehit yakınları, gaziler, vazife ve harp malulleri ile hak sahiplerine ilişkin mali, sosyal ve özlük haklarının güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler yer alması bekleniyor. Taslakta, şehit yakınlarının gelir güvencelerinin artırılması, bakıma muhtaç gazilere sağlanan desteğin yükseltilmesi, sosyal güvenlik uygulamalarında birlik sağlanması ve farklı kanunlarda yer alan hükümlerin güncel ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden düzenlenmesi amaçlanıyor.
Kanun teklifinin taslak metninin gerekçesinde, şehitlik ve gazilik kavramlarının Türk milletinin tarihsel hafızasında ve devlet geleneğinde özel bir yere sahip olduğu vurgulanarak, Devlet ve millet adına gösterilen fedakarlığın "en yüksek onursal" ifadesini temsil edildiği kaydedildi.
Gerekçede ayrıca, Anayasa'nın 61. maddesi uyarınca devletin harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazileri koruma yükümlülüğü bulunduğu belirtilerek, bu kapsamda mali, sosyal ve özlük haklarının günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesinin amaçlandığı ifade edildi.
ŞEHİT YAKINLARININ ANNE VE BABALARINA BAĞLANAN AYLIKLARDA GÜVENCE ARTIRILIYOR
Taslak teklif, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapılmasını öngörüyor. Düzenlemeyle, vazife ve harp malullüğü hükümleri kapsamında aylık bağlanmasını gerektiren olaylar nedeniyle yaşamını yitirenlerin veya malul olduktan sonra hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak aylıklara ilişkin asgari güvence genişletiliyor.
BAKIMA MUHTAÇ GAZİLERE YAPILAN ÖDEME İKİ KATINDAN DÖRT KATINA ÇIKARILIYOR
Taslağa göre bakıma muhtaç gaziler ile vazife malullerine yapılan bakım desteği artırılıyor. Böylece mevcut uygulamada net asgari ücretin iki katı olarak ödenen bakım desteğinin dört katına çıkarılması hedefleniyor.
Ayrıca, ciddi omurilik yaralanmaları, iki gözde tam görme kaybı veya en az iki uzvun kaybı gibi ağır maluliyet durumlarının bu destek kapsamına girmesi planlanıyor.
TASLAK METİN, GEÇMİŞTE BAĞLANAN AYLIKLARI DA KAPSAYACAK
Şehit yakınlarının anne ve babalarına yönelik aylık güvencesine ilişkin değişikliğin, kanunun yürürlüğe girmesinden önce bağlanmış aylıklar için de uygulanması öngörülüyor. Ancak düzenleme kapsamında geçmiş dönemlere ilişkin herhangi bir fark ödemesi yapılmayacak.
OPERASYONEL GÖREVLERDE YAŞANAN RİSKLERİN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR
Taslak teklif, Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'da da değişiklik yapılmasını öngörüyor. Buna göre, eğitim, atış, tatbikat, manevra, birlik intikali ile bu faaliyetlerin ayrılmaz parçası olan planlama, sevk ve idare, bakım, onarım, lojistik, mühimmat, ulaştırma, haberleşme ve teknik destek faaliyetleri sırasında ortaya çıkan operasyonel riskler nedeniyle malul olan veya hayatını kaybeden Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü personeli ile Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının da kanun kapsamına alınması öngörülüyor.
15 TEMMUZ'DA YARALANAN BAZI KİŞİLERE ŞEREF BAĞLANACAK
Taslak teklifle, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında anayasal düzeni korumak amacıyla yaralanan ancak malul sayılmayan veya malullük derecesi belirlenmeyen sivil kişiler ile kamu görevlilerine şeref aylığı bağlanması öngörülüyor. Bu aylık, vazife malullüğü veya harp malullüğü statüsü oluşturmayacak, başka bir sosyal güvenlik hakkı doğurmayacak ve gazinin ölümü halinde hak sahiplerine devredilmeyecek.
