Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ankara’da yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Ukrayna tahılının ihraç edilmesi için BM, Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Türkiye arasında kurulması önerilen mekanizmayı makul bulduklarını söyleyen Çavuşoğlu, “Hem Rusya Federasyonu’nun hem Ukrayna Federasyonu’nun da kabul etmesi gerekiyor. Bunun detaylarını görüşmek üzere İstanbul’da bir toplantıya ev sahipliği yapabileceğimizi söyledik” dedi. Lavrov ise “Tahıllarla ilgili herhangi bir engel oluşturmuyoruz. Tahılların limanlardan çıkması için sadece Sayın Zelenski’nin talimat vermesi gerekiyor” diye konuştu.

Mevlüt Çavuşoğlu ve Sergey Lavrov, bugün Ankara’da bir araya geldi. Çavuşoğlu ve Lavrov, Dışişleri Bakanlığı’nda yaptıkları ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Çavuşoğlu’nun özetle şöyle konuştu:

ÇAVUŞOĞLU: BM PLANINI TÜRKİYE OLARAK MAKUL BULUYORUZ

“Savaşın bir an önce müzakereler yoluyla sona erdirilmesi bütün bölgemizin ve insanlığın yararına olur. Bu konudaki düşüncelerimi açık bir şekilde Sergey ile paylaştım.

Ukrayna tahılının uluslararası piyasaya ihraç edilmesi için çeşitli fikirler ortaya çıktı. En son BM’nin bir planı var. Bu konuda gemilerin denetlenmesi dahil BM, Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Türkiye arasında oluşturulabilecek bir mekanizma ve iş birliğini içerecek bir plandan bahsediyoruz. Türkiye olarak bu planı makul buluyoruz. Hem Rusya Federasyonu’nun hem Ukrayna Federasyonu’nun da kabul etmesi gerekiyor. Bunun detaylarını görüşmek üzere İstanbul’da bir toplantıya ev sahipliği yapabileceğimizi söyledik. Ukrayna tahıl ürünlerinin, ayçiçeği ve ayçiçeği yağının uluslararası piyasalara ulaştırılması karşısında Rusya’nın ihracatının önündeki engellerin kaldırılması talebini de son derece meşru buluyoruz, haklı bir talep olarak görüyoruz.

Dünyanın hem Ukrayna hem Rusya Federasyonu’nun ihraç edeceği ürünlere ihtiyacı varsa bunun önünü hep birlikte açmamız gerektiğini düşünüyoruz.

“SURİYE’NİN KUZEYİNDE, BİZE YÖNELİK PKK/YPG TEHDİDİNE KARŞI TEDBİR ALMAMIZ LAZIM”

Diğer bölgesel konuları da ele aldık. Suriye bunlardan bir tanesi. Libya’daki son gelişmeleri de ele aldık. Farklı görüşlerimiz olsa da yakın iş birliği içinde çalıştığımız bir ülkedir Rusya Federasyonu. Özellikle Astana formatıyla Suriye’deki siyasi bir çözüm bulma çabalarımız devam ediyor. Ama zorluklar da ortada. En son Anayasa Komisyonu’nun 8. toplantısının başarısızlıkla sonuçlanmasında da gördük ki rejim, siyasi çözüme yanaşan taraf değil. Diğer taraftan Suriye’nin kuzeyinde bize yönelik PKK/YPG artan tehdidi var. Buna karşı tedbir almamız lazım. Daha önce ABD ve Rusya ile Ekim 2019’da vardığımız mutabakatlar var. Bunların uygulanması konusunu ele aldık. Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini bir kez daha vurguladık.

“TÜM ZORLUKLARA RAĞMEN İKİLİ İLİŞKİLERİMİZ ARTARAK DEVAM EDİYOR”

Libya’da istikrarın tam olarak tesis edilmesi için herkesin katkı sağlaması gerekiyor. Geçmişte olduğu gibi ülkeler arasında bir rekabet olmasını da istemiyoruz. Ülkenin bir an önce demokratik ve şeffaf bir seçime hazırlanması gerektiğini düşünüyoruz.

