SAKİNE SERRA TAYLAN
Elazığ'da okul kantini kiralarına yüzde 400 ila 600 arasında değişen oranlarda zam yapıldı. Kantinciler, fahiş kira zamlarına tepki gösterdi. Elazığ Bakkallar ve Kantinciler Odası Başkanı Cebrail Top, konut kirası artışlarına getirilen yüzde 25 sınırlamasını anımsattı ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nü eleştirdi. Top, “Ya bunu siz neye göre artırıyorsunuz? Kendilerine söylediğimizde, 'İşine geliyorsa yapsın, işine gelmiyorsa biz başka şahıslara veririz' diyorlar. Kantin esnaflarımız çok mağdur" dedi.
Elazığ’da kantincilik yapan esnaf, Milli Eğitim Komisyonlarından çıkan fahiş fiyat artışları nedeni ile iş yapamadıklarını belirterek bu konuda çözüm istedi. Pandemi de en çok sıkıntı yaşayan kesim olduklarını belirten kantinciler, okullardaki kantin kiralarına yapılan fahiş artışlar nedeniyle kepenk kapatmak zorunda kalacaklarını söyledi.
"MİLLİ EĞİTİM, OKULLARI TİCARETHANE GİBİ GÖRÜYOR"
Elazığ’da kantincilik yapan Gürkan Öztürk, "Kantinciler çok para kazanmıyor. Bırakın kazanmayı, her geçen gün birçok esnaf kepenk kapatırken Milli Eğitim, sözleşme günü geldiğinde 10 bin liralık kirayı 40 bin liraya çıkartıyor. Okullar ve kantinler ticarethane değildir, buralar hizmet alanıdır" dedi. Yöneticilerin kendilerine tamamen ticari açıdan baktığını söyleyen Gürkan Öztürk, esnaf olarak 9 ay çalıştıklarını, ama 12 ay boyunca bu kazançlarıyla geçinmek zorunda olduklarını dile getirdi. Öztürk, BAĞ-KUR primleri ve fahiş fiyatlar nedeniyle zaten sıkıntıda olduklarını, fahiş kira artışlarıyla çıkmaza girdiklerini kaydetti.
Öztürk konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Biz, esnaflar olarak malumunuz 2 yıldır pandemi ve virüsten dolayı bayağı bir sıkıntı yaşadık. Hala daha sıkıntıları çeken bir kesimiz. 2 yıllık mali sıkıntının sonrasında fiyatların bu şekilde artışları, sattığımız ürünü yerine koyamayışımız bizi çok sıkıntıya sokuyor. Para kazanma ihtimalimiz her geçen gün azalıyor, kâr marjımız her geçen gün düşüyor. Bununla beraber bizler, Milli Eğitim'e bağlı olan kuruluşlar olduğumuz için bizim yıllık kira ücretleri tazeleniyor. Ama maalesef kira artışlarımız, hükümetimizin kiracıya sunmuş olduğu bedelin çok çok üzerinde. Bir kişinin iki dudağı arasında.
"10 BİN LİRA KİRA 40 BİN OLDU"
Çok yüksek fahiş fiyatlarla kira artışları yapılıyor. 10 bin liralık kirayı bir anda 40 bin TL yapan bir zihniyet var. Biz, bu konuda gerekli mercilerden gerekli ilgi ve özeni göstermelerini istiyoruz. Çünkü pandemi döneminde para kazanmayı bırakın her geçen gün yüzlerce esnafımız kepenk kapatırken Milli Eğitim sanki para kazanıyormuşuz gibi kiralarımızı kendi kafalarına göre yüksek fiyatlarda artırmaya kalkıyorlar. Acaba soruyorlar mı; ‘Kantinci esnafı para kazanıyor mu? Ne sıkıntın var?’ Ama yok, sözleşme günü geldiğinde 10 bin lira kirayı 40 bin lira yapıp kapattırabiliyor. ‘İşine geliyorsa’ deyip, ‘işine gelmiyorsa kantini feshet, ben burayı yüksek bir fiyattan başka birine satarım’ hesabındalar. Hâlbuki okullar ve kantinler ticari bir yer değildir. Burası hizmet alanları, binlerce öğrenciye hizmet veriyorsun. Buradaki öğrencinin sağlığı, buradaki öğretmenlerin ve öğretmenlere vermiş olduğu hizmet çok önemli. Bizim geleceğimiz çocuklarımız, bizlere emanet. Ama yetkililerin, bizleri bu şekilde görmeleri gerekirken maalesef bizi tamamen ticari bir ticari olarak görmeleri bizleri üzüyor. Bu büyük bir sıkıntı, bunun bir an önce düzeltilmesi gerekiyor. Bunu gerekli mercilerle görüşüp çözülmesi için inşallah çaba göstereceğiz.
