Sayıştay’ın Ticaret Bakanlığı 2019 Yılı Denetim Raporu’nda yurt dışındaki Türk firmalarının ürünlerinin markalaşması için destek sunmak amacıyla başlatılan Turquality programından çoğunluk hissesi yabancılara ait firmalara ödeme yapıldığı belirlendi. Raporda özellikle bir ayakkabı firmasının gereğinden fazla desteklendiğine dikkat çekilerek, “Söz konusu ayakkabı markasına diğer hiçbir firmaya sağlanmayan imtiyaz tanınmıştır” denildi. Raporda isimler açıklanmadığı bu çok özel "desteği" hangi ayakkabı firmasının aldığı ise öğrenilemedi.
Raporda yabancı sermaye hakimiyetindeki firmaların destek programı kapsamına alınmasının eleştiri konusu olduğu belirtilerek, buna rağmen 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında da yabancı firmaların desteklendiğine dikkat çekildi. Raporda yurtdışı mağazalarında hem kendi markasını hem de birçok yabancı markaların satışını yapan bir ayakkabı firmasına hak ettiğinin çok üzerinde destek ödemesi yapıldığı kaydedilerek, “Söz konusu ayakkabı markasına diğer hiçbir firmaya sağlanmayan imtiyaz tanınmıştır” ifadeleri kullanıldı. Raporda şirketin program kapsamında önceden aldığı toplam 30,9 milyon lira desteğin, mağazalarında sattığı diğer markalar oranında iadesinin sağlanması gerektiğine dikkat çekildi.
HAVAYOLUNUN İKİ KATI ÖDENDİ
Turquality programından yararlanabilmek için ön koşul olan, “Gelişim Yol Haritası Hazırlanması” işlerinin de bakanlıkça belirlenmiş firmalara ihalesiz verildiği öğrenildi. Firmaların yaptığı işler arasında çok büyük fiyat farklılıkları olduğu tespit edildi. Tespite göre programın en değerli ve kapsamlı hizmetini sunduğu bildirilen havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir firma için 569 bin lira bedel ödenirken havalimanı işletmeciliği yapan bir firmaya bu bedelin iki katı tutarında toplam 1,1 milyon liralık ödeme yapıldı.
24 MİLYON TL FAZLA KİRA ÖDENMİŞ
Sayıştay’ın Ticaret Bakanlığı’na yönelik denetim raporunda yer alan bir diğer tespit ise “Yurt dışındaki birimlerin kiralarının fazla ödenmesi” şeklinde oldu. Buna göre, bakanlığın yurtdışı birimleri için 2019 yılında toplam 146 milyon 831 bin lira olarak ödenmesi gereken kira ödemeleri 24 milyon lira fazla ödendi.