GÖKHAN TUZLADAN
Türkiye’nin yağlık ayçiçeği üretiminin yaklaşık yüzde 20’lik dilimini, 1 milyon dekar ekili alanla karşılayan Edirne’de; piyasada fiyat belirleyici rol oynayan Trakya Birlik’ten bu yıl da ses çıkmazken, ithalatta gümrük vergilerinin sıfıra indirilmesi köylüleri tedirgin etti.
Tekirdağ’dan sonra en büyük ayçiçeği üreticisi konumunda olan Edirne’de yaşanan kuraklık nedeniyle üreticinin yüzünü gülmezken, hasat zamanında yurt dışından getirilen ayçiçeğinin gümrük vergisinin sıfırlanması yüksek fiyat beklentisini zora soktu. Konu hakkında açıklama yapan Edirne Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Arabacı, önceki aylarda Ankara’da yapılan toplantılarda konuyu gündeme getirdiklerini ancak bunun önüne geçemediklerini söyledi.
"BU YIL YÜZDE 0 GÜMRÜKLE HASADA BAŞLADIK"
Edirne Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Arabacı ANKA Haber Ajansı'na şunları söyledi:
“Geçtiğimiz yıllara baktığımızda hiçbir dönemde hasat dönemine 0 gümrükle girmemiştik. Maalesef ki bu yıl 0 gümrükle hasada başladık. Bu da bizim iç piyasadaki fiyatlarımızı etkiledi. Biz üreticiler olarak son dönemde 5 - 5,5 TL gibi rakamlara ayçiçeği sattık. Tabi ki bu yıl kanolada da aynı şekilde sezon döneminde 6-6,5 TL bandında fiyatlar vardı. Üreticimizin beklentisi de, tabii doğal olarak en kötü ihtimal 40 yağ 6 lira gibi ve 6 liranın üzerinde yağ oranına göre olur düşüncesi ve beklentimiz vardı. Ama maalesef bu rakamlar şu an oluşmadı. Borsa satış fiyatlarımız bugün baktığımızda 40 yağ 5 lira gibi ve yağ oranına göre de fiyatlar değişiyor.
Gübre yüzde 100 ve yüzde 160’a varan artışlar sağlıyor. Bu oranlara baktığımızda önümüzdeki yıl üreticilerimizin yer hazırlığını yapabilmesi mazot, gübre ve tohumunu alabilmesi için tabii ki bu girdi maliyetleri göz önünde bulundurulup bunun bir tık üzeri fiyat oluşması bekleniyor. İnşallah yakın bir zamanda böyle bir uygulama olur, fiyatlarımız bir nebze olsun artarsa, üreticilerimizin daha rahat bir nefes almasını sağlar, önümüzdeki dönemde hazırlığını yapabilmesi için.
Bu ekim alanlarını azalmaması, üreticinin başka alternatif ürünlere geçmemesi için beklenen fiyatlar oluşur, şu an baktığımızda beklenenin bir tık altında gidiyor fiyatlar ama inşallah önümüzdeki günlerde bu rakamlar düzelir.”
"BU İŞİN İÇİNDEN ÇIKILACAK GİBİ DEĞİL"
Edirneli çiftçiler de şunları söyledi.
Ahmet Tuna (Demirhanlı köy muhtarı): “Fiyat maalesef geçen seneye nazaran düşük. Bu sene istediğimiz fiyatı temin edemedik. Biz 6 lira gibi bekledik ama şu an 5 lira gibi başladı. Malum gübre fiyatı ve girdilerin getirisi bize çok az geldi. Girdiler yüksek. Bu şartlarda bu çiftçiliği yapmak gerçekten çok zor. Fiyat açıklanmadı ama oluşturuldu gibi. Gübre olmuş 4.60 lira. Ayçiçeği 5.30. Bu işin içinden çıkılacak gibi değil artık. Bizler bu sene bu traktörlere, biçerdöverlere zor mazot alırız.”