"BİZLER 9 AY ÇALIŞIP 12 AY GEÇİNMEK ZORUNDAYIZ"
Bunun yanı sıra biz, esnaf olarak özellikle biz kantinciler, 9 ay iş yapıyoruz, 12 ay boyunca bu kazancı, kazandığımız parayı yemeye çalışıyoruz. Ama faturaların maliyeti tüm esnafı olumsuz etkiliyor. Her geçen gün rakamlar artıyor, BAĞ-KUR giderleri artıyor. En düşük düşük BAĞ-KUR bedeli bin 576 TL. Bunu ödemek kolay değil. Bunu 12 ile çarptığınız zaman yekûn bir para yapıyor. Biz, BAĞ-KUR konusunda devletimizin, hükümetimizin esnafımıza yardımcı olmasını istiyoruz. Büyük bir gider bizim için, aynı zamanda eleman çalıştırıyoruz. Sürekli işimiz olmadığı için eleman bulmakta sıkıntı çekiyoruz. Hem de bunların SSK'sını ödemek zor geliyor. 2 bin liradan fazla bir para SSK giderimiz oluyor. Bunu karşılayacak ne bütçemiz oluyor ne imkânımız oluyor. Ama bu gibi işletmelerde elemansız da çalışmak gibi bir imkanımız yok. Mecbur eleman çalıştırmak zorunda kalıyoruz. Ama maalesef bu sıkıntıdan dolayı eleman bulmakta sıkıntı çekiyoruz, bayağı bir sıkıntımız var.
"BUGÜN 10 LİRAYA SATTIĞIMIZ MALI YARIN 11 LİRAYA ALIYORUZ"
Bugün 10 liraya sattığımız malı yarın 11 liraya alıyoruz. Bizim para kazandığımızı zanneden zihniyet acaba bunu görebiliyor mu? 10 liraya mal satıyorum, yarın 10 lira üzerine 1 lira daha koyarak yeni bir ürün almaya kalkıyorum. Beni para gözüyle gören, benim büyük para kazandığımı zanneden arkadaşlar veya yetkililer bunları görüp düşünüyorlar mı? Biz, ekmeğimizi kazanırken ne zorluklar çekiyoruz. Biz de herkes gibi ev geçindirmeye çalışıyoruz. Elazığ’da yüzden fazla kantinci var, esnafımızın yanında çalışan arkadaşlarımız var. Bunların ihtiyacını gidermek, kendi ihtiyacını gidermek elbette belli bir bütçeye bağlı. Biz, bu konuda yetkililerden destek istiyoruz. Gereken neyse onun yapılmasını istiyoruz."
