Balkan coğrafyasında yaygın olarak kullanılan ve mart ayında baharın gelişini müjdeleyen Baba Marta (Marteniçka) bileklikleri, Edirneli kadınlar tarafından yapılıyor.
Özelikle Bulgaristan kültüründe baharın gelişi ile beraber tüm cadde ve sokaklarda çok sayıda satıcı ailelerine gelir amacıyla kırmızı ve beyaz yün iplerden oluşan bileklikleri boncuklarla veya diğer süs eşyaları ile süsleyerek satış yapıyor. Vatandaşlar ise satın aldıkları bu bilekleri yakınlarına hediye ederek “Chestita Baba Marta” diyerek “bahar bayramın kutlu olsun” temennisinde bulunup hediye ediyor.
Edirne Belediyesi’nin Kadın Aile Hizmetleri Müdürlüğü’nde Halk Eğitim merkezine bağlı olarak açmış olduğu kursiyerler tarafından yapılan bileklikler her cuma günü Edirne’ye gelen Bulgar turistler için hazırlanıyor.
Konu hakkında açıklama yapan Edirne Belediyesi Kadın Aile Hizmetleri Müdürü Özlem Takındı, "4 Mart günü açılacak olan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü etkinlikleri çerçevesinde Saraçlar caddesinde açacağımız stantlarda bunun satışı yapılacaktır. Marteniçkaların esas satışı Bulgaristan vatandaşı olmasına rağmen burada yaşayan Bulgaristan göçmeni Türklerimiz de var onlar da büyük ilgi ve rağbet gösterecektir" dedi.
Kurs öğretmeni Hümeyra Erçin ise mart ayı öncesinde bileklikler hazırlamaya başladıklarını belirterek şunları söyledi:
"Biz Mart’tan önce bilekliklerimizi hazırlıyoruz Marteniçka bilekliklerimiz Balkanlar’a has Bulgaristan’a has bir özellik olsa da Trakya bölgesinde de çok yaygın olarak insanların talep ettiği ve şansına, uğruna inanılan ritüel olarak taktıkları, kullandıkları bir bilekliktir. Mart’ın 1’inde takmaya başlıyoruz ve dilek tutarak takıyoruz. Kırmızı ve beyaz ipten yapılan bilekliklerde beyaz ipin uğur ve uzun ömür getirdiğine inanılıyor kırmızı ipin ise sağlık ve güç getirdiğine inanılıyor. Takarken dilek dileyerek takıyoruz. Leylek, kırlangıç gördüğümüzde kolumuzdan çıkartarak bahar çiçekleri açmış bir ağaca asıyoruz. Bu dileğimizin tutacağı anlamına geliyor. Çok yaygın olarak talep gören bir bileklik. Özellikle bu ay biz de kursumuzda bunların çalışmasını yapımını yaparak hem hediye ediyoruz hem de satışını yapıyoruz."
Marteniçka bilekliklerini Saraçlar caddesi üzerinde açılacak olan stantlarda bulabileceklerini söyleyen Erçin, "Çok pahalı bir şey değil çok cüzi bir fiyata bulabilirler. Yine Edirne Belediyesi’nin Saraçlar da yine ayın 4’ünde hediyelik eşya satışı var. 8 Mart ile alakalı orada da bütün tezgahlarda olacak orda da satışımız var" dedi.
Bu gelenek 2017 yılında Bulgaristan, Romanya, Kuzey Makedonya ve Moldova'nın ortak adaylığı ile UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine dahil edildi.
