Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'nin 2020 yılında yaptığı ihracatın yüzde 42,8'ini, ithalatın ise yüzde 56'sını büyük ölçekli girişimler gerçekleştirdi.
TÜİK, 2020 yılı girişim özelliklerine göre dış ticaret istatistiklerini yayımladı. Buna göre, 2020'de ihracatın yüzde 42,8'ini, ithalatın ise yüzde 56'sını büyük ölçekli girişimler yaptı.
Dış ticaret istatistikleri ve iş kayıtları sistemi kullanılarak elde edilen verilere göre, 2020 yılında 87 bin 705 girişim ihracat, 73 bin 591 girişim ithalat yaptı. Yapılan eşleştirmede, ihracat yapan girişimlerin yaklaşık yüzde 100'nün, ithalat yapan girişimlerin ise yüzde 97'sinin bilgilerine ulaşıldı. Bu girişimler toplam ihracatın yaklaşık yüzde 100'ünü ithalatın ise yüzde 99,9'unu oluşturdu.
Toplam ihracatın yüzde 20,4'ünü yapan 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, toplam ihracat yapan girişimlerin yüzde 61'ini oluşturdu. İhracatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 18.9 , 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 17.9 , 250 kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 42,8 oldu.
Toplam ithalatın yüzde 14.1'ini 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler yaptı. İthalatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 12,4, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,5 oldu. 250 kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 56,0 olurken; bu girişimler toplam ithalat yapan girişimlerin yüzde 4,0'ını oluşturdu.
İHRACATIN YARISINDAN FAZLASINI SANAYİCİLER YAPTI
TÜİK verilerine göre, girişimin ana faaliyetine göre ihracatın yüzde 56,4'ünü, ithalatın ise yüzde 48,8'ini sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler yaptı. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı yüzde 39,8, ithalattaki payı ise yüzde 37,5 düzeyinde gerçekleşti.
Sanayi sektörünün ihracatında 250 kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimler yüzde 66,7 pay ile öne çıktı. Ticaret sektörünün ihracatında ise yüzde 90,0 pay ile 1-249 kişi çalışanı olan küçük ve orta ölçekli girişimlerin hâkimiyeti devam etti.
İTHALATTA DA EN BÜYÜK PAY SANAYİCİLERDE
Sanayi sektörü ithalatında büyük ölçekli girişimler yüzde 77,8 pay ile öne çıktı. Diğer sektöründe, küçük ve orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 29,8'den yüzde 36,1'e yükselirken, büyük ölçekli girişimler yüzde 63,7 pay ile önde olmaya devam etti.
Sanayi sektöründeki girişimler ihracatının yüzde 47,1'ini Avrupa Birliği (AB 27) ülkelerine yaptı
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatlarının yüzde 47,1'ini AB 27 ülkelerine, yüzde 14,5'ini Yakın ve Orta Doğu ülkelerine, yüzde 12,7'sini ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine gerçekleştirdi. AB 27 ülkelerine yapılan ihracatın yüzde 64,4'ünü sanayi, yüzde 33,6'sını ticaret, yüzde 2,0'ını ise diğer sektöründeki girişimler yaptı.
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ithalatlarının yüzde 38,1'ini AB 27 ülkelerinden, yüzde 23,0'ını Diğer Asya ülkelerinden, yüzde 14,8'ini ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirdi. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin en çok ithalat yaptığı ülke grupları sırasıyla yüzde 32,0 pay ile AB 27 ülkeleri, yüzde 25,1 ile Diğer Asya ve yüzde 19,2 ile Yakın ve Orta Doğu ülkeleri oldu.
İMALAT SANAYİ ÜRÜNLERİ İHRACATIN YÜZDE 58,0'İNİ SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ GİRİŞİMLER YAPTI
İmalat sanayi ürünleri ihracatının yüzde 58,0'ını ana faaliyeti sanayi olan girişimler, yüzde 38,6'sını ise ana faaliyeti ticaret olan girişimler gerçekleştirdi. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin yaptığı ihracatın ise yüzde 96,3'ünü imalat sanayi ürünleri, yüzde 1,9'unu tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri oluşturdu.
İmalat sanayi ürünleri ithalatının yüzde 45,6'sı sanayi, yüzde 42,5'i ticaret ve yüzde 11,8'i diğer sektörlerdeki girişimler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin ithalatının yüzde 76,3'ünü imalat sanayi ürünleri, yüzde 4,8'ini tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri, yüzde 3,6'sını ise madencilik ürünleri oluşturdu.
İHRACATIN YÜZDE 39,5'İ İLK 100 GİRİŞİM TARAFINDAN YAPILDI
İhracatın yüzde 39,5'ini, ithalatın ise yüzde 57'sini ilk 100 girişim yaptı. En çok ihracat yapan ilk 5 girişim toplam ihracatın yüzde 13,5'ini, en çok ithalat yapan ilk 5 girişim ise ithalatın yüzde 21,7'sini gerçekleştirdi.
Sanayi sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin sanayi sektöründeki payı yüzde 14,8, ticaret sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin ticaret sektöründeki payı ise yüzde 11,5 oldu. Sanayi ve ticaret sektörlerinde en fazla ithalat yapan ilk 5 girişiminin payı yüzde 16,8 oldu.
GİRİŞİMLERİN YÜZDE 50,3 TEK ÜLKEDEN İTHALAT YAPTI
TÜİK verilerine göre, girişimlerin yüzde 50,3'ü tek ülkeden ithalat yaptı. Girişimlerin yüzde 44,3'ü tek ülkeye ihracat yaparken, yüzde 16,9'u iki ülkeye ihracat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yüzde 4,4 iken, bu girişimlerin ihracattaki payı yüzde 58,0 oldu.
Girişimlerin yüzde 50,3'ü, tek ülkeden ithalat yaparken, yüzde 15,8'i iki ülkeden ithalat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yüzde 2,7 iken, bu girişimlerin ithalattaki payı yüzde 51,4 oldu.