Saadet Partisi kıdem tazminatının yerine geçeği gündeme gelen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nde (TES) işçinin hak kaybına uğrayacağı uyarısında bulunarak, sistemin “devlete kolay kaynak yaratmak” için hayata geçirilmek istendiğini belirtti ve sisteme geçilmesi halinde oluşturulacak fonda 1 yılda 23,4 milyar lira para birikeceğini duyurdu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın duyurduğu TES’in kıdem tazminatının alternatifi olarak düşünüldüğü gündeme yansıdı. Edilen bilgilere göre zorunlu olan Karma TES sistemine dâhil olmuş bir işçi için, işverenler fona işçinin brüt ücreti üzerinden aylık yüzde 3 oranında bir prim ödemesi ve mevcut sistemdeki yüzde 8,33’lük oranın kalan yüzde 5,33’lük kısmının ise önceki sistemde olduğu gibi kıdem tazminatı hakkı olarak devam etmesi öngörülüyor.. İsteğe bağlı TES için; işveren katkı payının yüzde 4, devlet katkısının yüzde 1 ve çalışan katkısının ise asgari ücret üzerinden çalışanlar için yüzde 0,5, asgari ücret ile asgari ücretin iki katına kadar ücretle çalışanlar için yüzde 1,5, asgari ücretin iki katından fazla ücretle çalışanlar için ise yüzde 2,5 olacağı ifade edildi.

Saadet Partisi (SAADET) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Politikaları Kurul da TES sisteminin değerlendirildiği “Tartışılan Emeklilik Sistemi ve Yeni Kıdem Tazminatı Modeli” isimli broşür hazırladı.

SAADET işçiden ve işverenden alınacak paylarla, devletin TES sistemindeki fonda biriktireceği kaynağı hesapladı. Tüm çalışanların sisteme girmesi durumunda aylık 1.95 milyar liranın fona aktarılacağının altını çizen SAADET, “Dolayısıyla sistemin hayata geçirilmesi durumunda yıllık yaklaşık 23,4 milyar liralık bir rakam fonda birikecektir” ifadelerini kullandı.

‘İŞÇİLER HAK KAYIPLARINA UĞRAYACAK’

SAADET’in değerlendirmelerine göre TES sisteminde çalıştığı işyerinde kıdemi 1 yıldan az olan işçilerin işveren tarafından çıkarılması veya kendisinin istifa etmesi durumunda fondaki parasında yüzde 5,33’lük kısmını kaybedecek. İşyerindeki kıdemi 1 yıldan fazla olan işçilerin ise “ahlak ve iyi niyet kurallarına uyulmaması gerekçesiyle” işten çıkarılması durumda yaşayacağı hak kaybı oranı yüzde 50’ye varacak. İşçinin işsiz kalması, ev alması, ağır hastalığa yakalanması durumunda ise fondan alacağı para sadece yüzde 10 olacak. İşçi emekli olduğunda ise fonda biriken parasının yüzde 25’ini alabilecek, geri kalanı 15 yıl içinde emeklilik maaşı gibi ödenecek. Parti bunu ‘devlete kaynak ucuz kaynak yaratılması’ olarak yorumluyor.

SAADET’in TES hakkındaki diğer değerlendirmeleri şöyle:

- fonda birikmiş parası bulunan bir işçi bir ev almak istediğinde fonda biriken paranın yüzde 10’luk kısmının kişilere ödeneceği ifade edilmektedir. Hâlbuki benzer fon sisteminin uygulandığı diğer ülkelerde bu durumda olan kişilere fonda biriken paralarının tamamı ödenebilmektedir. Ancak buradaki amaç; işçinin bu hakkını kullanması değil, biriken paranın yüzde 90’lık kısmının devletin kaynak ihtiyacını karşılamasıdır.

- Böyle bir fon kurulacaksa yapılması gereken, sistemde belirli süre kaldıktan sonra işten çıkarılma, ev alma yahut emekli olma gibi durumlarda işçinin fonda biriken tutardan ne kadarını toplu olarak almak, ne kadarını aylık ödeme olarak almak istediğine kendisinin karar vermesinin sağlanmasıdır.

- Dar gelirli vatandaşların emekleri, kısıtlı gelirleri üzerinden kurulan fonların amacı dışında kullanılması ülkemiz açısından yeni bir tecrübe değildir. İşsizlik sigortası fonunda da aynı durumu yaşamaktayız. İşsizlik fonunda işçilerin hakkı olarak biriken fonlar; yine ucuz bir kaynak olarak devlet tarafından kullanılmaktadır. Uzun yıllardan beri uygulanmasına rağmen işsizlik oranında kalıcı bir azalma sağlayamamış, yani bu anlamda faydasız istihdam teşvikleri sermaye sahiplerine kolayca dağıtılmakta; ancak çalışanlar işsiz kaldıklarında, işsizlik ödeneğinden hem zor şartlarla hem de sınırlı sürelerle yararlanabilmektedir.

- Büyük bir bölümünü dar gelirlilerin oluşturduğu çalışanların, aldıkları ücretlerin tamamı zaten tüketime ve borca gitmektedir. Devlet, artık bu kesimin elinde avucundaki sınırlı gelirlerini bir kaynak olarak görmekten bir an önce vazgeçmelidir