İsmail Aran: “Girdi maliyetleri çok yüksek. Bunu karşılamak için ayçiçeği fiyatının 6 ila 6.5 lira arasında açıklanması gerekir. Yurt dışından ithal ürüne karşıyız. Gübre fiyatlarının da düşmesi gerekir.”
Şerafettin Biçer: “Hasadın yarısına gelinmesine rağmen fiyatın açıklanmamış olması düşündürücü. Biz yüksek oranda fiyat bekliyoruz. 40’lık yağ oranı olan ayçiçeğini 5 bin 5 bin 500 gibi bir fiyat bekliyoruz. Ama şu anda borsada geçen fiyatlar 5 bin ila 5 bin 100 lira gibi. Buda bizi mutlu etmiyor. Girdi maliyetleri bu şekilde olursa ekimlerin artık zor şartlarda olacağı belli. Herkes görüyor zaten. Bizim belimizi büken asıl şey kanola ilk hasadı yapıldığında haziran ayında yağ fiyatları yüksekti. Bu bizi çok mutlu etmişti. Aşağı yukarı 5 bin 800 liradan açıldı ve 6 bin 500 liraya kadar kanola satışları oldu. Biz de ayçiçeğinde çok ümitliydik. Yani 6 bin, 6 bin 500 civarı ayçiçeği fiyatlarını bekliyorduk. Ama her şey tepe taklak oldu fiyatlar çok geri geldi. Şu an çiftçi zor durumda.”
Necip Arı: “Fiyatlar aslında düşük kaldı. 6, 6.5 gibi beklentimiz vardı. Piyasada fiyatlar düşük. Ürünlerde de fiyatlarda verim düşüklüğü var. Genelde kuraklık var. Kuraklıktan dolayı ve verim düşüklüğünün üzerine fiyatların düşük kalması tuzu biberi oluyor. İthal gelmesi Türk çiftçisinin bitişinin anlamıdır. Yapacağımız bir şey yok. Ama engellense daha güzel olur.”
CHP İL BAŞKANI: CUMHURBAŞKANI HANGİ HASADIN YAPILDIĞINI KARIŞTIRDI
Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan çeltik fiyatı ile ilgili açıklama yapan CHP Edirne İl Başkanı Fevzi Pekcanlı ise hükümetin Trakya veya Edirne’de hangi hasadın yapıldığını karıştırdığını belirterek şöyle konuştu:
“Şu an bölgemizde ayçiçeği hasadı yapılıyor, ama çeltik fiyatları açıklanıyor. Tarlada orakta olan çiftçimiz şu an ayçiçeği fiyatının açıklanmasını beklerken sayın Cumhurbaşkanı çeltik fiyatını açıkladı. AK Parti ilk önce Trakya veya Edirne’de önce ayçiçeğinin biçildiğini ondan sonra çeltik hasadının yapıldığını öğrenmesi gerekiyor. Gübre fiyatları aldı başına gidiyor kimsede frenleyemiyor. Ayçiçeği hasadı yapılıyor. Şu an gümrük vergisini sıfırladılar. Yurt dışından ayçiçeği geliyor. Fiyat var ortada ton başına geçtiğimiz yıllarda vergi yüzde 27’lerde uygulanırken şu an yüzde 0. Türkiye piyasasına yaklaşık 4.60, 4.70’lerden ayçiçeği geliyor. Girdi maliyetleri belki düşük olsa iki üç sene önceki fiyatlar olsa girdi maliyetleri belki bu fiyatlar çiftçiye kazandıracak. Allah çiftçimizin yardımcısı olsun. CHP iktidarında çiftçiyi ne gümrüğe ne de diğer kurumlara ezdirmeyeceğiz.”
GÖRÜNTÜ DÖKÜMÜ:
* Ziraat Odası başkanı Hüseyin Arabacı açıklama
* Üretici ve muhtar Ahmet Tuna açıklama
* Üretici İsmail Aran açıklama
* Üretici Şerafettin Biçer açıklama
* Üretici Necip Arı açıklama
* CHP İl Başkanı Fevzi Pekcanlı açıklama