İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı'nın (İPA) yaptığı araştırmaya göre, aralık ayında İstanbulluların gündeminin ilk maddesi yine ekonomi oldu. İstanbullu, hükümetin artan dolar kuruna karşı tedbir amaçlı devreye aldığı 'Kur Korumalı TL Vadeli Mevduatı'nın başarılı olmayacağını düşünüyor. Katılımcıların yüzde 57,7'si sistemin başarılı olmayacağını belirtirken, yüzde 81,9'u da döviz kurundaki düşüşe rağmen fiyatların eskiye dönmeyeceğini belirtiyor.
İPA’nın "İstanbul Barometresi" başlıklı araştırma ile halkın ev içi gündeminden duygu durum seviyelerine, ekonomik görüşlerinden iş memnuniyetine birçok başlıkta her ay düzenli olarak kentin nabzını tutuyor. İstanbul Barometresi'nin aralık ayı raporuna göre, ev içinde en çok konuşulan konular arasında ekonomik sorunlar, döviz ve altında gerçekleşen düşüş başı çekti. Katılımcıların yüzde 56'sı ekonomik sorunların, yüzde 13,3'ü döviz ve altının düşmesinin ev içinde en çok konuşulan konular olduğunu belirtti. Bu konuları koronavirüs ve asgari ücretin yeni tutarının belirlenmesi takip etti. Araştırmanın detayları şöyle:
“İSTANBULLULARA GÖRE ARALIK AYINDA TÜRKİYE'NİN GÜNDEMİ: Yüksek enflasyon, ürün zamları ve döviz kurundaki hareketlilikler aralık ayının gündemini belirledi. Katılımcıların yüzde 35,4'ü yüksek enflasyon ve ürün zamlarının, yüzde 31,3'ü döviz kurundaki hareketliliklerin aralık ayında Türkiye'nin gündemi olduğunu belirtti. Bu olayları, asgari ücretin yeni tutarının belirlenmesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kur korumalı TL vadeli mevduat hesabını tanıtması ile döviz kurlarındaki düşüş takip etti.
YÜZDE 57,7 KUR KORUMALI MEVDUAT SİSTEMİNİN BAŞARILI OLMAYACAĞINI DÜŞÜNÜYOR: Katılımcıların yüzde 57,7'si Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tanıttığı kur korumalı mevduat sisteminin başarılı olmayacağını düşünürken, yüzde 17,8'i başarılı olacağını, yüzde 24,5'i ise fikrinin olmadığını belirtti. Katılımcıların yüzde 58,8'i kur korumalı mevduat sisteminde döviz ve TL arasında oluşacak farkı devlet hazinesinin ödeyecek olmasını doğru bulmadığını belirtirken, yüzde 17'si doğru bulduğunu, yüzde 24,2'si ise fikrinin olmadığını belirtti. Katılımcıların yüzde 70,1'i kur korumalı mevduat sistemi sisteminin en çok yüksek gelirli kesime fayda sağlayacağını düşündüğünü belirtirken, yüzde 8,3'ü orta gelirli, yüzde 4'ü dar gelirli kesimin fayda sağlayacağını düşündüğünü belirtti. Katılımcıların yüzde 17,6'sı ise bu konuda fikrinin olmadığını belirtti.
FİYATLARIN ESKİYE DÖNECEĞİ UMUDU DÜŞÜK: Katılımcılar döviz kurunda yaşanan düşüşten sonra ürün fiyatlarının eskiye dönmeyeceğini düşünüyor. Katılımcıların yüzde 81,9'u döviz kurunda yaşanan düşüşe rağmen ürün fiyatlarının eskiye dönmeyeceğini düşünürken, yüzde 8,1'i eski fiyatlara döneceğini, yüzde 10'u ise fikrinin olmadığını belirtti.
İstanbulluların sadece yüzde 25,5'i ekonominin iyileşeceğini düşünüyor. Katılımcıların yüzde 43,8'i aralık ayında Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşündüğünü belirtirken, yüzde 30,7'si ekonominin seyrinin değişmeyeceğini, yüzde 25,5'i ise ekonominin iyileşeceğini ifade etti.
İstanbulluların yalnızca yüzde 22'si kendi ekonomik durumunun iyileşeceğini düşünüyor. Katılımcıların yüzde 37,6'sı aralık ayında kendi ekonomik durumunun kötüleşeceğini, yüzde 40,4'ü durumunun değişmeyeceğini, yüzde 22'si ise durumunun iyileşeceğini düşündüğünü belirtti.
YALNIZCA YÜZDE 3,2'Sİ BİRİKİM YAPTI: Aralık ayında katılımcıların yüzde 53,7'si geçinecek kadar kazanamadığını, yüzde 43,1'i geçinecek kadar kazandığını, yüzde 3,2'si ise ek birikim yapabildiğini belirtti. Birikim yapabildiğini belirten katılımcıların yüzde 39,3'ü altın, yüzde 25'i kripto para aldığını belirtti. Bunları döviz yatırımları takip etti. Katılımcıların yüzde 64,5'i kripto paraları güvenli bir yatırım aracı olarak görmediğini, yüzde 10,6'sı güvenli bulduğunu, yüzde 4,8'i kısmen güvenli bulduğunu yüzde 20,1'i ise fikrinin olmadığını belirtti. Aralık ayında katılımcıların yüzde 29,6'sı borç aldığını belirtti. Yüzde 8'i borç verdi.
STRES SEVİYESİ ARALIK AYINDA DAHA DA YÜKSEK: Katılımcılara aralık ayındaki duygu halleri de soruldu ve 10 üzerinden değerlendirmeleri istendi. İstanbulluların ortalama stres seviyesi 7,8; kaygı seviyesi 7,5 olarak ölçüldü. Katılımcıların 10 üzerinden değerlendirmeleri istenen aralık ayındaki yaşam memnuniyeti seviyesi 4,3 olarak belirlenirken mutluluk seviyesi 4,8 olarak ölçüldü.”