ŞEYMA PAŞAYİĞİT
Türkiye’de son 11 yılda 72 bin 512 kişi, bir başka insanı öldürdü. Cinayetten hüküm giyenlerin sayısı 2019 yılında, 2009 yılına göre yüzde 532 arttı. 2018-2019 yıllarında insan öldürmekten hüküm giyen kişi sayısı, son 11 yılda bu suçu işleyenlerin yüzde 26’sına denk düştü. Öldürme fiilinden hapse girenlerin yüzde 98’i, cinsel saldırı suçu işleyenlerin yüzde 99,3’ünü erkekler oluşturdu.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Akkuş İlgezdi, 10 Aralık İnsan Hakları Günü dolayısıyla “Suçlar Ülkesi Türkiye Raporu” hazırladı. Raporda, 11 yılda toplam 72 bin 512 kişinin başka bir insanı öldürdüğü, cinayetten hüküm giyen sayısının yüzde 532 arttığı, öldürme suçunu işleyenlerin yüzde 98’i, cinsel saldırı suçu işleyenlerin yüzde 99,3’ünü erkeklerin oluşturduğu belirtildi.
İlgezdi, şiddetin bireysel bir tutum olmadığını, özellikle kadın ve çocuklara yönelik şiddetin yaygınlaşmasının politik bir sonuç olduğunu, bu nedenle de suç oranlarında patlama yaşandığını kaydetti. Rapordaki tespitlerden dikkat çekenler şöyle:
HAFTADA 127 KİŞİ CİNAYETTEN HAPSE GİRDİ: Adalet Bakanlığı verileri, Türkiye’de her türlü silaha erişimin giderek kolaylaştığını, suç oranlarında ciddi artış yaşandığını gösteriyor. Geride bırakılan 11 yılda Türkiye’de 72 bin 512 kişi, bir başka insanı öldürdü. Bu veri haftada 127 kişinin başka bir insanın yaşam hakkına kastettiğini gösterdi. Öte taraftan ateşli silah ve bıçaklarla işlenen suçlar sürekli artıyor. İnsan yaralama ve cinsel şiddet vakalarının önüne geçilemiyor. Yasalar var ama cezalar caydırıcı değil.
CİNAYETTEN HÜKÜM GİYEN YÜZDE 532 ARTTI: Cinayet işleyerek cezaevine giren hükümlü sayısı 2019 yılında, 2009 yılına göre yüzde 532 arttı. 2009 yılında bin 514 kişi cinayet işlerken, bozulan toplumsal yapı sebebiyle 2019 yılında cinayet işleyen kişi sayısı 9 bin 574’e yükseldi. 2019 yılında günde 26 kişi öldürme suçunu işlediği gerekçesiyle cezaevine girdi.
TEK ADAM REJİMİNDE ARTIŞ: Sadece 2018-2019 yıllarında toplam 18 bin 906 kişi insan öldürdüğü gerekçesiyle hüküm giydi. Bu veriye göre, ‘Tek Adam Rejimi’nde insan öldürmekten hüküm giyen kişi sayısı Türkiye’de son 11 yılda bu suçu işleyenlerin yüzde 26’sına denk.
ERKEKLER ÖLDÜRÜYOR: Kadın cinayetlerinin her geçen gün artarken insan öldürme suçundan hüküm giyenlerin neredeyse tamamının erkek. Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2019 yılında cinayet işleyenlerin yüzde 98’si erkeklerden oluştu. Başka bir ifadeyle öldürme fiili nedeniyle hapse giren her 100 kişiden 98’i erkek. 2009-2019 yılları arasında cinayet işlediği gerekçesiyle hüküm giyen erkek sayısı da yüzde 537 arttı.
YARALAMA SUÇLARI YÜZDE 356 ARTTI: Cinayet suçunda olduğu gibi yaralama suçlarından cezaevine girenlerin oranı da ciddi şekilde arttı. 2019’de cezaevine giren her 100 kişiden 12’si, insan yaralama suçunu işledi. 2009’da 7 bin 647 kişi yaralama suçundan hapse girerken, bu sayı 2019 yılında yüzde 356 arttı. 2009’da günde 20 kişi yaralama suçundan cezaevine girerken, 2019 yılına gelindiğinde bu sayı günde 93 kişiye çıktı.
SİLAHLA İŞLENEN SUÇLAR YÜZDE 162 ARTTI: Türkiye’de silah ve bıçaklarla işlenen suçlar mantar gibi yayıldı. 2019 yılında ateşli silahlar ve bıçaklarla işlenen suçlara karışan 6 bin 988 kişi cezaevine girdi. Başka bir ifadeyle geçen yıl haftada 134 kişi silah ve bıçak kullandığı için hapiste. Ateşli silah ve bıçaklarla işlenen suçlardan cezaevine giren kişi sayısı 2009 yılıyla kıyaslandığında yüzde 196’ya yükseldi.
CİNSEL SUÇLAR YÜZDE 932 ARTTI: 2019 yılında günde 16, haftada 111 kişi, cinsel suç işlediği gerekçesi ile cezaevine girdi. 2009 yılında 562 olan cinsel suçtan cezaevine giren kişi sayısı, 2019 yılında yüzde 932 artarak 5 bin 758’e ulaştı. Cinsel saldırı suçu işleyenlerin yüzde 99,3’ünü erkekler oluşturdu.
“ŞİDDETİN YAYGINLAŞMASI POLİTİK SONUÇ”
İlgezdi raporla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye suçlar ülkesine dönüştü. Karar alıcı konumda olanların; başta Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yaygınlaşan şiddet karşısında kör- sağır ve dilsiz tavrını takınması, İçişleri Bakanlığı’nın bürokratik işlemleri, Adalet Bakanlığı’nın ise cezasızlığı kutsayan tavrı, şiddetinin her türlüsünü gün be gün meşrulaştırmaktadır. Unutulmasın ki şiddet asla bireysel bir tutum değildir. Özellikle kadın ve çocuklara yönelik şiddet ülkemizin en acı gerçeğidir. Şiddetin yaygınlaşması bu bakımdan politik bir sonuçtur. Bu nedenle ülkemizde öldürme, yaralama ve cinsel suç oranlarında patlama yaşanmaktadır.”