Haber: TAMER ARDA ERŞİN – Kamera: ÜNAL AYDIN
Danıştay’da dava açan döviz büroları sahipleri Ankara’da basın açıklaması da yaptı. Platform Üyesi Mustafa Ünver düzenleme iptal edilmezse firmaların yarısını kapanacağını ve yabancıların eline geçeceğini söyledi. Ünver, “Gerektiğinde Cumhurbaşkanının söylemiyle milyonlarca dolar bozdurabilen bir sektörden bahsediyoruz… Bu sektörün yabancıların eline geçtiğini düşünsenize, ne olur? Satmayacak ya da daha çok alacak. Alacak, alacak. İstediği gibi spekülasyon yapacak” dedi.
Türkiye Yetkili Müesseseler Platformu, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın döviz bürolarının devrini imkansız hale getiren düzenlemesine karşı bugün Danıştay’da iptal davası açtı. Davaya ilişkin Ankara Ulus’taki Atatürk Heykeli önünde basın açıklaması yapan platform üyeleri adına konuşan Nevin Ganioğlu, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın piyasa temsilcilerinin görüşünü almadan düzenleme yaptığını ifade ederek, “Yürürlüğe sokulan tebliğ ve yönetmelik hak ihlallerini içermektedir. Döviz büroları ülkemizin menfaatlerini koruyan işletmelerdir. Aynı zamanda yüzde 100 yerli sermaye ile işleyen yerlerdir. Yapılan düzenleme ile döviz bürolarının çalışmalarını kolaylaştırmaktan ziyade fiilen çalışamaz hale getirilmiştir. Şirket sahipleri şirketlerini eşlerine ve kardeşlerine devredemez hale getirilmiştir” diye konuştu.
Ganioğlu, şirketlerinin piyasa değerinin de bu düzenleme ile düştüğünü “Mevcut döviz bürolarının piyasadaki rayiç değeri bir gecede sıfıra eşitlenmiştir. Bakkalın, kuyumcunun, manavın, kasabın, marketin hatta bankaların hisselerini devretme hakkı varken, döviz bürolarının devir hakkının engellenmesinin anlaşılır hiçbir yanı yoktur” dedi.
Döviz büroları sahiplerinin avukatı Gizem Karabağ, tebliğ ve yönetmeliğin idari işlem olduğunu ve bu işlemin kanun ve Anayasa’ya aykırı olamayacağını kaydetti. Karabağ, Bakanlığın düzenlemesinin “mülkiyet, çalışma hürriyeti, özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması, kazanılmış haklara saygı ilkesine” aykırı olduğunu, tebliğin iptali ve yürütmesini durdurulması gerektiğini belirtti.
“6 MİLYON LİRA İSTENİYOR”
Platformun Kurucu Üyesi Adil Yazıcıoğlu, şirketlerini devredemez hale geldiklerini vurgulayarak şunları söyledi:
“Düşünün şirketinizi eşinize devrederken dahi bakanlık sizden 6 milyon lira gibi bir ücret istemektedir. Mülkiyet hakkından kastımız bu şirketlerin devredilemez olması ve değerinin sıfıra indirilmiş olmasıdır” dedi. Yazıcıoğlu, bu uygulamanın hiçbir sektörde olmadığını ve serbest piyasaya müdahale olan bu düzenlemenin iptalinin gerektiğini ifade ederek, “Eğer sizin varislerinin bu işi devam ettirmek istemiyorsa şirketinizi kapatacaksınız. Halbuki bu şirketlerin bir marka ve pazar değeri var. Varisleriniz de bu işi devam ettirmek istemeyebilir. Hayattır bu. Başka meslekte iştigal yapabilirler. O tercihte bulunduklarında şirketinizi mecburen kapatacaksınız.”
Yazıcıoğlu, şirketlerinin değeri kalmadığını “Bakanlık devir yapmak istediğinizde 6 milyon lira ücret alıyor. Dolayısıyla bütün ücreti bakanlık almış oluyor” diye açıkladı.
“YABANCILARIN ELİNE GEÇER UYARISI”
Platform Üyesi Mustafa Ünver, başka bir borçları olduğunda ve işletmelerini satmaları gerektiğine satış yapamayacaklarını ifade ederek, “Satamıyorsun, devredemiyorsun. Kapatıp gidemiyorsun bile. İki yıl sorumlusun. Tebliğde öyle bir şart koşuyorlar. Ölüm halinde devir var sadece” dedi. Ünver, marka değerlerinin bir gecede sıfıra düşürüldüğünü kaydederek, düzenleme iptal olmazsa yaşanacakları şöyle aktardı:
“İptal edilmezse 2022’nin sonunda 852 firmanın yarısı kapanır. Tebliğin diğer alt metinlerinde de yabancılara, Türk vatandaşından istenen şartların yarısı yabancı firmalardan istenmeyerek, onlara izin veriliyor. Yabancılara muhtemelen bırakılacak piyasa. Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisini yönlendiren, gerektiğinde Cumhurbaşkanının söylemiyle milyonlarca dolar bozdurabilen bir sektörden bahsediyoruz ve o süreçte Cumhurbaşkanının sözüyle milyonlarca dolar satan firmaların yabancıların eline geçtiğini düşünsenize. Bu sektörün yabancıların eline geçtiğiniz düşünsenize, ne olur? Satmayacak ya da daha çok alacak. Alacak, alacak. İstediği gibi spekülasyon yapacak.”
NE OLMUŞTU?
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın döviz bürolarının çalışma düzenine ilişkin tebliğde yaptığı değişiklik, 12 Ekim 2021’de Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmişti. Bu düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğunu belirten döviz büroları sahipleri ilk olarak 4 Kasım 2021’de kepenk kapatarak eylem yaptı. Bu protestodan sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı 18 Kasım 2021’de döviz alım satımında kimlik tespitiyle ilgili düzenlemede değişiklik yaparak, 100 dolar ya da karşılığı Türk lirası tutarı altındaki işlemlerde kimlik ibrazı zorunluluğunu kaldırdı. Değişiklik mağduriyetlerini ortadan kaldırmadığı için döviz büroları sahipleri Danıştay’a iptal ve yürütmenin durdurulması için dava açtı.