Esnafın korunması için alışveriş merkezlerinin (AVM) pazar günleri tatil edilmesine ilişkin yasa teklifi veren CHP Mersin Milletvekili Cengiz Gökçel, “Bu AVM ve zincir mağazalar küçük esnafın ticarette var olmasını engellemeye başlamıştır. Birçok küçük esnaf piyasadan çekilmek zorunda kalmıştır” dedi.
Gökçel, TBMM Başkanlığı’na AVM’lerin pazar günleri tatil edilmesine ilişkin yasa teklifi verdi. Teklifin gerekçesinde Gökçel, lonca ve ahilik yapılarının yüzyıllar boyunca adalete dayalı bir ticaret sistemi kurduğunu ve AVM’lerin Anadolu’nun bu kültürü ile bağdaşmadığını belirtti. Gökçel, “Bu AVM ve zincir mağazalar küçük esnafın ticarette var olmasını engellemeye başlamıştır. Her geçen gün sayıları artan bu yapılar yüksek maliyetleri ile küçük esnafın barınamayacağı birer alan olmuşlardır” dedi.
“ESNAF PİYASADAN ÇEKİLİYOR”
AVM’lerin hızla artmasının kent kültürü için tehdit oluşturduğunu söyleyen Gökçel, yaşanan sorunları şöyle aktardı:
“Kent içinde sosyalleşmekten uzak olan yurttaşlar, kente aidiyet duymamaya başlamışlardır. AVM’lerde genellikle aynı marka ve ürün gruplarının olması monopol veya oligopol benzeri piyasalar oluşmasına sebep olmaktadır. AVM’lerin çevrelerinde çeşitli sanat ve meslek kollarında faaliyette bulunan esnaf, bu büyük mağazaların piyasayı yönetme eğiliminden dolayı zarar görmektedir. Dolayısıyla birçok küçük esnaf piyasadan çekilmek zorunda kalmıştır.”
“AVM’LERİN KAPLADIĞI ALAN BAKIMINDAN TÜRKİYE İLK 10’DA”
2007 yılında 145 olan AVM sayısının 2019 yılında 454’e yükseldiğine dikkat çeken Gökçel, “AVM sayısı 12 yılda yüzde 200’den fazla arttı. Türkiye oransal olarak AVM’lerin kapladığı alan bakımından dünyada ilk 10 ülke arasında bulunmaktadır” dedi.
“EKOLOJİK OLARAK SAKINCALI”
Gökçel, AVM’lerin çevresel etkilerine de şöyle değindi:
“Büyük yapıları sebebiyle ısı kütlesi oluşturan yapılar olarak göze çarpmakta, enerji tüketimi ve yapımı esnasında başvurulan malzemeler sebebiyle çevreci birer yapı olmaktan çok uzaktırlar.Gerekli ihtiyaçların karşılanması bakımından hayatımızın bir parçası olan AVM’lerin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi için bazı hukuki düzenlemeler yapılması elzem hale gelmiştir. Çeşitli Avrupa ülkeleri bu anlamda mevzuatlarında düzenlemeler yapmış ve AVL ile zincir mağazaların çalışmalarını düzenlemiştir. Almanya, İspanya, Fransa, Belçika, Danimarka, Polonya, Portekiz, Yunanistan bu ülkelerden bazılarıdır. Bu ülkelerde AVM’ler pazar günleri kapalı tutularak küçük esnafın var olması amaçlanmıştır. Diğer yandan kent içi trafiğin olumsuz etkilenmesi ve kent kültürünün yok olması engellenmeye çalışılmıştır.”