İkili ilişkilerimizde de ticaretin önündeki engeller ve lojistik konuları da ele alma fırsatımız oldu. Tüm zorluluklara rağmen ikili ilişkilerimizin artarak devam ettiğini söylemek isterim.”

LAVROV: UKRAYNA TAHIL ÜRÜNLERİNİN PİYASADAKİ PAYI YÜZDE 1

Çavuşoğlu’nun ardından Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov açıklama yaptı. Lavrov’un açıklaması şöyle:

“Biz, sivillere olabildiğince minimum hasar vermeye çalışmaya özen gösteriyoruz. Donetsk ve Luhansk cumhuriyetlerindeki Rus vatandaşları korumak bizim görevimiz. Ukrayna’dan tahıl ürünlerinin sevk edilmesi konusunu da ele aldık. Batılılar bunu bir facia olarak göstermek istiyor. Halbuki Ukrayna tahıl ürünlerinin piyasadaki payı sadece yüzde 1’dir. Dolayısıyla herhangi bir gıda krizi buradan gelmez. Bunun gıda krizine yol açacağını söyleyemeyiz. Elbette anlamak isteyen, argümanlarımızı duyar.

“UKRAYNA TARAFI MAYINSIZLAŞTIRMA FAALİYETİNE HAZIRSA BİZ DE HAZIRIZ”

Türkler hem tahıl ürünlerinin hem de yabancı gemilerin Ukrayna limanından çıkışını, tahliyesini sağlamaya çalıştılar. Ukraynalılar, bu gemileri ve insanları rehinde tutuyorlar. Deniz kuvvetlerimiz, kara deniz filomuz orada devamlı olarak beşerî koridorlar açıyor. Ukrayna’nın sularından Boğazlara kadar açılan bir koridordan bahsediyoruz. Bu güzergahtan gitmek isteyen tüm gemiler, buradan yük taşıyabilirler. Ukraynalılar, mayınsızlaştırma faaliyetine hazır olduklarını beyan ediyorlar. Ama birkaç gün önce Sayın Zelenski şöyle dedi: ‘Bize gelene karşı kullanabileceğimiz silahları verin, oradaki problemi hallederiz’ dedi. Bu, çok bariz bir açıklama. Yani ne yapmak istedikleri buradan anlaşılıyor. Yani mayınsızlaştırma faaliyetlerine başlamaya hazırsa Ukrayna tarafı, biz de buna hazırız. Türk askeri makamlarıyla da bu sürecin detaylarını görüşmekteyiz. Bu, çok ufak bir sorun aslında. Bizim tarafta herhangi bir engel yok. Herhangi bir engel oluşturmuyoruz gemilerin çıkışlarına ilişkin.

“KARADENİZ’DE MONTRÖ SÖZLEŞMESİ’Nİ HARFİYEN UYGULAMAK ZORUNDAYIZ. TÜRKİYE’NİN KATKILARINI TAKDİR EDİYORUZ”

Ortadoğu meselesine değinmiş bulunuyoruz. Uzun zamandır çözüm bekleyen bir konu. Burada da uluslararası çabaları daha aktif hale getirmekten yanayız. Her iki ülke, Filistinliler ile İsrallilerin doğrudan görüşmeler yapmasını istiyor. Bunun için zemin oluşturma sürecindeyiz. Ama bu yolda birtakım suni engeller oluşturuyorlar. Mevcut statükoyu korumak isteğindeler, fakat bu olumlu bir sonuca varmamıza vesile olmayacak.

Görüş ayrılıklarımız olsa da biz, her zaman tutumlarımızı dikkate almak, karşılıklı olarak saygılı bir şekilde hareket edebilme yetisine sahibiz. İkili ilişkilerimizi daha ileri bir seviyeye taşıma konusunda niyetliyiz. Her iki halkın da hayrınadır böyle bir kararımız. Ayrıca Karadeniz’in güvenliğini sağlamak açısından her iki ülkeye önemli mecburiyetler düşüyor. Burada Montrö Sözleşmesi’ni harfiyen uygulamak zorundayız. Türkiye’nin katkılarını takdir ediyoruz.”

