Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; toplam nüfusunun yüzde 49,9'u kadınlar, yüzde 50,1'i erkeklerden oluşuyor. Ancak kadınların istihdam oranı erkeklerin yarısından az. Şirketlerde üst düzey ve orta kademe yönetici pozisyonundaki kadın oranı ise yüzde 19,3 seviyesinde. Kadınların yüzde 35,5’i, yaşadığı çevrede gece yalnız yürürken kendini güvensiz hissediyor.
TÜİK, 2021 kadın istatistik verilerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre; kadın nüfus 42 milyon 252 bin 172 kişi, erkek nüfus 42 milyon 428 bin 101 kişi. Bu durumda, toplam nüfusun yüzde 49,9'unu kadınlar, yüzde 50,1'ini ise erkekler oluşturdu.
KADINLAR DAHA ÇOK YAŞIYOR
TÜİK verilerine göre; kadın-erkek arasındaki bu oransal denge, kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 60 ve daha yukarı yaş grubundan itibaren kadınların lehine değişti. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda yüzde 52,3 iken 90 ve üzeri yaş grubunda yüzde 73,2 oldu.
EN AZ BİR EĞİTİM DÜZEYİNİ TAMAMLAYAN KADINLARIN ORANI YÜZDE 87,7 OLDU
Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre; 2008-2020 yılları arasında, 25 ve daha yukarı yaşta olan ve en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların toplam nüfus içindeki oranı yıllar itibarıyla arttı. En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 81,1 iken 2020 yılında yüzde 92,9 oldu. En az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı cinsiyete göre incelendiğinde; 2008 yılında kadınlarda yüzde 72,6, erkeklerde yüzde 89,8 olan bu oran, 2020 yılında sırasıyla yüzde 87,7 ve yüzde 98,1 oldu.
EN AZ BİR ÜNİVERSİTE BİTİREN KADINLARIN ORANI YÜZDE 7,7
En az üniversite mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2008 yılında yüzde 9,8 iken 2020 yılında yüzde 22,1 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde; 2008 yılında 25 ve daha yukarı yaşta olup en az üniversite mezunu olan kadınların oranı yüzde 7,6, erkeklerin oranı yüzde 12,1 iken bu oran 2020 yılında kadınlarda yüzde 19,9, erkeklerde ise yüzde 24,4 oldu.
KADINLARIN İSTİHDAM ORANI ERKEKLERİN YARISINDAN DAHA AZ
Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; 2020 yılında, Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranı yüzde 42,8 oldu. Bu oran, kadınlarda yüzde 26,3, erkeklerde ise yüzde 59,8. En yüksek istihdam oranı, 2020 yılında yüzde 50,9 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesinde görüldü. En düşük istihdam oranı ise yüzde 26,0 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde oldu.
En yüksek kadın istihdam oranı, yüzde 34,7 ile TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) bölgesinde iken en yüksek erkek istihdam oranı, yüzde 67,9 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesinde gerçekleşti. En düşük istihdam oranı ise kadınlarda yüzde 12,6, erkeklerde yüzde 40,4 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) bölgesinde oldu.
YÜKSEKÖĞRETİM MEZUNU KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIM ORANI YÜZDE 65,6 OLDU
Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; 2020 yılında kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe iş gücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okur-yazar olmayan kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 12,4, lise altı eğitimli kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 24,1, lise mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 29,9, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,0 iken yükseköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 65,6'e çıktı.
KADINLARIN İSTİHDAMDA YARI ZAMANLI ÇALIŞMA ORANI YÜZDE 19,5
Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı, 2020 yılında toplamda yüzde 12,4 olurken kadınlarda bu oran yüzde 19,5, erkeklerde ise yüzde 9,3 oldu.
HANESİNDE 3 YAŞIN ALTINDA ÇOCUĞU OLAN 25-49 YAŞ GRUBUNDAKİ KADIN İSTİHDAM ORANI YÜZDE 25,2
TÜİK verilerine göre; hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, 2014 yılında yüzde 59,8 iken 2020 yılında yüzde 56,8 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde; 2020 yılında hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yüzde 25,2, erkeklerin istihdam oranının ise yüzde 85,5 olduğu görüldü.
ÇALIŞAN KADINLARIN YÜZDE 63,5'İ İŞE GELİŞ GİDİŞ İÇİN HARCANAN ZAMANDAN MEMNUN
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre ise 2021 yılında çalışanların yüzde 61,9'u işe geliş gidiş için harcanan zamandan memnun olduğunu belirtirken kadın çalışanlarda bu oranın yüzde 63,5, erkek çalışanlarda ise yüzde 61,3 olduğu görüldü.
KADIN BÜYÜKELÇİ ORANI YÜZDE 26,5 OLDU
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre; kadın büyükelçi oranı, 2011 yılında yüzde 11,9 iken bu oran 2021 yılında yüzde 26,5 oldu. Erkek büyükelçi oranı ise 2011 yılında yüzde 88,1 iken 2021 yılında yüzde 73,5 oldu.
