Esrarın ham maddesi olarak da kullanıldığı için ekimi izne bağlı olan kenevir bitkisi konusunda YÖK tarafından ‘ihtisas üniversitesi’ olarak ilan edilen Yozgat Bozok Üniversitesi’nde öğrencilere uygulamalı kenevir eğitimi verilmeye başlandı.

‘Endüstriyel kenevir’ alanında ihtisaslaşan Yozgat Bozok Üniversitesi, sektöre yetişmiş eleman kazandırmak amacıyla eğitimlere başladı. Üniversitenin Yozgat merkez ve Boğazlıyan ilçesinde ektiği kenevirlerin hasadına, bu alanda eğitim alan üniversite öğrencileri de katıldı.

Tekstilden otomobil sektörüne, inşaat malzemelerinden kozmetik ürünlere, enerji sektöründen gıda sanayine kadar birçok alanda kullanılan kenevir bitkisi ile ilgili olarak Yozgat Bozok Üniversitesi bünyesinde kurulan Kenevir Araştırmaları Enstitüsü öncülüğünde 200'ün üzerinde araştırmacının çalışmalar yaptığı açıklandı. Üniversite bünyesinde, kenevir yağı katkılı antibakteriyel köpük ve sıvı el sabunu ile protein ve besin değeri yüksek unlu mamullerin üretimi yapıldı. Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırma Projesi Koordinatörü ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güngör Yılmaz, Türkiye’de ilk kez kenevir konusunda öğrencilere eğitim verilerek sektöre yetişmiş eleman yetiştirilmeye başlandığını söyledi.

“KENEVİR TARIMI DİYE BİR DERS VERİYORUZ, BU DERS TÜRKİYE’DE SADECE BURADA VAR”

Güngör Yılmaz, “Kenevir tarımı diye bir ders veriyoruz, bu ders Türkiye’de sadece burada var. Bu, Yozgat Bozok Üniversitesi'nin bir ayrıcalığı. Ama niye burada var? Yozgat Bozok Üniversitesi, kenevir alanında ihtisas üniversitesi, o yüzden. Burada kenevir dersini alan öğrencilerin bir kısmı var, bu dersi alan çok sayıda gruplar var. Biz, bu öğrencilere keneviri aynı zamanda yerinde de gösteriyoruz uygulamalı bir şekilde, uygulamalı kenevir eğitimi yaptırmış oluyoruz” dedi.

“Bizim üniversitemizde 70 tane proje yürütülüyor kenevirle ilgili” diyen Yılmaz, şöyle konuştu:

“Toplam bütçe tutarı 3 trilyon bu 70 projede. Her bir projede ortalama 3’er kişi, bazılarında 2 kişi, bazılarında 5 kişi var. 3 kişi görev alıyor ortalama. Düşünün ki bu üniversitede şu anda 200'ün üzerinde araştırmacı, kenevir alanında bilgi üretiyor. 2022 yılı itibariyle bir hafta sonra bu sayı daha da artacak, çünkü günden güne yeni projeler geliyor. Şu anda 70 tane. Hem bizim BAM (Bilimsel Araştırma Merkezi) birimimiz hem TÜBİTAK hem de diğer kamu kurumlarıyla birlikte yürüttüğümüz projelerin toplamı 70 ve 3-3,5 trilyon lira yaklaşık bütçeyle bu çalışmalar devam ediyor. 200 kişilik bir ordu var arkasında. Bu çalışanlar farklı alanlarda, farklı fakültelerde; turizm fakültesi bile var, diş hekimliği var, tıp fakültesi var, fen edebiyat var, ziraat var, her türlü diğer fakülteler var, herkes farklı alanlarda çalışıyor.”

“ÇALIŞMALARIMIZI ÇOK YÖNLÜ YÜRÜTÜYORUZ”

Bozok Üniversitesi’nin 3 yıldan beri kenevir alanında yoğun çalışmalar yaptığını ve Ocak 2020’de Yükseköğretim Kurulu tarafından ihtisas beratı verildiğini hatırlatan Yılmaz, “Yani ‘siz kenevir anlamında ihtisaslaşın’ emrini verdi başka bir ifadeyle. Tabii buna biz talip olduk, bir projeyle. Dedik ki ‘Yozgat bu iş için uygun, kenevir ile ilgili çalışmalara, bilgi üretimine, sektöre katkı sağlamaya Yozgat Bozok Üniversitesi hazırdır’ şeklindeki talebimize binaen YÖK bize bu yetkiyi, görevi verdi. Biz de o günden itibaren, 2020’nin başından itibaren, şu anda üçüncü yılın sonuna doğru geldik, 20-21-22’nin sonuna geldik, 3 yıldan beri çalışmalarımızı yürütüyoruz. Çalışmalarımızı çok yönlü yürütüyoruz” diye konuştu.

