CHP İstanbul Milletvekili Gökan Zeybek, AKP'nin kentsel dönüşümle ilgili kanun teklifinin görüşüldüğü TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda; "Kentsel dönüşümün bir numaralı düşmanı enflasyondur. Burada 150 bin lirayı konuşuyorduk, 150 bin lira destek verilecekti. 2020 yılının ekim ayında Avcılar Belediye Başkanı 'Ben 220 bin liraya 85 metrekare daireleri anahtar teslim yaptırıyorum' demişti. Bugün Çevre Şehircilik Bakanlığı deprem bölgesinde 3 artı 1 tünel kalıp yöntemiyle 100 metrekare konutlarının birim maliyeti 2 milyon 803 bin liralara çıkmıştır. Bu kadar yüksek maliyetlerin altında dönüşümde 600 bin liralık bir kredi vererek yurttaşların sorunlarının çözülmesi mümkün değildir" dedi.
TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülüyor.
"ÖZELLİKLE 6 ŞUBAT DEPREMİNDEN SONRA ALACAĞIMIZ ÇOK DERSLER VAR"
Açılış konuşmasını yapan Komisyon Başkanı Adil Karaismailoğlu, "Ülkemiz deprem bölgesinde depremi önleyemeyiz ama depreme dirençli yapılar yapabiliriz. Özellikle 6 Şubat depreminden sonra alacağımız çok dersler var. Bunlardan en önemlisi de kentsel dönüşüm. Karar alma sürecindeki oranlarda değişiklikler yapıyoruz. Vergi, harç muafiyetleriyle ilgili düzenlemeler var. Burada amaç dirençli yapılarda vatandaşımızın yaşaması" dedi. Teklifin ilk imza sahibi AKP İstanbul Milletvekili Mustafa Demir, teklif hakkında komisyonu bilgilendirdi. Demir, teklife ilişkin şunları söyledi:
"2 MİLYON BAĞIMSIZ BÖLÜMÜN ACİL OLARAK DÖNÜŞTÜRÜLMESİ GEREKMEKTEDİR"
"31 milyon konut 5 milyon ticari alandan oluşan 36 milyon bağımsız bölüm bulunuyor. Bunlardan 6 milyonu risk altındadır bunlardan 2 milyon bağımsız bölümünde acil olarak dönüştürülmesi gerekmektedir. 2 milyon 200 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlandı, halen 400 bin bağımsız bölümün dönüşümü de devam etmektedir. Şu anda mevcut bakanlığın kentsel dönüşüm birimleri kurulan başkanlığa bağlanacaktır. Başkanlık yürütülen tüm kentsel dönüşüm projelerinden sorumlu olacaktır. Hızlı ve sorunsuz bir şekilde yürümesi için çalışmalar yapacaktır.
Bölgede çok sayıda yapı hasar görmüştür. Hasarlı yapıların akıbetinin acilen belirlenmesi gerekmektedir. İdarelerin verdiği kararlara iptal davaları açılmıştır. Bu davaların bir an önce karara bağlanması gerekmektedir. Bölgedeki davaları kapsayacak şekilde hasar tespite bağlı idari işlemlerle ilgili davaların sürelerinin kısaltılması ve yargılama sürecinin kısıtlanması da teklifimizde bulunuyor."
"KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN BİR NUMARALI DÜŞMANI ENFLASYONDUR"
Demir'in bilgilendirmesinin ardından konuşan CHP İstanbul Milletvekili Gökan Zeybek ise şunları kaydetti:
"Kentsel dönüşümün bir numaralı düşmanı enflasyondur. Burada 150 bin lirayı konuşuyorduk, 150 bin lira destek verilecekti. 2020 yılının ekim ayında Avcılar Belediye Başkanı 'Ben 220 bin liraya 85 metrekare daireleri anahtar teslim yaptırıyorum' demişti. Bugün Çevre Şehircilik Bakanlığı deprem bölgesinde 3 artı 1 tünel kalıp yöntemiyle 100 metrekare konutlarının birim maliyeti 2 milyon 803 bin liralara çıkmıştır. Bu kadar yüksek maliyetlerin altında dönüşümde 600 bin liralık bir kredi vererek yurttaşların sorunlarının çözülmesi mümkün değildir.
Barınma meselesi Türkiye'de halkın temel sorunudur ve birinci sorunudur. Anayasamıza göre de barınma hakkı temel bir haktır. Ancak 2021 yılından itibaren uygulanan yanlış faiz politikası yüzünden gayrimenkul özellikle de konut gayrimenkulü ihtiyaç olmaktan çıkmış bir yatırım aracına dönüşmüştür. Siz konutu yatırım aracına dönüştürürseniz, dolardan, altından, faizden, hisse senedinden daha çok kazanır bir emtia haline dönüştürürseniz bu ülkede gayrimenkullerin çok büyük bir kesimi rantiye kesimlerinin eline geçer. Barınma sorunu giderek artar.
"TOKİ NE YAZIK Kİ KENTSEL DÖNÜŞÜM NOKTASINDA ÖNCELİĞİ DEPREM BÖLGELERİNE VERMEMİŞTİR"
Kentsel dönüşümde bu hızla gidilmesi durumunda 30 yılda dönüşümün tamamlanamayacağını belirten CHP Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, "Özellikle 2008 ile 2018 yılları arasında Türkiye'de inşaat sektörünün pik yaptığı bir dönemdi. Bu süreçte kentsel dönüşüm başarılı olamadı. Şu anda özellikle ciddi anlamda inşaat sektörü bir kriz yaşıyor. Son 3-4 yıldır inşaat sektöründeki kriz vatandaşlarımıza barınma sorunu olarak dönmüş durumda. 3 yılda inşaat maliyetlerinin 10 katına çıkması hem yapan açısından hem de alan açısından ciddi sorunlar oluşturmuş durumda. Yüz binlerce konut yarım kalmış durumda" dedi.
TOKİ'nin önceliği deprem bölgelerine vermediğine de dikkat çeken Karasu, "Depremden önceki döneme baktığımda TOKİ ne yazık ki kentsel dönüşüm noktasında önceliği deprem bölgelerine vermemiştir. Birinci derecede ki deprem bölgesi Hatay'da 900 adet dönüşüm yapmış olan TOKİ, Konya'da 30 bin dönüşüm yapmıştır. Bununla ilgili önceliğimizi İstanbul gibi İzmir gibi Kocaeli gibi depremin beklendiği bölgelere vermemiz gerekiyor" açıklamasını yaptı.