Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. Cumhurbaşkanı ve ilk Başbakanı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın silah arkadaşı ve İnönü Savaşları’nın komutanı İsmet İnönü, 49’uncu ölüm yıl dönümünde memleketi Malatya’da anıldı.
Türkiye'nin 2. Cumhurbaşkanı ve ilk Başbakanı İsmet İnönü, ölümünün 49’uncu yılında memleketi Malatya’da anıldı. Malatya İnönü Üniversitesi’nde bulunan İnönü Müzesi’nde gerçekleştirilen anma programına, Malatya Valisi Hulusi Şahin, İnönü Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Abdulkadir Baharçiçek, Malatya Büyükşehir Belediye Başkanvekili Habip Ahmet Şahin, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ercan Altın, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
"İNÖNÜ BÜYÜK ASKER, SİYASET VE DEVLET ADAMIDIR"
İnönü Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Abdulkadir Baharçiçek, açılış konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“İkinci Cumhurbaşkanımız ve hemşerimiz İsmet İnönü, Türkiye için önemli bir isim ama bizim için birçok açıdan daha büyük önem taşıyor. Üniversitemizin kuruluşunda bir rolü oldu. Cumhurbaşkanımız 1973 yılında vefat ettikten sonra adına bir üniversite kurulma düşüncesi Meclis’te gündeme getiriliyor. Malatya’daki sivil toplum kuruluşları, siyasetçiler ve bir üniversite kurulması için gayret gösterenler harekete geçiyorlar. Onun sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 1975 yılında çıkarılan bir yasayla İsmet İnönü anısına kurulacak üniversitenin ‘İnönü Üniversitesi’ adıyla Malatya’da kurulmasına karar veriliyor. Dolayısıyla bu üniversitenin kurulmasında İsmet İnönü’nün böyle bir katkısı oldu. Bunun yanında İsmet İnönü’nün bu ülkeye diğer büyük katkısı ise Türkiye’yi 2. Dünya Savaşı’nın dışında tutma başarısını gösteren bir diplomat olmasıdır. İsmet İnönü büyük bir asker, siyaset ve devlet adamı, Atatürk’ün en büyük yola arkadaşı ama aynı zamanda büyük bir diplomat. Büyük bir diplomasi başarısı var. Sadece Lozan müzakereleri değil 2. Dünya Savaşı’ndaki başarısı önemlidir. Eğer bugün ülkemizde çok partili bir siyasal hayat varsa, demokratik bir düzen işliyorsa bunun kuruluşunda İsmet İnönü’nün bir başarısı olarak görülmesi gerekiyor”
“CUMHURİYETİ KURAN NESİL GERÇEKTEN MUHTEŞEM BİR NESİL”
“Cumhuriyet’i kuran nesil, gerçekten muhteşem bir nesil” yorumunda bulunan Malatya Valisi Hulusi Şahin de şunları söyledi:
“Serdengeçti, fedakâr bir nesil. O neslin önemli mensuplarından biri de İsmet İnönü’dür. Bu nesil, Osmanlı’nın son döneminde artık bize kefen biçilmiş, Balkanlar’dan sökülüp atılmışız, Anadolu’dan da bizi söküp artık Orta Asya bozkırlarına sürmenin hesaplarını yaptıkları son haçlı operasyona göğüs geren nesildir. 19’uncu yüzyılın sonlarında doğan bu nesil, 20’nci yüzyılın başlarında cepheden cepheye koşan bir nesildir. Bu topraklar öyle kolay kazanılmadı. Büyük fedakârlık ve emeklerle kazanıldı. İsmet Paşa, cephelerde mücadele ederken, evladı Malatya’da vefat ediyor, 2,5 yıl sonra ancak gelebiliyor. Vatan toprakları için mücadele ederken evladı vefat ediyor. Bu nesil, böyle mücadeleci bir nesil.”
“İSMET PAŞA’NIN ÇOK PARLAK BİR GEÇMİŞİ VARDIR”
Konuşmaların ardından ‘İsmet İnönü’nün kişiliği, siyasi ve askeri hayatı’ konulu bir konferans veren İnönü Üniversitesi Öğretim Görevlisi Aykut Dönmez, “Ömürleri cephelerde geçmiş, vatan için her şeyi ki oğlunun ölümü üzerine bile gelip ilgilenemeyen ve sadece bir not düşen birisidir İsmet İnönü. İsmet Paşa’nın yaşadığı dönemin Türkiye’sini bilmek çok önemli. İsmet Paşa ya da Gazi Mustafa Kemal’in ne yaptığın anlayabilmemiz için o günün şartlarını çok iyi bilmemiz gerekir ki onları anlayabilelim” dedi.
Dönmez, İsmet Paşa’nın çok parlak bir geçmişi olduğunu ifade ederek konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Öncelikle bir asker ve iyi bir asker. Genelde Sakarya Zaferi öncesi geri çekilmesi eleştirilir. O son derece mantıklıdır, taktik bir geri çekilmedir ve bizzat Mustafa Kemal Paşa ve Fevzi Paşa’nın direktifleriyle olmuştur. Bu geri çekilme ordunun imhasını önlemek için yapılmıştır. Çünkü karşımızda üstün bir güç vardı ve bunun karşısında gücümüzü en iyi şekilde koruyup, kontrollü bir şekilde geri çekilmemiz gerekiyor. Bunu başarmış ve ordunun imha edilmesini kurtarmışlardır. Uygun zemin ve zaman geldiğinde ‘Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır’ parolasıyla zaferi kazanmayı da başarmışlardır. Geri çekilmesini eleştirdiğiniz zaman zaferini de takdir edeceksiniz. Bu zaferden sonra esas başarı Lozan’da karşımıza çıkmıştır."
Konferansın ardından protokol üyeleri, akademisyen ve öğrenciler İnönü Müzesi’ni gezdi. İnönü Üniversitesi içerisinde bulunan İnönü Müzesi’nde İsmet Paşa’nın askeri elbiseleri, bastonu, kaşkolü, silindir şapkası, fötr şapkası, cep saati, kâğıt keseceği, özel günlerde kullandığı dolma kalemleri, milletvekilliği sırasında kullandığı sümen ve kalemler, salon çakmağı, dürbünü, para cüzdanları, satranç tahtası, binicilik takımı, ata binerken kullandığı kırbacı, özel eşyaları, fotoğraflar ve belgelerden oluşan koleksiyon sergileniyor.