ESRA NUR PERVAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü, deprem bölgelerindeki enkaz kaldırma çalışmalarında görev yapanların asbest tehlikesi altında olduğunu belirterek, “Kronik hastalığı olan kişilerin bu işlerde istihdam edilmemesi gerekiyor. Sağlıklı da olsa bu işlerde çalışacak olan kişilerin mutlaka kişisel koruyucu kıyafetlere sahip olması lazım. Profesyonel filtreli iş maskeleri, tulum ve eldiven kullanmaları lazım ve bu iş elbiselerini, işi bitince çıkarıp kaldığı, konakladığı yere bunları götürmemesi gerekiyor” dedi.
Prof. Dr. Tevfik Özlü, Kahramanmaraş merkezli depremlerin büyük yıkıma ve çok sayıda can kaybına neden olduğu 10 ildeki enkaz kaldırma çalışmalarıyla ilgili uyarılarda bulundu.
Enkazlarda görev yapan ekipler ile çevredeki afetzedelerin toz maskesi ve gözlük kullanması gerektiğini belirten Özlü, kronik rahatsızlığı ve akciğer hastalığı olan kişilerin bu tür çalışmalarda yer almaması rol almaması gerektiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“KALICI VE TEDAVİSİ ZOR AKCİĞER HASTALIKLARINA YOL AÇABİLİR”
“Gerçekten asbest, bilinen en kanserojen ve akciğer sertleşmesine yol açan lifter bir partikül. Bunun solunması, başta akciğerlerde olmak üzere bazı organlarda kanser gelişmesine neden oluyor ve akciğerlerde sertleşme dediğimiz solunum sıkıntısına yol açan bir hastalığa neden oluyor. Esas olan, bu tür tozlu ortamlarda mümkün olduğunca bulunmamak, uzaklaşmak. Bu tozların hangisine maruz kalırsanız kalın, size zarar verebilir. Özellikle organik tozlar, bir tek solumayla bile akciğerde yerleşebilir. Bilhassa akciğer hastalığı olanlar, kronik hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış olanlarda kalıcı ve tedavisi zor akciğer hastalıklarına yol açabilir. Onun için tozdan uzak durmak gerekir. Asbest maruziyeti ile ilgili hastalıklar, genelde uzun yıllar tekrarlayan solumalarla ortaya çıkar. 5-10 yıl, 20 yıl boyunca yoğun asbest içeren bir ortamda kalırsanız ve her gün bunu solursanız ileride bu tür riskler ortaya çıkar. Çok yoğun partiküllere maruz kalırsanız da bu süre bir yıla kadar inebiliyor ama rastlantısal olarak asbest bulunan bir ortamda kısa sürede bulunmak, asbest tozlarına çok kısa sürede rastlantısal olarak maruz kalmanın büyük bir risk oluşturduğu hakkında hiçbir bilgimiz yok. Onun için bu uyarıları yaparken paniğe kapılmaya gerek.
“BU KİŞİLER ASIL OLARAK TEHLİKE ALTINDA”
Asbestin zararlı olduğunu biliyoruz. En çok zarar, asbest işini yapan kişilerde ortaya çıkar. Bu enkaz kaldırma çalışmalarına katılan, oralarda görevli olan, bunları yükleyen, boşaltan, yığan, kaldıran kişilerde ortaya çıkar. Onun için bilhassa böyle yoğun asbest tozunun bulunduğu inşaatlarda bu işleri yapan kişilerin öncelikle akciğer sağlıklı kişiler olması lazım. Kronik akciğer hastalığı olan, akciğerde sorunu olan ya da bağışıklığı baskılanmış olan, diğer kronik hastalığı olan kişilerin bu işlerde istihdam edilmemesi gerekiyor. Sağlıklı da olsa bu işlerde çalışacak olan kişilerin mutlaka kişisel koruyucu kıyafetlere sahip olması lazım. Profesyonel filtreli iş maskeleri, tulum ve eldiven kullanmaları lazım ve bu iş elbiselerini, işi bitince çıkarıp kaldığı, konakladığı yere bunları götürmemesi gerekiyor. Bu kişiler asıl olarak tehlike altında. Çevrede bu işle ilişkili olmayan kişilerin bazen merak duygusuyla veya bazen de dikkatsizlikle orada bulunmalarını tavsiye etmiyoruz.”