TERÖRLE MÜCADELE VAZİFE MALULLÜĞÜ AYLIKLARININ HESAPLANMASI YENİDEN DÜZENLENİYOR
Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklikle vazife malullüğü aylıklarının hesaplanmasına ilişkin esaslar da değiştiriliyor. Buna göre, terörle mücadele kapsamında vazife malullüğü aylığı, Milli Savunma Bakanlığı'nda Genel İdare Hizmetleri Sınıfında görev yapan lisans mezunu uzman memurun emekli keseneğine esas aylığı üzerinden hesaplanacak. Hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine bağlanacak aylıkların da malule bağlanacak aylıktan düşük olmaması öngörülüyor.
MALUL SAYILMAYAN YARALILARA MUHARİP GAZİ STATÜSÜ VERİLMESİ ÖNGÖRÜLÜYOR
Taslak teklif, terörle mücadele görevleri sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan veya malullük derecesi belirlenmeyen personele yönelik yeni bir düzenleme öngörüyor.
Ateşli silah, el yapımı patlayıcı (EYP), mayın, havan, roket, el bombası, şarapnel ve benzeri mühimmatın etkisiyle ya da çatışma koşullarında meydana gelen travmalar sonucu yaralanan, yaralanmasının Adli Tıp Kurumu ölçütlerine göre hafif nitelikte olmadığı tıbbi kayıtlarla belirlenen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli ile güvenlik korucularından malul sayılmayanlara muharip gazi statüsü verilmesi öngörülüyor.
Taslak metne göre ilgili kurumların yapacağı tespitler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na gönderilecek, muharip gazi sayılmasına ilişkin nihai karar en geç iki yıl içinde verilecek.
Muharip gazi sayılanlara başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren 1005 sayılı Kanun kapsamında şeref aylığı bağlanacak. Bu kişiler, ilgili mevzuatta muharip gazilere tanınan haklardan yararlanacak. Düzenleme yalnızca kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen olaylar için bir defaya mahsus uygulanacak, başvurular ise kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde yapılabilecek.
VAZİFE VE HARP MALULLERİNDE YENİDEN MUAYENE YAŞI 55 OLARAK DÜZENLENİYOR
5510 sayılı Kanun'da yeniden muayeneye ilişkin yaş şartı değiştiriliyor. Mevcut düzenlemede yer alan "askerlik çağı dışına çıktıkları" ibaresi yerine "55 yaşını doldurdukları" hükmü getiriliyor.
MALULLÜK DURUMU AĞIRLAŞANLARA AYLIK ARTIŞI İMKANI
Yeniden muayene yaş haddini doldurmuş vazife ve harp malullerine bir defaya mahsus yeniden muayene talebinde bulunma hakkı tanınıyor. Buna göre, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde başvuranlardan malullük durumunun ağırlaştığı tespit edilenlerin vazife veya harp malullüğü aylıkları artırılacak. Yapılacak yeniden muayene ise mevcut aylığın azaltılması ya da kesilmesine gerekçe oluşturmayacak.
TERÖRLE MÜCADELEDE YARALANAN BAZI KİŞİLERE AYLIK VE MUHARİP GAZİ HAKKI
Taslak teklifte, terör eylemleri nedeniyle yaralanmasına rağmen malul sayılmadığı için aylık bağlanamayan kişilere ilişkin düzenleme yapılıyor. Buna göre, talepleri üzerine Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılanlara, 1005 sayılı Kanun kapsamında bağlanan şeref aylığının yüzde 140'ı tutarında aylık bağlanacak.
Taslak metne göre derece tespiti yapılanlardan 15 Temmuz gazisi olmayan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli ile güvenlik korucuları da muharip gazi sayılacak ve ilgili mevzuatta muharip gazilere tanınan haklardan yararlanacak.
Kanun teklifi taslağı üzerindeki çalışmalara devam ediliyor.