Koronavirüs salgını dünya ekonomilerini olumsuz etkilerken, Türkiye'de de endişeler büyüyor. Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Elgin, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde istihdamda büyük mağduriyetlerin yaşanabileceğini belirtti. Misafir akademisyen olarak çalışmalarını ABD’de Columbia Üniversitesi’nde sürdüren Elgin, Koronavirüs salgınının Türkiye’nin ekonomisi için çok kritik bir dönemde başladığını belirterek, “Maddi açıdan zor durumdaki aile, kurum ve işletmelere yardım yapılıyor. Ancak kaynaklar sınırlı. Türkiye’nin tek çaresi belki de enflasyondaki yükselişi ve TL'nin değer kaybını da göze alarak, ABD’nin de yaptığı gibi, daha fazla para basmak olabilir” diye konuştu.
Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Ceyhun Elgin, koronavirüs salgınıyla birlikte Türkiye’de önemli ekonomik sorunların yaşanabileceğini vurguladı. Tarım dışında yüzde 25’e yaklaşan kayıt dışı istihdam nedeniyle devlet yardımı olsa bile bundan faydalanamayacak birçok çalışanın olduğunu vurgulayan Elgin, “Türkiye, OECD ülkeleri arasında Meksika ile birlikte en fazla kayıt dışı istihdamın olduğu ülke. Bu nedenle yardımlar olsa da bundan faydalanamayacak büyük bir kesim var" dedi.
“KAYIT DIŞI İSTİHDAMDA OECD’DE ÜST SIRALARDAYIZ”
Türkiye’de tarım dışı istihdamda kayıt dışılık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ceyhun Elgin, Türkiye ile ilgili şu ekonomik analizleri yaptı: “Bu dünya ortalamasının üstünde. OECD ülkelerinde Meksika ile birlikte en yüksek oranlardan birine sahibiz. İnsanlar çalışsa da kayıtlı değillerse, sigorta da ödenmediği için işsizlik sigortası ve kısa çalışma ödeneğinden faydalanamıyor. Türkiye, kayıtlı ekonomi için önlemler almaya çalışıyor, ancak kayıt dışıysanız görünmüyorsunuz. Ailelere 1000 TL’lik yardım yapılsa da bu kayıt dışı çalışan aile bireylerinin gelir kayıplarını karşılayabilecek bir miktar değil. Bu yardım da bir kere yapıldı. Buna devam edebilmek için mali kaynak olup olmadığı da tartışılan bir husus. Aile yardımlarında mümkün olduğunca kapsayıcı olunmalı. Yurttaşlık geliri uygulaması da bir seçenek olabilir. Yani çalışsın çalışmasın herkes için geçinebileceği kadar düzenli bir yardım. Tabii bu bir maaş kadar olmasa da 1000-1500 TL olabilir.”
IMF DE BİR SEÇENEK OLABİLİR
“Para dağıtmak, ekonomilere büyük bir yük getirir. ABD gibi ülkelerde rezerv kaynak çok fazla. ABD şu an para basıyor ve bu doların değerini etkilemiyor. Türkiye ekonomik açıdan çok zor bir dönemde salgının ortasında kaldı. Ancak para basmak kısa bir dönem için çıkış yolu olabilir” diyen Elgin, “Bu, ekonomistlerde alerji yaratan bir yöntem. Ancak para bastığınızda enflasyonun yükselmesi şu an sahip olabileceğini problemlerin arasında en küçüğü. Başka yöntemler de var ama onlar para basmak kadar etkili olmayabilir. Lüks bazı mallara vergi gelse de bunlardan çok fazla gelir geleceğini düşünmüyorum. IMF de bir yol olabilir. Bu dönemde kamu harcamalarını da kısamazsınız. Para basmak Türk Lirası’nda değer kaybına yol açarak doların TL karşısında yükselmesine ve enflasyonun artmasına neden olsa da şu an için reçete olabilir” diye konuştu. Elgin, “Türkiye’de enflasyonla mücadele etmenin yollarını biliyoruz. Ekonomileri böylesine tehdit eden bir salgınla 100-200 yılda bir karşı karşıya kalabilirsiniz. Bunu sadece ben değil, Türkiye’de ekonomi alanında tanınan birçok uzman da dile getiriyor” dedi.