(TBMM) - TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu'nda konuşan TEPAV Kalkınma Programı Direktörü Hüseyin Ekrem Cunedioğlu, genç nüfusa oranlandığında Türkiye’deki okul saldırısı oranının ABD ile aynı düzeye ulaştığını ve Brezilya’yı 5'e katladığını belirterek, yılda ortalama 5 saldırının artık "yeni normal" haline geldiğini ve Türkiye'nin 15 yaş grubunda yaşam memnuniyeti en düşük OECD ülkesi olduğunu vurguladı.

TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu, AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı.

Komisyonun açılışında konuşan Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt, Meclisin temmuz ayı sonunda tatile girecek olması nedeniyle bundan sonraki toplantıların salı ve çarşamba günleri saat 14.15'te yapılacağını açıkladı. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığına ve İstanbul'daki okul şiddeti olaylarına yönelik il dışı ziyaretleri planladıklarını belirten Beyazıt, "Perşembe günü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığına gideceğiz saat on birde. İstanbul'da bir öğretmenimizin yine bir öğrenci tarafından vurulma hadisesi vardı, bir de Mersin'de bir yaralama hadisesi vardı. İstanbul ziyareti yapalım, onu da cuma, cumartesi veya sizin takdirinize göre pazar, pazartesi olarak iki gün olarak planlayalım" ifadelerini kullandı.

Komisyonun bugün gerçekleşen toplantısında TEDMEM Koordinatörü Nilgün Demirci Celep, TEDMEM Direktörü Dr. Sabiha Sunar, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Erdal Hamarta ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Kalkınma Programı Direktörü Hüseyin Ekrem Cunedioğlu sunum yaptı.

TEDMEM KOORDİNATÖRÜ CELEP: ŞİDDET VAKALARI ŞANLIURFA'DA 13 KAT ARTTI

Türk Eğitim Derneğinin düşünce kuruluşu TEDMEM Koordinatörü Nilgün Demirci Celep, okul güvenliği meselesini güncel veriler ışığında incelediklerini belirtti. TÜİK verilerine göre güvenlik birimlerine getirilen çocuk sayısının yarım milyon arttığını vurgulayan Celep, suça sürüklenen çocuk sayısının son 20 yılın zirvesine çıktığını ifade etti. En yaygın suçun yüzde 40 küsurla yaralanma olduğunu ve bu çocukların büyük kısmının erkek çocukları olduğunu dile getiren Celep, PISA 2022 verilerine göre Türkiye'deki 15 yaşındaki öğrencilerin yüzde 18'inin okula giderken, yüzde 13'ünün ise sınıfta kendini güvende hissetmediğini, bu oranların OECD ortalamasının yaklaşık 2 katı olduğunu aktardı.

PISA 2022 sonuçlarına değinen Celep, OECD ülkeleri arasında öğrencilerin okul güvenliği algısı bakımından Türkiye'nin son sırada yer aldığını söyledi. Celep, "Okula giderken kendimi güvende hissetmiyorum" diyen 15 yaş grubundaki öğrencilerin oranının yüzde 18 olduğunu, bunun OECD ortalamasının yaklaşık iki katına karşılık geldiğini ifade etti. Sınıfta kendisini güvende hissetmediğini belirten öğrencilerin oranının yüzde 13, ortak alanlarda ise yüzde 20 seviyesine ulaştığını belirten Celep, Türkiye'de her dört öğrenciden birinin okul çevresinde çeteleşme ya da silah ve bıçak taşıyan öğrenciler gördüğünü aktardı.

Türkiye genelindeki şiddet vakalarında bir önceki yıla göre yüzde 75 artış yaşandığını kaydeden Celep, şiddetin coğrafyasının değiştiğine dikkati çekerek, "2025 verileri bize, Şanlıurfa'da 13 kat arttığını gösteriyor. Şanlıurfa'da şiddet vakası artışları 13 kat artmış 2025 yılında. Yine Adana'da 5 kat artmış" dedi. ABD'deki fiziksel güvenlik önlemleri ve sıfır tolerans politikalarının işe yaramadığını, suça sürüklenmeyi artırdığını ifade eden Celep, sosyal ve duygusal öğrenme programlarının zorbalığı azalttığını da sözlerine ekledi.

