Tamer Arda ERŞİN

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Kapadokya’da peribacaları ve yeraltı kilisesi ile ünlü Çavuşin köyünde birinci derece arkeolojik sit alanı olan bölgede su deposu yapılmaya başlandı. İş makinelerinin girdiği bölgedeki doğal tarihi yapılara zarar verildiği öne sürüldü.

Nevşehir İl Özel İdaresi, Peribacaları’nın bulunduğu Avanos ilçesindeki Çavuşin köyünde su deposu yapımı ve yol genişletme çalışmaları başlattı. ANKA’nın edindiği bilgiye göre Çavuşin köyünde yürütülen bu çalışma İl Özel İdaresi’nin sitesinde “İdaremiz Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü ekipleri Avanos İlçemize bağlı Çavuşin Köyümüzde su deposu çalışmalarına aralıksız devam etmektedir” diye duyuruldu.

Tarihi 5'inci yüzyıla ulaşan, harebeleri, peribacaları ve kiliseleriyle ünlü bögenin birinci derece arkeolojik sit alanı olması nedeniyle burada çivi dahi çakılamayacağı belirtiliyor. Roma döneminden kalma kiliselerin yakınında yürütülen çalışma sırasında iddiaya göre tarihi doğal yapılara da zarar verildi.

Peribacaları'nın da bulunduğu alanı korumak için 2019 yılında Kapadokya Alan Başkanlığı kurulmuş, Nevşehir Valisi de “Alan Başkanı” olarak görevlendirilmişti. Alan Başkanlığı'nın görevleri arasında bölgedeki tarihi ve doğal varlıkları korumak da bulunuyor.

Kapadokya Alanı'nın tarihi ve kültürel değerleri ile jeolojik/jeomorfolojik dokusunun ve doğal kaynak değerlerinin korunmasına ve yaşatılmasına yönelik alınan tedbirlere aykırı davranılması halinde 50 bin liradan 200 bin liraya kadar idari para cezası veriliyor. Bu kapsamda olmayan, Kapadokya'nın mevcut durumunu bozmayan ve yapısal uygulamalar içermeyen konulara ilişkin belirlenecek tedbirlere aykırılık halinde ise 500 liradan 5 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabiliyor.

Peribacaları daha önce de Göreme'deki betonarme otel inşaatıyla gündeme gelmişti. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaçak otele karşı harekete geçerek, çalışmaları durdurmuş ve oteli yıkmıştı. Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, "Bir turizm beldesi Göreme rant uğruna katlediliyor. Buna izin veren Göreme Belediyesi, Nevşehir Tabiat Varlıklarını Koruma üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunduk. Cezası 2-5 yıl hapistir” açıklamasını yapmıştı.

CHP Nevşehir İl Başkanı Kamil Gülmez, alanda yaptığı inceleme sırasında "Yol açmak için tonlarca toprak buraya yığılmış, bu toprak ilerde sel ve yağmur sularıyla tamamen vadiyi dolduracak. Bu vadideki güzelim peri bacaları ve aşağıdaki o güzellik yok olacak" dedi.

TARİHE TANIKLIK EDEN KÖY

Çavuşin’de ilk yerleşimin başlaması çok eski dönemlere uzanıyor. Köyün asıl hikayesi ise milattan sonra 56’da Hıristiyanlığın bölgede yayılmasıyla başladı. Kapadokya bölgesinde yer alan Çavuşin köyündeki tarihi yapılar Roma döneminden günümüze varlığını koruyabildi. Bu vadilerde, 5.Yüzyıl’da köy girişinde yüksek bir yamaca yapılan Çavuşin kilisesi, Üç haçlı kilise, 7.yüzyıl freskleri, Aziz Jean kilisesi, Haçlı kilise, Azize Meryem kilisesi, Kolonlu kilise, Cemalların kilise, Üzümlü kilise, Saklı kilise, Gıdıların kilise, Aziz Paul kilisesi gibi irili ufaklı onlarca şapel ve manastır bulunuyor.