Ekonomik kriz ve pandemiyle birlikte zor günler geçiren turizmci, iflas bayrağını çekti... Türkiye'nin dört bir yanından çok sayıda turizm işletmesi kapısına kilit vururken, yıldızlı oteller milyar TL'lik fiyatlarla internetten satışa çıkarıldı. Ege Turistik İşletmeciler ve Konaklamalar Birliği Başkanı Mehmet İşler pandemide en büyük darbeyi turizm sektörünün gördüğünü belirterek, "Avrupa'da hükümetler turizme hibeler verdi. Bizde ise sadece erteleme oluyor. Borç var, müşteri yok. İstediğin kadar ertele turizmci bunu nasıl ödeyecek. Yüzlerce otel satışa çıkarıldı. Böyle giderse yüzde 99 milli olan sektör yabancıların eline geçecek" dedi. Alaçatı Turizm Derneği Başkanı Celal Bayraktaroğlu da yüksek kira kontratlarına dikkat çekti.
Pandemi ile birlikte derinleşen ekonomik krizden en çok etkilenen turizmcilerin hali içler acısı. Koronavirüs salgınında getirilen kısıtlamalar ve AKP hükümetinin destek paketlerinin yetersizliği nedeniyle birçok turizm işletmesi kapısına kilit vurdu. Türkiye genelinde yüzlerce otel ve turistik tesis de internet üzerinden satışa çıkarıldı. İstanbul Kadıköy'de 5 yıldızlı bir otel 6 milyar 600 milyon, Beşiktaş'ta ise bir başka işletme 3 milyar 200 milyon TL'den satışa çıkarıldı. Antalya, Muğla ve İzmir'de de yüzlerce turizm işletmesi 1 milyar 500 milyon TL'den 10 milyon TL'ye kadar satışa konuldu.
"HİBE DESTEĞİ LAZIM"
Turizmcinin devletten beklediği desteği göremediğini vurgulayan Ege Turistik İşletmeciler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı Mehmet İşler, "Devletin alacağını ertelemesinin turizmciye hiçbir faydası yok. Bize hibe lazım. Avrupa'daki rakiplerimeze hükümetler birçok hibe verdi. Ertelemeler hiç kimseyi borç yükünden kurtarmıyor. Aksine biriken borçlar daha da zor durumda bırakıyor. Kazanamadığımız halde bunları ödemekle yükümlü oluyoruz. Turizm işletmeliri kapalı olsa bile sabit giderleri sürüyor. Kredi olanaklarına da ulaşamıyoruz. Krediler çok yüksek faizli ve her şirkete de vermiyorlar. Tüm bunlar müjde, yardımmış gibi açıklanıyor. Bu dönemde finans kaynağına ulaşamamak ve kredi limitlerinin açılmaması iki büyük sorun. SGK ve muhtasar ödemeleri ile ilgili ertelemelerin süresi bitti. Bu süre içerisinde iş yapılmadı, para kazanılmadı ama ödemeler geldi. Devletin tüm bu alacaklarını hibeye dönüştürmesi lazım" dedi.
"YARAYA MERHEM OLMUYOR"
Turizm sektörüne özel çalışma yapılması gerektiğini vurgulayan İşler, "Sanayi, imalat ve diğer sektörler bir şekilde online olarak ya da kısmı şekilde iş yapıyor. Turizmin paydaşları sosyalleşmeden kazanıyor. İnsanlar ne kadar bir araya gelirse turizm o kadar kazanır. Pandemi de izolasyon istiyor. Sosyalleşme ve izolasyon zıt geldiği için en büyük darbeyi turizm yedi. Devlet bazı destekleri açıklıyor ama bütün sektörler için. En büyük zararı turizm gördü. Turizm için özel bir paket açıklanması gerek. Bunu diğer sektörlerle bir tutamazsınız. Bu insanların mağduriyetini gidermelisiniz. Maalesef istediğimiz desteği göremiyoruz. Devletin açıkladığı destekler yaraya merhem olmuyor" diye konuştu.
"SEKTÖR YABANCILARIN ELİNE GEÇİYOR"
Birçok işletmecinin otelini satışa çıkardığını hatırlatan Mehmet İşler, "Kredi borçlarını ödeyemeyen işletmeciler çareyi satışta buluyor. Krediyi ödeyemedikçe banka tarafından ucuza kapatılacağını düşünerek satışa yöneliyorlar. Böyle giderse yüzde 99 milli olan turizm sektörü fon ve yabancı şirketlere satılacak. Kendi patronumuzken işçi haline geleceğiz. Nasıl ki Rusya turist göndermem diyor. Bu gücü ülkemize karşı kullanıyor. Yabancılaşırsa bu sektörü de kriz anlarında bize karşı her platformda koz olarak kullanacaklar. Turizm, geçmişte yıllık ortalama 40 milyar dolar döviz getiriyordu, Yüzde 20 istihdam sağlarken, cari açığın yüzde 25'ini kapatıyordu. Böyle bir sektörü kaderiyle baş başa bırakmaları çok yazık. Artık kimsenin dayanacak gücü kalmadı" yorumunu yaptı.
"KİRA KONTRATLARI GÜNCELLENMELİ"
Alaçatı Turizm Derneği Başkanı Celal Bayraktaroğlu da hükümetin elektrik, su ödemeleri, sigorta primleri ve çalışanların ücretleri konusunda işletmelere destek olması gerektiğini söyledi. Bayraktaroğlu, "Özellikle kirada olan bazı işletmeler devam edemeyecek gibi görünüyor. Bu maliyetlerin altından kalmak kolay değil. Bu yaz da yurt dışından yüksek talep beklemiyoruz. Uzun vadeli artık turizmin paydaşlarına sıfır faizli ve uzun vadeli kredi desteği sağlanması lazım. Bu krediye de ulaşmanın daha kolay olması gerek. Türkiye'nin tanıtımına devam edilmeli. Avrupa'da finansal gücü yüksek ülkeler turizmcilere hibe destekleri verdi. Bu iş kolay değil. Herkesin anlayışlı olması gerek. Mülk sahiplerinin kira kontratı yaparken mevcut durumu göz önünde bulundurması gerek" dedi.