(ANKARA) - Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Başkanlar Kurulu, prim gün sayıları arasında büyük fark bulunan sigortalılara "16 bin 881 lira aylık ödenmesinin adil olmadığı gibi uzun süre çalışması olanların cezalandırılması" anlamına da geldiğini belirterek, emekli aylıklarının tek bir sisteme göre yeniden hesaplanmasını istedi.
TÜED'den yapılan açıklamaya göre Başkanlar Kurulu, emeklilerin yaşadığı ekonomik sorunları ve çözüm önerilerini masaya yatırdı. Toplantıda, yüksek enflasyon ve faiz baskısı nedeniyle gelir dağılımının bozulduğu, emeklilerin ise toplumun en düşük gelirli kesimi haline geldiği vurgulandı.
Türkiye Emekliler Derneği'nin toplantısında, emeklilerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm yolları kapsamlı şekilde ele alındı. Katılımcılar, mevcut aylık hesaplama ve artış sisteminin güncelliğini kaybettiğine dikkat çekerek, sigortalı ve emekli haklarını koruyacak yeni bir temel kanunun gerekliliğine işaret etti.
Başkanlar Kurulu, mevcut sosyal güvenlik sisteminin emeklilere geleceğe güvenle bakma imkanı sunamadığını belirtti. Özellikle emekli aylıklarında oluşan eşitsizliklere dikkat çekilerek, 2000 sonrası emekliler için intibak düzenlemesinin yapılması gerektiği ifade edildi. Kurul, bu konuda TBMM'yi adım atmaya davet etti.
Toplantıda müzakere edilen sorunlara ilişkin çözüm önerileri ise maddeler halinde sıralandı. Çözüm önerilerinde şu ifadelere yer verildi:
"5510 sayılı kanunla birlikte, kök aylıkların düşmesi en temel sorun olmuştur. Kanunun aylık hesaplama sistemi değiştirilmeli ve karma aylık hesaplanma sistemine son verilmelidir.
5510 sayılı Kanunla birlikte alt sınır aylık değersiz kalmıştır. 2000 öncesi dönemde olduğu gibi alt sınır aylık bağlama oranı yüzde 70 olarak yeniden belirlenmelidir.
2000 sonrası dönemde emekli olanlar arasında eşitlik kurulamamış ve farklı emekli grupları oluşmuştur. 3 bin 600, 5 bin, 7 bin 200, 9 bin gün primi olan sigortalılara 16 bin 881 lira aylık ödenmesi adil olmadığı gibi uzun süre çalışması olanlar cezalandırılmaktadır. Bu nedenle, her bir emekliye hak ettiği aylığın ödenebilmesi için emekli aylıkları tek bir sisteme göre yeniden hesaplanmalıdır.
Emeklilerin en temel talebi olan intibak yapılmalı ve seyyanen zam ile emekli aylıkları iyileştirilmelidir.
TÜFE artışına göre emekli aylıklarına yapılan zamlar, aylıkları düşüren bir sistemin parçası olmuştur. TÜİK, emeklinin enflasyonunu görmezden gelen bir yaklaşım içindedir. 2025 yılı birinci altı ayda tüfe artışının yüzde 16,67 olması, çarşı-pazarla çelişmektedir. Enflasyon sepetinde yer alan madde gruplarının ağırlıkları bilimsel olmadığı gibi madde fiyatlarının açıklanmaması TÜİK’e güveni sarsmaktadır.
Katkı payları emeklilerin ödeme gücünü aşmış ve sağlık hakkını riske eden bir uygulamaya dönüşmüştür. Emeklilerden, hiçbir ad altında katkı payı alınmamalıdır.
Dolaylı vergiler artarken, emeklilere ödenmekte olan vergi iadesinin karşılığı olan ve yüzde 4-5 arasında değişen ek ödemenin sabit kalması, emeklileri vergi mağduru etmiştir. Bu nedenle ek ödeme oranı tek kalem olarak yüzde 10’a yükseltilmelidir.
Evi olmayan emekliler için kira desteği sağlanmalıdır.
Bayram ikramiyesi en düşük seviyede kalmıştır. İkramiyeler en düşük emekli aylığına endekslenmelidir.
Banka promosyonlarında yeni bir düzenleme yapılmalı ve kamu çalışanlarına yapılan ödemeler, emekliler için de emsal olmalıdır."