(VAN) - Van’daki Goyan Aşireti, düğün ve taziye kültüründe köklü değişikliklere imza attı. Alınan kararla başlık parası ve taziye yemekleri kaldırıldı. Düğün takılarıysa artık zarfla verilecek. Alınan kararların gerekçelerini anlatan Goyan Aşireti'ne mensup gazeteci Muhyettin Botan, "Son dönemlerdeki ekonomik kriz ve yüksek enflasyon insanların artık gelenek ve göreneklerini, yaşam tarzlarını değiştirmeye başlamıştı. Bu konuları tartışıp karara bağladık" dedi.
Van’da bulunan Goyan Aşireti mensubu bireyler bayramlaşmak ve aşiretin bazı geleneklerini değerlendirmek üzere bir araya geldiler.
Özel bir düğün salonundaki buluşmada öncelikle "divan" belirlendi. Divana gazetecilerin seçilmesi dikkat çekerken, açılış konuşmasının ardından, düğün ve taziye yemeklerinin kaldırılması, takı takmada zarf usulüne geçilmesi, düğün davetiyelerinde usul değişikliği gibi konularda katılımcıların görüşleri dinlendi.
Demokratik bir ortamda geçen tartışmada, gündem maddeleri ayrıntılı şekilde tartışıldı. Gündeme alınan geleneklerin korunmasını savunanların yanı sıra, artık değişmesi gerektiğini dile getirenler de oldu.
Taziye yemekleri kaldırılacak, düğün yemeğindeki usuller ise korunacak
Oylama sonucunda, taziyelerin 13.00'te başlatılmasına, taziye yemeklerinin kaldırılmasına, taziye için dışarıdan gelenlerin barınma ve yeme-içme ihtiyaçlarının karşılanması için cenaze sahipleriyle dayanışma içerisinde bulunulmasına karar verildi.
Düğün yemeklerindeki usullerin korunması kararlaştırılırken, düğünlerde para atma ve anonsla açıktan takı takma geleneğine son verilerek, zarf usulüne geçilmesi karar altına alındı.
Ayrıca, kapı kapı dolaşılarak düğün davetiyesi dağıtılması yerine, davetlerin WhatsApp grupları ve telefon üzerinden yapılması da kararlaştırıldı.
Başlık parası tamamen kaldırıldı
Yapılan oylama ve tartışmalar esnasındaki bir öneri üzerine başlık parasının kaldırılması da gündeme alındı. Tartışma ve oylama sonucunda başlık parasının kaldırılması oy birliğiyle kararlaştırıldı.
Ayrıca özellikle söz kesme ve nişan esnasında ailelerden yüksek miktarda altın ve hediyelerin istenmesi yerine bu taleplerin makul seviyede tutulmasına, evlenecek çiftleri büyük borç yükünün altına sokmak yerine, onların yükünü hafifleten, onlara yardımcı olan, önlerini açan bir yaklaşımın esas alınmasına karar verildi.
"Yüksek enflasyon insanların yaşam tarzlarını değiştirmeye başladı"
Alınan kararların gerekçelerini anlatan Goyan Aşireti'ne mensup gazeteci Muhyettin Botan, aşiret olarak bayramlaşmak için bir araya geldiklerinde, "uzun zamandır gündemlerinde olan düğünler ve taziyelerle ilgili konuları da tartışıp karara bağladıklarını" ifade etti.
"Son dönemlerdeki ekonomik kriz ve yüksek enflasyon insanların artık gelenek ve göreneklerini, yaşam tarzlarını değiştirmeye başlamıştı. Taziye yemekleriydi, düğün yemekleriydi, düğünlerde atılan takılar, düğün masrafları vs. bunlar ciddi düzeyde insanları zorlamaya başlamıştı" diyen Botan, kendilerinin de toplanarak bu konulara nasıl çözüm bulabileceklerini tartışmaya başladıklarını anlattı.
Botan, "lehte ve aleyhte" görüşlerin toplantıda bildirildiğini söyleyerek, şöyle konuştu:
"Bazıları olduğu gibi kalmasını tartışırken bazıları ise bunun artık değişmesi gerektiğini, insanı zor durumda bıraktığını, ekonomik kriz ve yüksek enflasyonun altında insanların ezilmeye başladığını, dolayısıyla artık her ne kadar geleneklerimiz bile olsa bir takım yeniliklere gitmek gerektiğini savunmaya başladı. Tartışmalar sonucunda salonda bulunan kişiler oylamaya geçti. Oylama sonucunda taziye yemeklerinin kaldırılması kararlaştırıldı. Bunun yanı sıra da çok yaygın olmasa da başlık parasının tamamen kaldırılması karara bağlandı. Artı düğün takımlarında iyileştirilmeye gidilmesi konusu gündeme getirildi ve o noktada duyarlı davranılması kararlaştırıldı. Artık düğün masraflarının daha da alt düzeye indirilmesi, evlenecek çiftlerinin işlerinin kolaylaştırılması... Geçmişte bazen yıllarca borç ödeyecek duruma getiriliyordu gençler. Bunun artık çok gerekli olmadığı, ortadan kaldırılması ve gençlerin önlerinin açılması gibi konular karara bağlandı."
"İnsanlar maliyetleri görünce artık evlenme fikrinden vazgeçiyorlardı"
Kararların büyük çoğunluğunun oy birliğiyle alındığını ve aileleri içerisinde bu kararların da uygulanacağını vurgulayan Botan, "Ciddi düzeyde evlenememe gibi sorunlar ortaya çıkmıştı. Çünkü artık gelenek ve görenekler çerçevesinde bir düğün birkaç milyon lirayı bulabiliyordu. Gelir ve gider arasında ciddi düzeyde bir uçurum oluşunca insanlar mecburen artık buna bir çekidüzen vermek zorunda kaldı. Çünkü insanlar artık evlenmeye cesaret edemiyorlardı, maliyetleri görünce artık evlenme fikrinden vazgeçiyorlardı. Bundan dolayı böylesi bir ihtiyaç doğdu ve bu çerçevede karar alındı" diye konuştu.