Tarımsal araştırmaların temel araştırmalar olduğu söyleyen Yılmaz, “Çünkü tüm sektörlerin gerektirdiği ham maddeyi; bitkinin gövdesi, işte bitkinin yaprağı, bitkinin tohumu, kökü, diğer gerekli olan tüm kısımları, lifini veya kırtığını bu araştırmalardan elde ettiğimiz ham maddeyi ilgili sektörlere vererek süreci devam ettiriyoruz” dedi.

“PROJELERİN İÇERİSİNE DE O ÖĞRENCİLERİMİZİ SOKUYORUZ”

Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) tarafından desteklenen 53 projenin bulunduğuna vurgu yapan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Öğrenci katılımları da dahil olmak üzere 17 projede TÜBİTAK destekli olmak üzere şu anda 70 tane proje bizim üniversitemizde aktif olarak devam ediyor. Yani bilgi üretmeye devam ediyoruz. Bakın, 17 tane projenin içerisinde öğrenci katılımları da var, bu da önemli, işte görüyorsunuz. Derslerimizde de öğrencileri uygulamalı olarak yetiştirmeye çalışıyoruz. Projelerin içerisine de o öğrencilerimizi sokuyoruz. Bizim bir başka görevimiz ise ihtisas üniversitesi olarak bu alana insan kaynağı oluşturmak. Yani biz, bilgi yönetiyoruz, malzeme materyal geliştiriyoruz, ama daha önemlisi sürdürülebilirlik için insan kaynağı oluşturuyoruz. İşte onu da bu şekilde yapıyoruz.

“ÇOK GENİŞ ALANLARDA ÇALIŞMALAR YAPIYORUZ”

Bunun devamında da bizim üniversitemizde yüksek lisans ve doktora tezi olmak üzere 15’ten fazla, 15-20 arasında bir rakam, yani 17-18 gibi düşünebilirsiniz, yani yaklaşık 20 tez projesi yürüyor. Tez projesi ne demek? Buradan yüksek mühendis ya da doktoralı insanlar yetişiyor. Biz hem lisans düzeyinde hem yüksek lisans hem doktora düzeyinde insan kaynağı yetiştiriyoruz. Hangi alanlarda? Her alanda. Yani burada tarım alanı var, gıda alanı var, inşaat var, enerji var, tıp var, kimya var, hatta diş hekimliği var, veteriner fakültesi var. Yani hayvan beslenmesi ve diğer çeşitli pestisitlerin elde edilmesiyle ilgili bir koruma yan ürünlerine kadar çok geniş alanlarda çalışmalar yapıyoruz. Bu konuda gerçekten Yozgat Bozok Üniversitesi bu işi çok iyi sahiplendi. Hem fakülteleriyle, bölümleriyle, araştırıcılarıyla bu çeşitlilik Türkiye'nin hiçbir yerinde yok. Yani düşünebiliyor musunuz? Diş hekimliği fakültesinin yaptığı çalışmalar da var, turizm fakültesinin yaptığı çalışmalar da var. Bu kadar zengin bir çeşitliliğe geniş bir yelpazeye sahibiz.”

“YÜRÜTÜLEN ARAŞTIRMALARIN DIŞINDA BAŞKA KAMU ARAŞTIRMA KURUMLARINA DA YANİ ÇEŞİTLİ ÜNİVERSİTELERE DE MATERYAL VERİYORUZ”

Prof. Dr. Yılmaz, hedeflerinin öncelikle Yozgat olmak üzere kenevir dayalı bir sanayinin kurulması, sanayinin gelişmesi, ona bağlı olarak tarımsal üretimin artması, istihdamın oluşması, ulusal üretime, ihracata yeni ürünler geliştirmeye katkı sağlamak olduğunu anlattı. Yılmaz, “Bizim üniversitemiz bünyesinde yürütülen araştırmaların dışında başka kamu araştırma kurumlarına da yani çeşitli üniversitelere de materyal veriyoruz. Bizi zaman zaman arıyorlar. ‘Hocam işte biyoplastik çalışacağım, bana şu kadar lif lazım’, hemen gönderiyoruz. ‘Hocam ben beton çalışacağım, hocam ben asfalt çalışacağım, işte hocam ben işte motor yağı çalışacağım’ falan, bunlara da biz materyal veriyoruz. Dolayısıyla bizim sadece kendimize değil aynı zamanda bu ülke içerisindeki pek çok araştırmacıya da böyle ham madde verme gibi bir görevimiz demeyelim ama bu sorumluluğu üzerimize alıyoruz ve onlara da katkı sağlıyoruz” dedi.