Covid-19 pandemisinin sona ermesi için aşılanmanın önemine değinen Türk Tabipler Birliği (TTB), geliştirilen aşıların patent haklarının kaldırılması için çağrıda bulundu. TTB ayrıca, Dünya Tabipler Birliği ve ülke tabip örgütlerinden de patent haklarının kaldırılması için yetki ve etki sahibi ulusal ve uluslararası kurumlar nezdinde girişimde bulunmalarını istedi.
Türk Tabipler Birliği’nden yapılan açıklamada, Covid-19 pandemisinin sona ermesi için; geliştirilen aşıların tüm dünyada yaygın olarak uygulanmasının çok kritik bir önem taşıdığı vurgulandı. Aşılamanın geciktiği her dakika küresel olarak hastalığın yayılmaya devam ettiği ve ölümlere neden olduğu ifade edilen açıklamada, "Durumun ciddiyetini dikkate alan kamu kurumları ellerindeki bilgi birikimini ve tüm kaynakları küresel bir felaketle karşı karşıya olunması nedeniyle şirketlerle paylaştılar, devletler şirketlere 'hızlı çözüm finansmanı' adı altında milyarlarca dolarlık kamu fonu aktardılar. Bunun sonucunda hızla birçok aşı geliştirildi. Şimdi yeterli doz aşı üretimi ve küresel erişim için çaba harcanması gerek" denildi.
"AŞILARA ERİŞİMDE EN BÜYÜK ENGEL PATENT HAKLARI"
Bu aşamada aşılara erişimin önündeki büyük engelin patent hakları olduğu vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Pandeminin küresel olarak çok yaygın bir biçimde görülmesi ve giderek artan bir biçimde ölümlere neden olması; Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) Doha Deklarasyonu'nda tanımlanan TRIPS Anlaşması'nın esnetilmesi ve patent korumasının askıya alınmasının koşullarının oluştuğunu göstermektedir. Nitekim ABD ve AB benzer yönde açıklamalarda bulunarak patentin kaldırılmasını destekleyeceklerini belirtmiş, Dünya Sağlık Örgütü de bu tutumu alkışlamıştır. Hâl böyle iken DTÖ ekim ayından beri bu konuyu müzakere etmesine rağmen hâlâ bir karar vermemiştir.
Patent korumasının esnetilmesi, “İlaç Patent Havuzu” oluşturulabilmesini ve bu yolla aşıya eşitlikçi bir biçimde erişilebilmesini sağlayacaktır. Gecikilen her dakika göz yumulan ölümler anlamına gelmektedir. Bu nedenle Türk Tabipleri Birliği; kamu kaynakları, bilim insanları ve toplumun katılımıyla geliştirilen aşı ve ilaçların şirketlerce patentlenmesinin adil olmadığı, aşı ve ilaçlar üzerindeki fikri mülkiyet haklarının erişim üzerinde büyük bir engel oluşturduğu, pandemide yaşanan büyük insani krizin ancak aşılar üzerindeki patent haklarının kaldırılmasıyla ve üretim olanaklarının artırılması ile mümkün olacağı noktalarında toplumun ve politika belirleyenlerinin dikkatini çeker. TTB ayrıca, Dünya Tabipler Birliği’ne ve ülke tabip örgütlerine, patent haklarının kaldırılması için yetki ve etki sahibi ulusal ve uluslararası kurumlar nezdinde girişimde bulunmaları yönünde çağrıda bulunur."