KADIN MİLLETVEKİLİ ORANI YÜZDE 17,4
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) verilerine göre; 2021 yıl sonu itibarıyla 582 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısının 101, erkek milletvekili sayısının ise 481 olduğu görüldü. Meclis’e giren kadın milletvekili oranı, 2007 yılında yüzde 9,1 iken bu oran 2021 yılında yüzde 17,4 oldu.
KADIN PROFESÖR ORANI YÜZDE 32,4
Yükseköğretim istatistiklerine göre; yükseköğretimde görevli profesörler içinde kadın profesör oranı, 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken 2020-2021 öğretim yılında yüzde 32,4 oldu. Doçent kadrosunda görev yapan kadın oranı yüzde 40,1, öğretim görevlisi kadrosunda görev yapan kadın oranı ise yüzde 50,6 oldu.
YÖNETİCİ POZİSYONUNDAKİ KADIN ORANI YÜZDE 19,3
Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; şirketlerde üst düzey ve orta kademe yönetici pozisyonundaki kadın oranı, 2012 yılında yüzde 14,4 iken 2020 yılında yüzde 19,3 oldu.
ORTALAMA İLK EVLENME YAŞI KADINLARDA 25,4, ERKEKLERDE 28,1
Evlenme istatistiklerine göre; resmi olarak ilk evliliğini 2021 yılında yapmış olan kadınların ortalama evlenme yaşı 25,4 iken erkeklerin ortalama evlenme yaşı 28,1 oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 28,9 yaş, erkeklerde 31,6 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu iller ise kadınlarda 22,5 yaş ile Ağrı, erkeklerde 26,1 yaş ile Şanlıurfa oldu.
KADINLARIN YÜZDE 15,4'ÜNÜN EĞİTİM SEVİYELERİNİN EŞLERİNDEN DAHA YÜKSEK OLDUĞU GÖRÜLDÜ
ADNKS sonuçlarına göre; resmi evliliklerde eşler arasındaki eğitim farkı incelendiğinde, 2020 yılında kadınların yüzde 39,8'inin kendilerinden daha yüksek eğitimli erkeklerle evli olduğu, eşlerinden daha yüksek eğitimli olan kadınların oranının ise yüzde 15,4 olduğu görüldü. Eğitim seviyeleri aynı olan eşlerin oranı yüzde 43,0, eğitim seviyeleri farkı bilinmeyen eşlerin oranı ise yüzde 1,7 oldu.
EVLİLİĞİN İLK 5 YILINDA BOŞANAN KADINLARIN YÜZDE 25,8' İ 30-39 YAŞ GRUBUNDA
Boşanma istatistiklerine göre; evlilik süresine göre boşanmalar incelendiğinde, 2021 yılında gerçekleşen boşanmaların yüzde 33,6'sı evliliğin ilk 5 yılı, yüzde 20,9'u ise evliliğin 6-10 yılı içinde gerçekleşti. Evliliğin ilk 5 yılında boşanan kadınların yüzde 25,8'inin, erkeklerin ise yüzde 38,7'sinin 30-39 yaş grubunda olduğu görüldü.
İNTERNET KULLANAN KADINLARIN ORANI YÜZDE 77,5 OLDU
Hane halkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre; 2021 yılında 16-74 yaş grubundaki bireylerin internet kullanım oranı yüzde 82,6 oldu. Bu oran, kadınlarda yüzde 77,5 iken erkeklerde yüzde 87,7 oldu.
İNTERNET ÜZERİNDEN ÜRÜN SİPARİŞİ VEREN YA DA SATIN ALAN KADINLARIN ORANI YÜZDE 40,3
Hane halkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre; internet üzerinden kişisel kullanım amacıyla mal veya hizmet siparişi veren ya da satın alan 16-74 yaş grubundaki bireylerin oranı, 2020 yılı nisan ayı ile 2021 yılı mart ayını kapsayan 12 aylık dönemde yüzde 44,3 oldu. Cinsiyete göre internet üzerinden mal veya hizmet siparişi verme ya da satın alma oranı, kadınlarda yüzde 40,3 iken erkeklerde yüzde 48,3 oldu.
KADINLARIN YÜZDE 35,5'İ YAŞADIĞI ÇEVREDE GECE YALNIZ YÜRÜRKEN KENDİNİ GÜVENSİZ HİSSETTİ
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre; 2021 yılında yaşadıkları çevrede gece yalnız yürürken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı toplamda yüzde 25,0 iken bu oran kadınlarda yüzde 35,5, erkeklerde yüzde 14,2 oldu. Kadınların yüzde 48,1'i, erkeklerin ise yüzde 70,9'u yaşadıkları çevrede kendilerini güvende hissetti.
Evde yalnız otururken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı 2021 yılında toplamda yüzde 6,6, kadınlarda yüzde 9,1, erkeklerde yüzde 4,0 oldu. Kadınların yüzde 78,1'i, erkeklerin ise yüzde 87,3'ü evde yalnız otururken kendilerini güvende hissetti.