Koronavirüs döneminde özellikle maske, eldiyen ve kolonya fiyatlarındaki olağanüstü artışlar nedeniyle, fahiş fiyatla satışın engellenmesi amacıyla "Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu" kuruldu. Kurul, fahiş fiyat koyanlara 10 bin liradan 500 bin liraya kadar para cezası kesebilecek.
"Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu" Meclis'te sabaha karşı kabul edilen torba yasaya Plan ve Bütçe Komisyonu'nda eklenen önerge ile oluşturuldu.
Buna göre üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacak. Fahiş fiyat artışı ve stokçuluk yapanların cezaları artırıldı. Buna göre, fahiş fiyat artışı yapanlara verilen 10 bin TL’lik ceza sınırı 100 bin TL’ye kadar çıkarıldı. Stokçuluk yapanlara verilen 50 bin TL’lik ceza sınırı ise 500 bin TL’ye çıkarıldı. Bu para cezalarını uygulama yetkisi Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na ait olacak.
KARABORSANIN ÖNÜNÜ AÇAR
Komisyonda görüşmeler esnasında getirilen bu düzenleme ile Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisinden merkezi denetime bağlı ekonomiye geçtiği eleştirileri yapıldı. ‘Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’nu 1970’lerde kurulan ‘Fiyat Kontrol Komitesi’ benzeten CHP İstanbul Milletvekili Mehmet Akif Hamzaçebi, uygulamanın karaborsacılığın önünü açacağını belirtti. Hamzaçebi, şu eleştirilerde bulundu:
“Piyasaya ekonomisini benimseyeceksiniz; öte taraftan da, bir komite kurmak suretiyle özel sektörün, piyasa ekonomisinin ürettiği ürünlere koyacağı fiyatı siz belirleyeceksiniz; bu, odur sevgili arkadaşlar. Bunun sonu karaborsadır, bunun sonu üretimin durmasıdır, bunun sonu piyasa ekonomisinin iflas etmesi; kurallı ekonomiye değil, otoriter ekonomiye geçmektir. Bunun ekonomiye zararı çok fazla olacaktır, olağanüstü fazla olacaktır. stokçuluğu önlemenin yolu böyle bir kanun çıkarmak değildir; stokçuluk üretim artışıyla önlenir, üretim yoksa, ithalat yoksa doğal olarak stokçuluk başlar.Stokçuluğun çözümünü polisiye tedbirlerde arıyorsanız çok yakında yere çakılacaksınız demektir.”
MEVCUT YASALARLA DA CEZA UYGULANIYOR
Yasa ile fahiş fiyat artışı ve stokçuluk yapanların cezaları artırıldı. Buna göre, fahiş fiyat artışı yapanlara verilen 10 bin TL’lik ceza sınırı 100 bin TL’ye kadar çıkarıldı. Stokçuluk yapanlara verilen 50 bin TL’lik ceza sınırı ise 500 bin TL’ye çıkarıldı. Bu para cezalarını uygulama yetkisi Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na ait olacak.
CHP İzmir Milletvekili Kamil Okyay Sındır da zaten hali hazırdaki yasalarla fahiş fiyat uygulayanlara ceza uygulanabildiğini Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın açıklamaları üzerinden örneklendirdi. Okyay, “Ben şöyle bir baktığımda, Ticaret Bakanımız Sayın Ruhsar Pekcan’ın açıklamasına göre, örneğin, 28 Şubat-25 Mart döneminde, bu dönemde Bakanlık il müdürlüklerince maske, kolonya ve gıda gibi ürünlerin fiyatlarıyla ilgili 6 bin küsur firmanın denetlendiğini ve Reklam Kurulu’nca 10 milyon 90 bin 60 lira tutarında, mart ayında yapılan 2 toplantıda haksız fiyat artışı yaptığı tespit edilen 198 firma hakkında para cezası uygulanmış” dedi. Okyay, “Siz arzı yönetemiyorsunuz, talebi karşılayacak arz olmayınca fiyat artışını baskılamaya çalışıyorsunuz” diye konuştu.
13 KİŞİLİK KOMİSYON FİYAT DENETİMİ YAPACAK
Fahiş fiyat artışı ve stokçuluk uygulamalarına yönelik düzenlemeler yapmak gerektiğinde denetim ve incelemelerde bulunarak idari para cezası uygulamak ve her türlü tedbiri almak amacıyla Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu oluşturulacak.
Kurul, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürü, Esnaf, Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürü, Adalet Bakanlığı, Hazine Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından görevlendirilen birer Genel Müdür, İlgili İç Ticaret Genel Müdür Yardımcısı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu'ndan (TESK) birer üye, üretici ve tüketici örgütleri ile perakende sektörünü temsilen birer üye olmak üzere 13 kişiden oluşacak.