Merkez Bankası (MB), Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı. MB, yüzde 17,14'lük nisan ayı enflasyonuyla ilgili “Tüketici enflasyonundaki artışa en belirgin katkı enerji grubundan gelmiştir. Bu dönemde eşel mobil sistemi ve tavan fiyat uygulamasının etkisiyle enerji fiyatları yatay seyretmiş; ancak baz etkisi nedeniyle grup yıllık enflasyonu belirgin şekilde yükselmiştir” ifadesini paylaştı.
MB raporuna göre, gıda dışındaki ana kalemlerde yıllık enflasyon yükselirken, tüketici enflasyonundaki artışa en belirgin katkı enerji grubundan geldi. Akaryakıt fiyatlarında devam eden eşel mobil sistem ile ürünlere zam gelmesine rağmen farkın vergiden karşılanıp pompaya yansımaması enflasyona olumlu etki sağladı. Raporda konuyla ilgili şu değerlendirme yapıldı:
"EŞEL MOBİL ENFLASYONİST ETKİYİ BERTARAF ETMEKTEDİR"
“Enerji fiyatları nisan ayında yüzde 0,10 ile nispeten yatay seyretmiştir (Tablo 1). doğal gaz ve tüpgaz fiyatları, sırasıyla yüzde 1,07 ve 1,64 oranlarında artarken, Türk Lirası'ndaki değer kaybına karşın, eşel mobil ve tavan fiyat uygulamalarının etkisiyle akaryakıt fiyatları yüzde 0,78 oranında gerilemiştir. Hâlihazırda eşel mobil uygulaması önemli bir enflasyonist etkiyi bertaraf etmektedir. Bu dönemde enerji fiyatlarındaki yatay görünüme karşın, yıllık enflasyon baz etkisiyle 6,01 puan artarak yüzde 18,44’e yükselmiştir.”
EĞLENCE HİZMETLERİNDEKİ FİYAT ARTIŞLARI DİKKAT ÇEKTİ
Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, hizmet fiyatları, martta yüzde 1,26 yükselirken, grup yıllık enflasyonu 0,82 puan artarak yüzde 12,56 oldu. Yıllık enflasyon lokanta-otel, haberleşme ve diğer hizmetlerde artarken, kira ve ulaştırmada görece yatay seyretti. Salgın tedbirlerinin hafifletilmesiyle yemek hizmetlerinde daha belirgin olmak üzere, lokanta-otel fiyatlarında belirgin artışlar gerçekleşti. Faaliyetin kesintiye uğradığı zaman zarfında biriken maliyet baskısına ek olarak, kapasite sınırlamaları ve talep yönlü unsurların bu gelişmede etkili olduğu değerlendirildi.
Haberleşme hizmetleri fiyatlarındaki yükselişte özel iletişim vergisindeki ayarlamanın sarkan etkilerine bağlı olarak, cep telefonu görüşme ve internet ücretlerindeki artışlar belirleyici oldu.
Mart ayında, diğer hizmetler içinde sınıflandırılan belirli kalemler, enflasyon görünümünü olumsuz etkiledi. Bu kalemler arasında, özel okul ücretlerindeki yükseliş kaynaklı olarak eğitim hizmetleri öne çıkarken, bu gelişmede geçmiş enflasyona endekslemenin yanında bir önceki yıldaki geçici KDV indirimlerinin sona ermesi de etkili oldu. Ayrıca, salgın tedbirlerinin hafifletilmesiyle eğlence hizmetlerindeki fiyat artışları da dikkati çekti.
“İLAÇ FİYATLARINDAKİ ARTIŞIN MART AYINA SARKAN ETKİSİ ÖNE ÇIKTI”
Temel mal yıllık enflasyonu martta 0,44 puan artışla yüzde 22,14 olurken, bu dönemde yıllık enflasyon, giyim ve ayakkabı ile diğer temel mallarda yükseldi, dayanıklı mallarda ise sınırlı ölçüde geriledi. Dayanıklı mal fiyatları, martta yüzde 0,35 ile görece ılımlı bir oranda arttı. Grup yıllık enflasyonu da 0,99 puan gerileyerek yüzde 33,29 oldu. Bu dönemde fiyatlar, mobilya ve otomobil gruplarında artarken, beyaz eşyada geriledi. Diğer temel mallar grubunda fiyatlar yüzde 2,84 arttı, yıllık enflasyon da 1,86 puan yükselerek yüzde 16,80'e ulaştı. Bu gelişmede, referans fiyat uygulamasına bağlı olarak şubat ayında gerçekleşen ilaç fiyatlarındaki artışın mart ayına sarkan etkisi öne çıkarken, döviz kuru geçişkenliğinin yüksek olduğu konuta yönelik bakım-onarım ile kişisel bakım ürünlerindeki fiyat artışları da dikkati çekti.
Yeni sezona girilen giyim grubunda da aylık artış, martta bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla bir miktar daha yüksek gerçekleşirken, grup yıllık enflasyonu yüzde 7,33 ile yükselişini sürdürdü.