CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, iktidara koronavirüs salgınından etkilenen çalışma yaşamına ilişkin 12 maddelik öneride bulundu.

Yazılı açıklama yapan Ağbaba, salgının en çok çalışan kesimi etkilediğini ve ekonomik kayıplar yaşandığını kaydederek, “En az 252 bin 690 iş yerinin faaliyetleri durdurulmuş, bu işyerlerinde çalışan en az 2,4 milyon çalışan gelir kaybına uğramış veya işsiz kalmıştır” hatırlatması yaptı.

Yılbaşında net 2 bin 324 lira olarak belirlenen asgari ücretin de bu süreçte giderek eridiğini kaydeden Ağbaba, koronavirüsü Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) meslek hastalığı saymadığını da ekleyerek, 12 maddelik önerisini şöyle sıraladı:

1. 17 Temmuz tarihi itibariyle işten çıkarma yasakları ve kısa çalışma ödeneği süresi dolmaktadır. Kısa çalışma ödeneğinin ve işten çıkarma yasaklarının bitiş tarihi ile itibariyle 3 ay daha uzatılması gerekmektedir.

2. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işçilerin ücretleri daha sonra yararlanacakları işsizlik ödeneğinden mahsup edilmemelidir. Bu konuda karar merci cumhurbaşkanıdır. Cumhurbaşkanı kısa çalışma ödeneğinin işsizlik ödeneğinden mahsup edilmeyeceği yönünde karar alması gerekmektedir.

3. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanma süresi bu süreç içerisinde hiçbir şarta ve kurala bağlı olmadan tüm işçiler için uygulanmalıdır. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanma koşulu olan son 3 yıl 450 gün prim ve 60 gün kesintisiz hizmet şartına son verilmeli, tüm işçilerin kısa çalışma ödeneğinden yararlanması sağlanmalıdır.

4. İşsizlik sigorta fonunun toplam varlığı 132 Milyar lira civarındadır. Fonda işsizlere ödenmesi için yeterli para bulunmaktadır. Ücretsiz izne çıkartılan işçilere bu süreçte aylık 2 bin 324 lira asgari ücret düzeyinde ödeme yapılmalıdır.

5. İçişleri Bakanlığı talimatı ile Pandemi süresinde en az 252 bin 690 iş yerinin faaliyetleri geçici olarak durduruldu. Faaliyetleri bu süreçte durdurulan iş yerlerinde en az 2 milyon 413 bin kişi çalışmaktadır. Bu iş yerlerinde çalışan işçilerin gelir kayıpları devlet tarafından işsizlik sigorta fonundan karşılanmalıdır.

6. İşsizlik Sigortası Fonu sadece çalışanlar için tahsis edilmelidir. İşverenlere veya kamu bankalarına teşvik olarak kullanılmasının önüne geçilmelidir.

7. Ülkemizde hiçbir sosyal güvencesi olmadan yani kayıt dışı çalışanların oranı yüzde 30’dur. Yani her 10 çalışandan 3’ü hiçbir sosyal güvencesi olmadığı için İşsizlik Sigortası Fonu’ndan yararlanamamaktadır. Hükümet kayıt dışı çalışıp işini kaybeden işçilere asgari ücret düzeyinde destek sağlamalıdır.

8. Düzensiz ve keyfi olarak yapılan sosyal yardımlar yerine tüm yurttaşların geçimini sağlaması için aile sigortası uygulaması hayata geçirilmelidir.

9. Pandemi sürecinde artan gıda fiyatları yurttaşların alım gücü üzerinde büyük etki yaratmıştır. Tüm temel tüketim ve ihtiyaçlar üzerindeki vergiler kaldırılmalıdır.

10. Yılbaşında yüzde 15 artarak net 2 bin 324 lira olarak belirlenen asgari ücretin alım gücü, yılın yarısına gelmeden düşmüştür. Asgari ücret tespit komisyonu 2020 yılı için 2. kez toplanmalı, asgari ücret çalışanlar için tekrar belirlenmelidir. Ayrıca asgari ücretten vergi kesintisine son verilmelidir.

11. Gelir kaybı yaşayan yurttaşların kira, fatura ve kredi borçları hükümet tarafından gelir kaybı süresince karşılanmalıdır.

12. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan Covid-19’un “iş kazası” statüsünden çıkarılmasına yönelik genelge iptal edilmeli, COVİD-19 iş kazası ve meslek hastalığı kapsamına alınmalı, çalışanlar adına neden olabilecek hak kayıplarının önüne geçilmelidir.