Köy enstitülerinin 83. kuruluş yıl dönümü, Ayvalık Belediyesi’nin ev sahipliğinde Vural Sineması Nejat Uygur Sahnesi’nde 28-30 Nisan günlerinde düzenlenecek 3. Fikir ve Kültür Günleri’nde kutlanacak. Her yıl olduğu gibi bu yıl da etkinlik, köy enstitülerinin simge yazar, şair ve öğretmen Mahmut Makal adına düzenlenecek.
Atölye Kültür Sanat organizasyonu ve Ayvalık Belediyesi'nin ev sahipliğinde yaşama geçirilecek etkinlikte; paneller, söyleşiler ve tematik film gösterimi üç gün boyunca Ayvalık Belediyesi Vural Sineması Nejat Uygur Sahnesi'nde ilçelilerle buluşacak.
Köy enstitüsü araştırmacısı-yazar Hayrettin Filiz moderatörlüğünde 28 Nisan'da gazeteciler Sedef Kabaş, Yaşar Aydın ve Siyaset Bilimci Dr. Ali Mert Taşcıer'in konuşmacı olarak katılacağı ‘Köy Enstitüleri Aydınlığından Günümüz Karanlığına’ başlıklı panel yapılacak. Tarihçi ve yazar Sinan Meydan, 29 Nisan günü saat 16.00'da ‘Kuruluşundan, Kapatılışına Köy Enstitüleri’ başlıklı söyleşisi ile yurttaşları aydınlatacak. Aynı günün akşamında saat 20.00'de ‘Yarım Kalan Mucize’ filmi ücretsiz olarak gösterime sunulacak. Son olarak 30 Nisan günü saat 16.00'da toplum bilimci, yazar ve akademisyen Prof. Dr. Emre Kongar ‘Köy Enstitüleri'nin Toplumsal Yansımaları’ adlı söyleşi ve sonrasında kitap imzası ile Ayvalıklılar ile buluşacak.
Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, üç yıl önce yaşama geçirdikleri ‘Fikir ve Sanat Günleri’nin üçüncüsünü geniş bir katılımla düzenlemekten büyük bir mutluluk duyduklarını söyledi. Başkan Ergin, “28 Nisan günü başlayacak olan ve 30 Nisan akşamına kadar devam edecek olan etkinlikte birbirinden değerli, kamuoyunun yakından tanıdığı önemli düşün insanları Ayvalıklarla buluşacak; bu buluşmaya herkesi bekliyoruz” dedi.
Başkan Ergin, köy enstitüleri modelinin bir benzerini Ayvalık’ta yaşama geçirdiklerini aktardı. Ergin, mahalle evleriyle ve kooperatifle çocuklara, gençlere ve kadınlara önemli destekleri olduğunu dile getirdi. Köylerdeki çiftçinin emeğini, ürettiklerinin kooperatif satış mağazasında değerlendirildiğini hatırlatan Başkan Ergin, şunları söyledi:
“KÖY ENSTİTÜLERİ MODELİNİ ÖRNEK ALDIK”
“Kadınlarımız aldıkları eğitimle ürettikleri ürünleri kooperatife satarak aile bütçelerine önemli katkılar sağladı. Çağımız eğitim modellerinin sürekli tartışma konusu olduğu ve değişikliğe uğradığı bu günlerde köy enstitülerinin çok kısa sayılabilecek yaşam pratiğinin hala özlenen bir eğitim modeli olarak tartışılması çok önemli. Enstitüler açık olsaydı keşkelerimiz olmayacaktı. Yapmaya çalıştıklarımızdan biri, mahalle evlerinde alınan kurslar ile edinilen bilginin kooperatifte kullanılması. Diğer kooperatifler ile ürün değişimi ve satışı konularında yol aldık. Zeytinyağı olarak dünyanın en iyi nefasetteki zeytinyağlarından ilk beşteyiz. Zeytinden yağ üretmek kaybolan bilgi, zeytinin bakımı, ürün kalitesi arttırma, dünyada zeytin toplama konusunda gelişen teknolojiler, bu konuda eğitimler verildi. Yerelin ürününü yerelde öğrettik. Mahalleevlerini bizim için halk evleri gibi düşünülebilen ama belgelendirmeye yönelerek bazı eğitimleri mahalle arasına götürmekle ilgili bir çalışma oldu. Tüm bu çalışmaları yaparken de köy enstitüsü modelini örnek aldık.”
Köy Enstitüleri Fikir ve Kültür Günleri Proje Koordinatörü Hasan Aldemir de Türkiye'nin geçirmekte olduğu bu kritik günlerde düşünce, bilim, eğitim, kültür adına yapmaya çalıştıkları etkinlik dizisinin önemine değindi. Birçok konu başlığında Türkiye olarak çok geri ve çok yetersiz kalındığına vurgu yapan Aldemir, “Belki de son yüzyılda geriye doğru saymanın en önemli kırılma anı köy enstitülerinin kapatılmasına karar verildiği gün olmuştur" diye konuştu.