"PANDEMİDE KANTİNCİ EVİNE EKMEK GÖTÜREMEDİ"
Elazığ Bakkallar ve Tekel Bayileri Oda Başkanı Cebrail Top da özellikle Milli Eğitim’deki komisyon üyelerinin kantincilerin sorunlarına kulak tıkadığını, esnafın içinde olduğu sıkıntıları bilmelerine rağmen neredeyse yüzde 600 kira artışı yaptıklarını söyledi. Bu soruna çözüm getirilmesini isteyen Top, bu sorunların halledilmesi için gerekirse Ankara’ya yürüyeceklerini belirtti. Cebrail Top, şunları söyledi:
"Odamıza bağlı yaklaşık bin 940 üyemiz var. Bunlar, NC koduna göre bakkal, manav, şarküteri, Tekel bayii ve kantinci. Yani gıda sektöründe yaklaşık bin 940 üyemiz bulunmaktadır. Zor bir süreçten geçiyoruz. Depremdi, pandemiydi, fahiş fiyatlardı... Biz de tüm meslek grubumuzdaki tüm esnafımız bu tür olumsuz durumlardan etkilenmiş durumda. Özellikle Milli Eğitim Müdürü’müzün değişmesiyle… Tabii ki biz umutla bekledik, liyakatli insanların buralara gelmesi… Bizlerin sorunlarımızı birlikte çözmemiz adına kendilerini ziyaret ettik. Ziyaret esnasında şunları söyledik. Bizim odamıza bağlı kantin esnafımız var. Pandemide çok zor süreçlerden geçtiler. 2 yıl boyunca evlerine ekmek götüremediler. Okulları kapalıydı. Bunu anlattık kendilerine. Ondan öncesi deprem süreci vardı, yıkılan okullarımız vardı. Yani en çok etkilenen, bizim meslek dalında kantin esnaflarımız olmuştu. Bundan önceki komisyon üyelerine ben, üyelerimiz ve esnafımızın yaşamış olduğu, daha doğrusu kantin esnafının yaşadığı sıkıntıları anlattım kendilerine.
"KANTİNCİNİN RIZKINA GÖZ DİKTİLER"
Bize bir söz vermişti. Birlikte çalışacağımızı, ‘Bu şehrin sorunlarını birlikte çalışarak çözeceğiz& demişti ki gelir gelmez komisyon üyelerini değiştirdi. Elazığ’la alakası olmayan, Elazığ’ın yapısını bilmeyen bir şube müdürü atadı. Şube müdürümüzün ismini bile bilmem, tanımam. Tamamen ticari zihniyetle, ticari gözle bakarak kantin esnafımızın rızkına göz dikmiştir. Ben, burada Sayın Vali’mizi, Sayın Belediye Başkanı’mızı, milletvekillerimizi, şehrin dinamiklerini bu konuda AK Parti İl Başkanı’mızı göreve çağırıyorum. Kiralarda öyle artışlar yapıyor ki o muhammen bedel tespit komisyonunda oda temsilcisi olmasına rağmen bizleri bu göreve davet etmiyor. Özellikle ben, burada bu çağrımı kendilerine iletmek istiyorum. Biz, kendilerine fikir üretmek istiyoruz. Şehrin yapısını, esnafın derdini, sıkıntısını anlatmak istiyoruz. Kira artışları yüzde 600. Cumhurbaşkanı’mız, daha geçen gün Meclis'te, vatandaşımızın, kiracının haklarını korumak adına yüzde 25’i aşmamak kaydıyla bir yasa yayınladı. Ama kendileri şu anda bir kira artışı yapıyorlar, yüzde 400-600. Ya bunu siz neye göre artırıyorsunuz? Kendilerine söylediğimizde, 'İşine geliyorsa yapsın, işine gelmiyorsa biz başka şahıslara veririz' diyorlar. Kantin esnaflarımız çok mağdur. Şehrimizin bizlere duyarlı olmasını istiyoruz. Özellikle o komisyon üyeleri bizi muhatap alsınlar. Almıyorlarsa ciddi manada biz, sesimizi yükselteceğiz. Milli Eğitim'e, tüm meslektaşlarımızla valimize, belediye başkanımıza, gerekirse Ankara’ya yürüyeceğiz. Gerekirse eylem yapacağız. Bu konuda sıkıntılarımız var.”