LAVROV: BİZ HER GÜN TAHIL KORİDORLARINI AÇMAKTAYIZ

İki bakan, ortak açıklamanın ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladılar. Lavrov, Ukrayna limanlarından çıkamayan tahıl yüklü gemilerle ilgili bir soruya şu yanıtı verdi:

“Ukrayna tahıl ürünlerinin sevkiyatıyla ilgili Rus tarafı payına düşen adımları attı. Biz, her gün tahıl koridorlarını açmaktayız. Ukrayna limanlarından çıkan gemilerin güvenliğini sağlamaya hazırız. Bunu Türk mevkidaşlarımızla el ele yapmaya çalışırız.

İstanbul’da yapılacak olan toplantıyla ilgili BM inisiyatifi önemli. Faydalı olabilir ama samimi olmak gerekirse sembolik bir adım olur. Göstermelik bir şeydir. Bu konuyu çözmek için Ukraynalıların limanlarını mayınlardan temizlemesi gerekir.”

ÇAVUŞOĞLU: MÜZAKAREYE DÖNME KONUSUNDA DAHA OLUMLU BİR ATMOSFER VAR

Rusya Federasyonu ve Ukrayna’nın ihraç ettiği tahıl ürünlerinin dünyadaki ihracatın üçte birini oluşturduğunu belirten Çavuşoğlu ise “Zelenski’nin ‘Müzakerelere geri dönmek istiyoruz’ demesi, Sayın Cumhurbaşkanımıza da Sayın Putin ile bir araya gelme arzusunda olduğunu söylemesi… Biz, müzakereye dönme konusunda daha olumlu bir atmosferin olduğunu görüyoruz.”

LAVROV: TÜRKİYE’NİN SURİYE’DEKİ HASSASİYETLERİNİ ANLIYORUZ

Sergey Lavrov, Suriye ile ilgili bir soru üzerine şöyle konuştu:

“Amerika gayri meşru bir şekilde orada birtakım örgütü besliyor. Buradaki hassasiyetlerinizi anlıyoruz. Çünkü Rusya ile ilgili dış aktörler aynı faaliyetlerde bulunuyorlardı. Çok iyi biliyorsunuz, bu tehditlerin sınırlarımıza dayandığını. Suriye meselesi ile ilgili iş birliğimize devam edeceğiz.”

ÇAVUŞOĞLU: SURİYE’DE TEK ÇÖZÜM YOLU SİYASİ ÇÖZÜMDÜR

Mevlüt Çavuşoğlu da Suriye’deki gelişmelerle ilgili şunları söyledi:

“Bugünkü siyasi süreçten bahsediyorsak Astana platformu sayesinde konuşuyoruz. Diğer taraftan siyasi çözüm istemeyen bir rejim var. Bu konuda Rusya Federasyonu ve İran’ın ve diğer ülkelerin rejim üzerindeki etkisini o anlamda kullanmasında fayda var diye düşünüyoruz. Tek çözüm yolu siyasi çözümdür.”

LAVROV: TAHILLARLA İLGİLİ HERHANGİ BİR ENGEL OLUŞTURMUYORUZ

Toplantıya katılan Ukraynalı bir gazeteci, Lavrov’a, “Tahıl ürünlerinin dışında Rusya, Ukrayna’dan neler çaldı” diye sordu. Lavrov, bu soruya şöyle yanıt verdi:

“Sizin söylemleriniz belli, bizim oradaki hedeflerimiz çok açık. Biz, Neo-Nazi baskısından kurtarmak istiyoruz oradaki vatandaşları. Tahıllarla ilgili herhangi bir engel oluşturmuyoruz. Tahılların limanlardan çıkması için sadece Sayın Zelenski’nin talimat vermesi gerekiyor.”