(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin artan kredi borçları ve yetersiz desteklerle boğuştuğunu vurgulayarak tarım sektöründe yaşanan sorunları dile getirdi. Çiftçilerin borç batağında olduğunu söyleyen Gürer, "2020 yılına go¨re c¸iftc¸ilerimizin bankalara olan kredi borcu tam 8 kat arttı. 2020 yılında 111 milyar 216 milyon lira kredi borcu olan c¸iftc¸ilerimiz, bugu¨n 886 milyar 627 milyon lira bankalara kredi borcu var. Borcu olmayan c¸iftc¸i yok" dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2020 yılına göre çiftçilerin bankalara olan borcunun 8 kat artarak 886 milyar 627 milyon liraya ulaştığını belirtti. "2020 yılına go¨re c¸iftc¸ilerimizin bankalara olan kredi borcu tam 8 kat arttı. 2020 yılında 111 milyar 216 milyon lira kredi borcu olan c¸iftc¸ilerimiz, bugu¨n 886 milyar 627 milyon lira bankalara kredi borcu var. Borcu olmayan c¸iftc¸i yok. C¸iftc¸i, kredi alarak c¸iftc¸iligˆi su¨rdu¨ru¨lebiliyor” dedi. Çiftçilerin tarımsal üretimi sürdürebilmek için krediye mahkûm hale geldiğine dikkati çeken Gürer, bu durumun tarımda sürdürülebilirliği tehlikeye attığını ifade etti.
"Çiftc¸ilerimize verilen destekler yeterli degˆil"
Türkiye'de çiftçi sayısının Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) göre 2 milyon 300 bin civarında olduğunu belirten Gürer, "Çiftc¸iler u¨retimi su¨rdu¨rmeye c¸alıs¸ıyorlar. Ancak c¸iftc¸ilerimize verilen destekler yeterli degˆil. Tarım ve Orman Bakanı, gec¸en yılki desteklerin hesaplara yatırıldıgˆını ac¸ıkladı. Tabii, o destekleri ac¸ıklarken 'gec¸en yıl' ifadesini kullanmadıgˆından, sanki bu yılın destegˆi veriliyormus¸ gibi go¨ru¨lu¨yor. Oysa gec¸tigˆimiz yıl milli gelirin 411 milyar lira tutan yu¨zde birlik kısmı c¸iftc¸iye verilmedi. 91 milyar liralık bir destek verildi. O destek de üretimin bas¸ında ya da sonunda degˆil, daha hububatın ki yeni veriliyor. Agˆustos ayında hasat tamamlandı ama hububatla ilgili destegˆi c¸iftc¸i daha yeni alabildi" diye konuştu.
"Çiftçi borcunu ödeyemez duruma düştü"
Gürer, çiftçilere milli gelirin yüzde 1’i oranında destek verilmesi gerektiğini, ancak bunun yapılmadığını belirtterek, "Milli gelire göre bu yıl verilmesi gereken destek 615 milyar lira iken, verileceği vaat edilen 135 milyar lira. Kanuna uygun destek vermedikleri gibi mazotun, gu¨brenin, tohumun, ilacın, kiranın, is¸c¸iligˆin, elektrigˆin artıs¸ını da engellemiyorlar. Böyle olduğu sürece c¸iftc¸ilerin u¨rettigˆi u¨ru¨nlerin maliyetlerinin artması devam edecek. Çiftçi borcunu ödeyemez duruma düştü. Kanun teklifi de verdim. En az banka borçları iki yıl borçlar ötelenip faizler silinmelidir" dedi.
"U¨retim du¨s¸u¨s¸u¨ olmaması ic¸in c¸iftc¸i refahının sagˆlanması gerekiyor"
Artan mazot, gübre, tohum, ilaç, kira, işçilik ve elektrik maliyetlerinin çiftçileri zorladığını vurgulayan Ömer Fethi Gürer, düşük alım fiyatlarının da üretimi baltaladığına dikkati çekerek, "Bir bas¸ka bir s¸ey yapıyorlar; c¸iftc¸inin u¨ru¨nu¨nu¨n alım fiyatını du¨s¸u¨k tutuyorlar. Gec¸tigˆimiz yıl bir o¨nceki yıla go¨re bugˆday ic¸in yüzde 12, arpa ic¸in yüzde 3 artıs¸ verdiler. Bu artıs¸lar, enflasyon kars¸ısında c¸iftc¸iyi korumadıgˆı gibi, girdi maliyetlerindeki artıs¸ın da c¸ok altında kaldı. Bu yıl da hububatta mayıs ayında C¸ukurova’da hasat bas¸layacak. Buğdayın fiyatları yine du¨s¸u¨k olursa, c¸iftc¸i burada sorun yas¸ayacak. Gec¸tigˆimiz yıl, yani 2024 yılında TU¨I·K verilerine go¨re hububatta 3 milyon 300 bin ton, bugˆdayda 1 milyon 200 bin ton u¨retim du¨s¸u¨s¸u¨ yas¸andı. U¨retim du¨s¸u¨s¸u¨ olmaması ic¸in c¸iftc¸i refahının sagˆlanması gerekiyor. Aksi takdirde ithalat daha c¸ok artacak. Tu¨rkiye, ortalama 20-22 milyon ton yıllık bugˆday u¨retirken yurt dıs¸ından da 10 milyona yakın bugˆday ithal ediyor. Bu ithal ettigˆi bugˆdayın bir kısmını da Dahilde İs¸lem Rejimi (DİR) kapsamında un ve makarna yaparak yurt dıs¸ına go¨nderse de Tu¨rkiye’nin bugˆdayda yeterliligˆi yüzde 97 oldugˆu ic¸in bir kısmı yurt ic¸inde de tu¨ketiliyor. Yani biz bugˆdayda da kendi kendimize yeterli degˆiliz, ithalatc¸ı bir u¨lke olduk" ifadesini kullandı.
"Buğday çiftçisi geçen yıl kaybetti"
Türkiye’nin buğdayda dahi kendine yeterli olamadığını ve ithalatçı bir ülke haline geldiğini dile getiren Gürer, tarım politikalarının doğru bir şekilde planlanması gerektiğini söyleyerek, "Askıda bugˆday uygulaması ile Tu¨rkiye gu¨ndeminde bugˆday konus¸ulur hale geldi ama bu da ac¸ıkc¸ası gec¸en yıl çiftçi gerc¸ekten kaybetti. Çiftçinin hali perişan, çiftçi de verecek hal kalmadı. Buğday bağışı yapılsa miktar tohum olmaya yeterli değil doğrudan tüketilse bugˆdayı kavurga olarak tu¨ketmenin dıs¸ında, un olmadan tu¨ketmek olası degˆil. U¨ru¨n de c¸iftc¸iden tu¨ccara gec¸mis¸ken, o¨zellikle de ku¨c¸u¨k c¸iftc¸ide u¨ru¨n kalmadıgˆı noktada yapılması gereken, tarım kesiminin sorunlarına gerc¸ekc¸i politikalarla c¸o¨zu¨m u¨retmek olmalıdır" dedi.