Tarım Kredi Kooperatifi borçlarını ödeyemeyen çiftçilerin 31 Aralık 2020 öncesi borçları ile ilgili düzenleme TBMM genel kurulundan geçti. Düzenlemeyi eksik bulan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, "Çiftçi için düzenleme faiz artırımından ibaret. Kredi için şartlar ağır. Çiftçi borçlarında faiz silinmek yerine artırıldı" diyerek tepki gösterdi.
Çıkarılan yasa ile çiftçilerin kredi borçlarının yapılandırılmasında, yüzde 11 olan faiz oranı yüzde 18’e çıkarılırken, taksitlendirilmesi halinde ise borcun yüzde 30’unun Ekim 2021 sonuna kadar, kalan tutarın ise Ekim 2022’den itibaren başlamak üzere her yıl üç eşit taksitte ödenmesi koşulu getirildi.
“ATATÜRK DE KOOPERATİFİN ÜYESİ İDİ”
Çiftçi için düzenlemenin faiz artırımından ibaret olduğunu söyleyen CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM Genel Kurulu’nda, “Tarım Kredi Kooperatiflerinin oluşumu 1935 yılında gerçekleştiriliyor. Mustafa Kemal Atatürk de Silifke'deki kooperatifin 1 No’lu üyesi oluyor. Amaçlanan ne? Çiftçi için tohum, gübre, ilaç gibi desteklerin sağlanması, kredi temini ve çiftçinin kalkınmasına destek olmak” dedi.
"ÇİFTÇİ BORCUNU ÖDEYEMİYOR"
Bugüne kadar Tarım Kredi Kooperatifi Kanunu’nun 5 kez değiştiğine işaret eden Gürer, şöyle konuştu:
“Son olarak 2005 yılında değişen kanunuyla Tarım Kredi Kooperatiflerinin yapısı kısmî özerkleştiriliyor. Ama öyle bir özerkleştirme ki genel müdür olarak Adalet ve Kalkınma Partisinin milletvekili atanıyor yani Kooperatifi çiftçiler tarafından yönetilmesine izin verilmiyor. Buna rağmen borçlara geldiğindeyse yapılandırma, kanun maddesiyle düzenlenecek biçimde buraya getiriliyor. Adı ‘yapılandırma’ konuyor ama ortada bir yapılandırma yok, çünkü 5 olan faiz 12'ye, 11 olan faiz 18'e çıkarılarak borç ötelemesi yapılıyor. Yani çiftçiye burada verilen bir destek yok. Çiftçilerin bankalara, Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının uzak ara ötelenmesi yönünde bir karar ne yazık ki önümüze gelmedi. 2026 yılına kadar çiftçilerin kredi borçları ötelenmeli, faizleri silinmeli. Ama Adalet ve Kalkınma Partisi her noktada ‘Faize karşıyım’ derken burada çiftçiden yine faiz almanın peşinde. Çiftçi borçlarında faiz silinmek yerine artırıldı. Bir yandan çiftçinin boğazına sarılıp ‘Elindeki parayı yapılandırırım ama daha fazlasını senden geri alırım’ diyor. Çiftçi üretemiyor, kazanamıyor, bu nedenle borcunu ödeyemiyor.
“KREDİ ŞARTLARI AĞIR”
Kredi alırken aldığı paranın tutarına göre kefil getiriyorsunuz, iki, üç, dört kefille bu parayı alıyor; daha sonra ödeyemediği zaman kefillerle de arası çiftçinin bozuluyor, ondan sonra tarımdan uzaklaşıyor, toprağını ekemez hâle geliyor. Pandemi sürecinde çiftçinin, besicinin borcu arttı, katlandı, sorun oluştu. Buna bir çözüm üretmemiz lazım ama bunu faize indirerek, çiftçinin borcunu öteledim anlamında aynı paranın daha fazlasını çiftçiden talep ederek olmaz. Çünkü çiftçi bu parayı ödeyemeyecek, ödeyemeyeceği yerde bu yapılandırmanın anlamı "İcraları geriye atıyorum." demektir. Yani süre sonunda çiftçi icralık olacak, traktörü, ineği, tarlası haczedilecek. Yapılandırma bunun neresinde var? Bu çiftçinin dişinin kovuğuna bile gidecek bir düzenleme değil eğer çiftçimize gerçek anlamda destek sağlayacaksak bu yapılandırmayı -söylediğimiz gibi- en az beş yıl ötesine yayarak yapmalıyız.
“TARIM KREDİ TİCARİ İŞLETME OLARAK GÖRÜLÜYOR”
Ziraat Bankası Tarım Kredi Kooperatifi’ni ticari işletme sayıyor, çiftçi kuruluşu saymıyor. Çiftçi kuruluşu saymadığı için daha yüksek faiz oranı uyguluyor. Tarım Kredi Kooperatifi de zarar etmeyeyim diye çiftçilere uygulanan faizin dışında kaynak kullanım bedeli adı altında çiftçiye ek bir faiz daha uyguluyor. Eğer bu yapılandırma sonunda faiz tanımının dışında bir de çiftçiden kaynak kullanım bedeli alınırsa bu faizler yüzde 30'ları bulur ki hiçbir çiftçinin bunu karşılama şansı olmaz.”