(ANKARA) - Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, 2025 yılının esnaf açısından olumlu geçmediğini belirterek, 2026 yılına girerken ekonomik gelişmeler ve yapılması beklenen düzenlemeler nedeniyle esnafın daha umutlu olduğunu söyledi.
Palandöken, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada yüksek enflasyonda kısmi bir düşüş yaşansa da emtia fiyatları ile vatandaşın günlük olarak tükettiği temel ürünlerde kayda değer bir gerileme görülmediğini ifade etti.
Sebze ve meyvede yaşanan don olayları ile bakliyat ürünlerinde ortaya çıkan arz sorunlarının fiyatların yüksek seyretmesine neden olduğunu belirten Palandöken, buna rağmen enflasyonun düşeceğine yönelik beklentiler ve bugüne kadar kadük kalan bazı kanunların hayata geçirilmesi ihtimalinin, 2026 yılına dair umutları artırdığını dile getirdi.
Palandöken'den 7200 prim günü sözü hayata geçirilmeli uyarısı
Sosyal güvenlik alanında ve norm birliği sağlanması beklenen sektörlerde sorunların devam ettiğini kaydeden Palandöken, esnafın uzun süredir yaşadığı 7 bin 200 prim günü mağduriyetinin hâlen giderilmediğini söyledi. Perakende sektöründe haksız rekabetin önlenmesine ve tüketicinin korunmasına yönelik düzenlemelerin de sonuçlandırılamadığını belirten Palandöken, sosyal güvenlikte 7 bin 200 prim gününün 9 bin günle eşitlenmesi ve perakende sektörünü düzenleyen yasa tasarısındaki eksikliklerin giderilmesinin esnafın öncelikli talepleri arasında yer aldığını ifade etti.
Palandöken, en azından haftada bir gün zincir marketlerin kapatılması gerektiğini belirterek, esnafla doğrudan rekabet eden sigara ve ekmek gibi belirli ürün gruplarının satışına ilişkin sınırlamaların, yasal düzenleme çıkıncaya kadar tebliğlerle hayata geçirilmesinin önemine dikkati çekti. Bu adımların esnafın ayakta kalabilmesi açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Palandöken, kira stopajı uygulamasının da önemli bir sorun olmaya devam ettiğini söyledi.
Kira stopajının hem devlet açısından vergi kaybına yol açtığını hem de esnafın çifte vergi ödemesine neden olduğunu belirten Palandöken, gayrimenkul sahibinin kira geliri üzerinden vergi ödediğini, esnafın ise yüzde 20 oranında stopaj yüküyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Ortalama 20 bin liralık bir kira bedelinde esnafın aylık 4 bin lira ek vergi ödediğini kaydeden Palandöken, bunun zaten yüksek olan giderleri daha da artırdığını söyledi.
Enerji maliyetleri ve çifte vergi yükü
Doğal gaz ve elektrik kullanımında bugüne kadar uygulanan devlet destekleri ile kilovat başına sağlanan indirimlerin kaldırılmasının, belirli tüketim miktarlarını aşan esnaf için ciddi maliyet artışlarına yol açtığını belirten Palandöken, birçok esnafın dükkân kirasını aşan elektrik ve doğal gaz faturalarıyla karşı karşıya kaldığını dile getirdi. Kira stopajı, enerji giderleri ve diğer girdi maliyetleri birlikte değerlendirildiğinde esnafın mali yükünün sürdürülemez bir noktaya geldiğini ifade etti.
Palandöken, esnafın müşterileriyle yıllardır sürdürdüğü faizsiz deftere yazma usulüyle çalışmasının ve bu kültürün devam etmesinin, ortaya piyasaya göre ucuz ancak esnaf açısından pahalı bir kredi modeli çıkardığını söyledi. KDV oranlarında da adil ve sürdürülebilir bir birlikteliğin sağlanması gerektiğini vurgulayan Palandöken, yüzde 1 oranıyla alımı yapılan bir ürünün satışta yüzde 10 KDV'ye tabi tutulmasının esnafı mağdur ettiğini ifade etti.
Yüzde 1’le giriş yapan bir ürünün yüzde 1’le çıkmasının sağlanmasının esnafın mağduriyetini giderecek önemli bir düzenleme olacağını belirten Palandöken, ekonomik istikrarın sağlanması, esnafın rahatlaması ve güçlenmesi adına gerekli düzenlemelerin gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti. Palandöken, esnaf güçlendikçe ülke ekonomisinin de güçleneceğini ve rekabet gücünün korunacağını söyledi.