Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki illerden Yozgat’a gelen aileler, ormanlık alanların kenarlarında kurdukları ocaklarda mangal kömürü üretimi yapabilmek sıcak havalarda dahi çalışmaya devam ediyorlar.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi illerinden Nisan ayında Yozgat’a göç eden aileler, ormanlık alanların kenarlarına kurdukları çadırlarda yaşayıp, çadırların hemen yakınında oluşturdukları ocaklarda, sıcağa aldırış etmeden çalışıyorlar.
Mardin ve Diyarbakır illerinden olmak üzere gelen ailelerin tamamı Meşe odunlarından mangal kömürü üretiminde gün boyu çalışıyor. Bölgede sıcak havada ormanlık alan kenarında kurulan ocaklarda meşe kömürü üretimi yapan aileleri ziyaret eden Çekerek Belediye Başkanı Eyyüp Çakır, ailelerle sohbet etti, isteklerini, taleplerini dinledi.
Başkan Çakır, ilçeye yıllardır her yıl Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki illerden gelen ailelerin, meşe ormanlarında çalışıp, bir taraftan gençleştirme çalışması yaparken, diğer taraftan çıkan meşe ağaçlarını yaktıkları ocaklarda çalışıp, mangal kömürü üretimi yaptıklarını kaydetti. Başkan Çakır, ‘’Bu çalışma ile bölgemizdeki ormanlarımız genç kalıp, daha gür yeniden çıkması sağlanırken, ülkemiz ve ilçemiz ekonomisine de önemli girdiler sağlanmaktadır. İlçemizde üretilen mangal kömürü, yurdun farklı bölgelerine götürülüp satılmaktadır. Bu da bölgedeki nakliyecinin, esnafın, tüccarın cebine sıcak paranın girmesi anlamına gelmektedir’’ dedi.
DİYARBAKIR VE MARDİN’DEN MANGAL KÖMÜRÜ ÜRETMEK İÇİN GELİYORLAR
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen ihaleye katılarak, Yozgat bölgesindeki meşe ormanlarında kesim yapıp, bunları mangal kömürüne dönüşümünü sağlayan yüklenicilerden Vedat Tekin, Çayıralan, Akdağmadeni, Saraykent, Kadışehri, Çekerek, Aydıncık, Sorgun ilçelerinde kendisi ile diğer yüklenicilere ait 30 civarında meşe kömürü üretim ocağının bulunduğunu bildirdi. Tekin, bu ocaklardan yıllık yaklaşık 10 bin ton meşe kömürü üretimi yapıldığını söyledi. 10 yıldır Yozgat’ta bu işi yaptığını bildiren Tekin, ocaklarda çalışanların tamamının Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki illerden geldiğini, ağırlıklı olarak ise Diyarbakır ve Mardin illerinden gelenlerin ocaklarda çalıştıklarını anlattı.
Tekin, ‘’Ocaklarda bin civarında kişi çalışıyor. Bunlar yetişkin olanlar. Aileler birlikte geldiği için çocukları da dahil ettiğimizde meşe odununu kömüre dönüştürerek, ekmek yiyenlerin sayısı 4-5 bini bulur’’ diye konuştu. Diğer bir yüklenici olan Orhan Ertekin ise, Yozgat’ta 15 yılı aşkın süredir kömür üretimi yaptığını belirterek, üretilen kömürleri, yurdun her bölgesine gönderdiklerini, Antalya, İzmir, İstanbul gibi büyükşehirlerden daha fazla talebin geldiğini bildirdi. Ertekin, Nisan ayının ilk haftasından başlayarak, Kasım ayının sonuna kadar kömür üretiminin devam ettiğini, 12 ton odundan ancak 4 ton civarında bir kömür alabildiklerinin altını çizdi.
Bir taraftan sıcaklar, diğer taraftan yanan ocakların sıcaklığına rağmen aralıksız çalışan, aile fertlerinin mesaileri günün erken saatlerinde başlıyor. Gün boyu zor çalışma şartlarına rağmen çalışan yetişkinleri, küçük çocuklar kenardan izleyip, gelecek hayallerini belki de bir gün ocak üzerine çıkmak şeklinde kuruyor. Mangal kömürü üreten işçiler, orman işletme müdürlüklerinin belirlediği bölgelerden elde ettikleri meşe odunlarını çalışma alanına getirerek testere ve balta yardımıyla mangal kömürü için hazırlıyor. Kesilen meşeler 2 ila 3 hafta kontrollü şekilde, başında nöbet tutarak yakan işçiler, daha sonra soğutma çalışması yapıyor.
Bu işlemler sonucunda zor şartlarda elde edilen meşe kömürleri, kamyonlara yüklenip alıcılarına götürülerek satışa sunuluyor. Günün büyük kısmını kömür ocaklarının başında geçiren işçiler, zorlu çalışma koşullarına rağmen emeklerinin karşılığını alamamaktan yakınıyor. Ürettikleri kömürlerin aracılar tarafından tonunun 2 bin ila 2 bin 500 liradan alınmasından dert yanan işçiler, satışların devlet kontrolü altında yapılmasını istiyor.
MEŞE ODUNUNDA MANGAL KÖMÜRÜ ÜRETİMİ
Meşe odunundan mangal kömürü elde edebilmek için, ilk olarak saman ve toprakla örtülü ‘torluk’ isimli ocak kuruluyor. Ocakta meşe odunu yakılarak kömür haline getiriliyor. İşçilerin ağır koşullarda ürettikleri mangal kömürü, daha sonra kamyonlara yüklenerek Antalya, Adana, Gaziantep ve İç Anadolu Bölgesi'nin birçok iline gönderiliyor.