TEDMEM DİREKTÖRÜ SUNAR: REHBER ÖĞRETMEN SAYISI YETERSİZ

TEDMEM Direktörü Dr. Sabiha Sunar, şiddetin tek nedeninin dijital risklere bağlanamayacağını, ancak 25 yaş altı gençlerin yapay zekayı yoğun şekilde kullandığını belirtti. Uluslararası tartışmalarda artık yalnızca bilişsel becerilerin değil, gençlerin duygu durumları, değer sistemleri ve inançlarının da yapay zeka etkileşimiyle şekillenmesinin risk olarak değerlendirildiğini belirten Sunar, bu süreçlerin çoğu zaman yetişkinlerin bilgisi dışında gerçekleştiğini ifade etti.

Okullarda şiddetin önlenmesinde rehberlik servislerinin kritik öneme sahip olduğunu söyleyen Sunar, her öğrencinin bireysel olarak takip edilmesini sağlayacak sayıda rehber öğretmenin bulunmadığını belirtti. Yasal normlarda 250 öğrenciye en az 1 öğretmen düşecek şekilde düzenleme yapılması gerektiğini söyleyen Sunar, sorumluluğun tek başına okullara yüklenemeyeceğini, Emniyet, Sağlık ve Sosyal Hizmetler gibi kurumların koordinasyon içinde çalışması gerektiğini belirtti. Sunar ayrıca, öğretmenler ve okul müdürleri için şiddetle ilgili bir yetkinlik çerçevesi oluşturulması ve bu becerilerin okul müdürlerinin atanma kriterlerine dahil edilmesi önerisinde bulundu.

HAMARTA: YASAKLAR İŞE YARAMIYOR, DİJİTAL GÖRÜNMEZLİK SALDIRGANLIĞI KOLAYLAŞTIRIYOR

Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Genel Başkan Vekili Prof. Dr. Erdal Hamarta, okul şiddetinin sadece bireysel bir disiplin sorunu değil, çok boyutlu bir eğitim ve halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı. Dijitalleşmeyle birlikte siber zorbalık oranlarının arttığını ifade eden Hamarta, dijital görünmezliğin ve yetişkin denetiminin olmamasının çevrim içi saldırganlığı kolaylaştırdığını belirtti.

OECD ülkelerindeki çalışmaların yasakların işe yaramadığını gösterdiğini dile getiren Hamarta, 16 yaş altına sosyal medya yasaklamanın çözüm olmadığını, ebeveyn ve çocukların bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Şiddet riskinin birden fazla faktörün birikmesiyle oluştuğunu belirten Hamarta, yetersiz ebeveyn izlemesi ve tutarsız disiplinin risk oranını artırdığını ifade etti.

TEPAV DİREKTÖRÜ CUNEDİOĞLU: OKUL SALDIRISI ORANINDA ABD İLE BENZER DÜZEYDEYİZ

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Kalkınma Programı Direktörü Hüseyin Ekrem Cunedioğlu, genç nüfusa oranlandığında Türkiye’nin okul saldırısı oranında ABD ile benzer bir düzeye çıktığını, benzer sosyoekonomik durumdaki Brezilya'nın ise neredeyse 5 katı oranında bir okul saldırısı oranıyla karşı karşıya kalındığını dile getirdi.

Şiddet eğilimini Genel Gerilim Teorisi, göreli yoksunluk ve kurumsal kopuş olmak üzere 3 katmanla açıkladıklarını belirten Cunedioğlu, Türkiye'de yılda ortalama 5 saldırının "yeni normal" haline geldiğini ifade etti. Gençlerin gelecek kaygısının OECD ortalamasının iki katı olduğunu ve PISA 2022 verilerine göre Türkiye'nin 15 yaş grubunda yaşamından en memnuniyetsiz ülke konumunda bulunduğunu belirten Cunedioğlu, "2018 dalgası ile 2022 dalgasını karşılaştırdığımızda Türkiye, bu ortalama yaşam memnuniyetin 15 yaş grubunda en çok azaldığı ülkelerden biriydi. Türkiye'de yaşam memnuniyeti gençler arasında düşük azalıyor ve çok ciddi bir dağılım problemine sahip. Böyle homojen bir mutsuzluktan bahsetmiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.