Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, dün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı’nın bütçesi üzerindeki görüşmeler sırasında; “Küresel Özgürlük Raporu'nda Türkiye, 100 üzerinden 32 puanla özgür olmayan ülkeler kategorisinde; 210 ülke içerisinde 151'inci sırada” dedi.
Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, dün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı’nın 2022 yılı bütçesi üzerindeki görüşmeler sırasında; Türkiye’nin demokrasi, yargı bağımsızlığı ve bası özgürlüğü alanlarındaki durumunu değerlendirdi. Şık, şunları söyledi:
“100 ÜZERİNDEN 32 PUAN: “Küresel Özgür Özgürlük Raporu, ülkelerin 100 üzerinden puanlama sistemiyle siyasal haklar ve sivil özgürlükler açısından değerlendirmesini yapar. Muhaliflere uygulanan baskılar, Terörle Mücadele Kanunu, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması, işkence ve kötü muameleye göz yumulmaması, akademideki ve eğitimdeki siyasi baskılar, şeffaflık ilkesinin aksine hareket edilmesi, İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme, STK'lerin üzerindeki baskının şiddetlenmesi, ücret eşitsizliği ve yolsuzluğun görünür hâle gelmesi, internet yasasının daraltıcı bir şekilde geçmesi, basın özgürlüğünün acınası hâli gibi başlıklar Türkiye'nin Küresel Özgürlük Raporu'ndaki yerini gösteren temel etkenler. Bu kriterlere göre hazırlanan raporda Türkiye 100 üzerinden 32 puanla özgür olmayan ülkeler kategorisinde; 210 ülke içerisinden 151'inci sırada. Türkiye'nin siyasal özgürlüklerle ilgili olarak mevcut Hükûmet ve Cumhurbaşkanının adil seçilmesi puanı 4 üzerinden 2.
AÇIKLIK VE ŞEFFAFLIK GERİDE: Nüfusun çeşitli kesimleri; etnik, ırksal, dinî, cinsiyet LGBT ve diğer gruplar dâhil olmak üzere, tam siyasi haklara ve seçim fırsatlarına sahip olması üzerinden puanı 4 üzerinden 1. OECD'nin yayımladığı 2021 Raporu'nda Türkiye'nin resmî yolsuzluğa karşı önlemlerin güçlü ve etkili olması puanı 4 üzerinden 1. Devlette açıklık ve şeffaflık puanı ise 4 üzerinden sıfır. Tanzanya ve Uganda şeffaflık ve yolsuzluğa karşı önlemlerde Türkiye'nin de 1 puan ilerisinde.
EN YÜKSEK PUAN 2: Türkiye'nin küresel ölçekte özgür ve bağımsız medya puanı 4 üzerinden 1. Bireylerin dinî inançlarını ve inançsızlıklarını kamusal ve özel alanda uygulama ve ifade etme özgürlük puanı ise 4 üzerinden 2 ki en yüksek bu. Türkiye'nin akademik özgürlük ve kapsamlı siyasi telkinlerden arınmış eğitim sistemi puanı 4 üzerinden 1. Tanzanya ve Nikaragua akademik özgürlük bakımından Türkiye'nin üzerinde yer alıyor.
ÖRGÜTLER İÇİN ÖZGÜRLÜK PUANI 1: Bireylerin gözetim ve cezalandırma korkusu olmadan siyasi veya diğer hassas konularda kişisel görüşlerini ifade etmekteki özgürlük puanı yine 4 üzerinden 1. Türkiye sivil özgürlükler açısından Katar'ın 4, Umman'ın 3, Zimbabve'nin de 1 sıra gerisinde yer alıyor. Türkiye'nin toplanma özgürlüğü, sivil toplum kuruluşları, özellikle insan haklarıyla ilgili işler uğraşanlar, sendika ve benzeri meslek örgütleri veya işçi örgütleri için özgürlük puanları 4 üzerinden yine 1.
BAĞIMSIZ YARGIYA PUAN YOK: Bu puanlamalar anlaşılsın diye -daha önce olduğu gibi- yine kıyaslama yapmak gerekirse: Türkiye toplanma ve STK özgürlüklerinde Angola'nın 1 puan gerisinde, STK ve sendikal faaliyet özgürlüğünde ise Irak'ın 1 puan gerisinde. Türkiye, bağımsız yargı, hukuki ve cezai konularda yasal süreçlerin hüküm sürmesi konularında 4 üzerinden sıfır puan almış. Bağımsız yargı konusunda Nikaragua, Irak, Zimbabve, Uganda, Moritanya gibi ülkelerin gerisinde kalmış, hukuki ve cezai konularda Nikaragua'yla da aynı puana sahiptir. Türkiye'nin, fiziksel gücün gayrimeşru kullanımına karşı korunması ile yasaların ve uygulamaların nüfusun çeşitli kesimlerinde eşit muamele yapılmasını garanti etmesi puanı yine 4 üzerinden 1. OECD 2021 Raporu'na göre, Türkiye'de eğitim hizmetlerinden memnuniyet de yüzde 27 oranıyla son sırada yer alıyor. Türkiye suçun etkin kontrolünde OECD sınırının altında kalarak binde 8'den daha düşük bir puan alıyor.
İNTERNET ÖZGÜRLÜĞÜ GERİLEMEDE: İnternet özgürlüğünde özgürlük puanı 39'dan 34'e düşmüş durumda, 74 ülke arasında 53'üncü sırada. Bireylerin özellikle insan hakları standartları kapsamında korunan faaliyetlerin cezalandırılıyor olması puanı da 1 yani internet özgürlüğü sıralamasında Venezuela, Bangladeş, Azerbaycan, Etiyopya, Sudan, Ruanda, Irak, Zimbabwe gibi ülkelerin gerisinde. Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'ne göre 180 ülke arasında 153'üncü sırada Türkiye. İşsizlik, enflasyon, faiz oranı, millî gelir gibi ekonomik göstergelerin esas alınarak hesaplandığı Dünya Sefalet Endeksi'nde ise 156 ülke arasında 21'inci sırada.
KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİNDE FARK AÇILIYOR: 156 ülkenin kadın-erkek nüfusu arasındaki cinsiyet eşitsizliğini mercek altına alan Dünya Ekonomik Forumu Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi'nde Türkiye 3 basamak gerileyip 133'üncü sıraya indi 2019'da. Kadınların ekonomiye katılmaya fırsat eşitliği kategorisinde 140, iş gücüne katılımda 137, aynı işe eşit ücrette 95'inci, eğitim olanakları eğrisinde 101'inci, sağlıkta 85'inci ve siyasi yaşamda temsilde 114'üncü sırada yer aldı.”