Türkiye’de korona virüsü vaka sayısı 191, ölü sayısı ise 3 olarak açıklanırken, TBMM Genel Kurulu’nda torba kanun görüşmeleri ertelendi ve Afrika Kalkınma Bankası’na 4 milyar dolarlık ek payı verilmesine ilişkin düzenlemenin de yer aldığı uluslararası anlaşmaların görüşmelerine başlandı. Mevcut kanunda, Bakanlar Kurulu’na 5 katına kadar sermaye arttırma yetkisi verilmesine karşın TBMM Genel Kurulu’na getirilen teklifle, bu payın 8.5 katına çıkartılması talep edildi. Afrika Kalkınma Bankası üye devletlerin yüzde 125’lik sermaye artışını görüşmesine karşın, bu artışın Türkiye tarafından yüzde 752 oranında gerçekleştirmesi istendi. TBMM Dışişleri Komisyonu’nun CHP Eskişehir Miletvekili Utku Çakırözer, Afrika Kalkınma Bankası için harcanacak paraların korona ile mücadele kapsamında işçinin, emekçinin, çiftçinin güvencesi için kullanılmasını istedi.
‘KORONA DÖNEMİNDE ACİLİYET NEDEN?’
Çakırözer, korona krizi döneminde Afrika Kalkınma Bankası’nın sermaye artırımına Türkiye'nin astronomik bir iştirak payıyla katılımının gündeme getirilmesinin arkasındaki gerekçenin ne olduğunu anlamadıklarını ifade etti. Çakırözer, “Madem bu kadar acil, bu kadar gerekli, neden komisyon sıralarında bir bakan ya da bakan yardımcısı bulunmamaktadır” dedi.
'25 MİLYARLIK YETKİ'
Çakırözer, anlaşmada Cumhurbaşkanına bu miktarı 5 katına kadar artırma yetkisinin de verildiğine dikkat çekerek, bu yetkinin doğrudan doğruya tek kişiye verilmesini de doğru olmadığını söyledi. Çakırözer, “Bu yetkiyi kullanması hâlinde ise Türkiye'nin taahhüdünü 4 milyar dolara yani bugünkü kurla 25 milyar liraya artırabilecektir” dedi.
‘100 MİLYARLIK PAKETTEKİ EKSİKLERİ KONUŞMALIYDIK’
Genel Kurul’da torba kanun görüşmelerinin ertelenerek Afrika Kalkınma Bankası’nın sermaye arttırımının görüşülmesini eleştirerek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı ekonomi paketindeki eksikleri sıraladı: “Dünyada iki kriz var. Biri corona krizi, diğeri ekonomik kriz ve bunlar iç içe geçmiş durumda. Daha dün Sayın Cumhurbaşkanı bir paket açıkladı, adı 100 milyarlık paket. Bugün biz, az sayıda olumlu önlem olmakla birlikte bu paketin ne kadar eksik, ne kadar yetersiz olduğunu görüşüyoruz. Türkiye'de 8 milyon işsiz var. Bireysel, toplu işten çıkarmalar var. Yüz binlerce emekçi daha sosyal güvencesi olmaksınız kapı önüne konuyor. Ama dün açıklanan pakette emekçiye hiçbir güvence yok. İşverenlere teşvik bağlamında getirilen önemler için bireysel ya da toplu işçi çıkarmama şartı yok. Çocuğuna bakmak zorunda olan ebeveynlere kamuda idari izin ve özel sektörde ücretli izin yok. Halkın ödeyemediği kredi ve kredi kartlarının ertelenmesi yok. Su, doğal gaz, elektrik faturalarının ertelenmesi yok, esnafın kirasına erteleme yok. Hâl böyleyken bizim ‘Bu eksikleri nasıl tamamlarız?’ diye konuşmamız gerekirken Afrika Kalkınma Bankasının sermaye artırımına olağanüstü oranda artışla katılmanın özellikle böylesine bir dönemde doğru değildir.”
‘83 MİLYONUN VERGİLERİNDEN ÇIKACAK’
Genel Kurula getirilen anlaşma ile hemen taahhüt edilen 5 milyar liranın ve Cumhurbaşkanının kararıyla 5 katına çıkarılması hâlinde taahhüt edilen 25 milyar liranın halkın bütçesinden çıkacağını söyleyen Çakıözer, “Bu tutar 83 milyonun vergilerinden çıkacak. Böyle büyük bir kriz döneminde bu para Afrika Kalkınma Bankası yerine nereye harcanabilirdi” dedi.
‘YOKSUL YURTTAŞA, EMEKLİYE, EMEKÇİYE, ÖĞRENCİYE HARCANSIN’
Çakırözer, Afrika Kalkınma Bankası için harcanacak paralar yerine ihtiyacı olanlara harcanması gerektiğini anlattı: “Bu para salgın nedeniyle kapatılan işletmelerde çalışanların ödenemeyen maaşlarına harcanabilir. Vergi, sigorta borçlarının sıfır faizle yapılandırılmasına, gelir, kurumlar vergisinde geriye doğru zarar mahsubunun getirilmesine, işverenlerin bekleyen KDV iadelerinin avans olarak verilmesine harcanabilir. Çocuğu olan ebeveynlerin birine verilecek ücretli izinlere, yoksul yurttaşlarımıza, emeklilerimize ve üniversite öğrencilerimize toplumsal dayanışma desteği ödemelerine, yüz binlerce çiftçimizin tarım kredi borçlarının faizsiz ertelenmesine, kredisini aksatan girişimcilerin sicil affına, halkın bilgilenme ihtiyacını giderecek basın kuruluşlarının desteklenmesine, bu çerçevede yerel televizyonların ödemekte zorlandıkları uydu ücretlerinin, gazetelerin vergi ve prim borçlarının karşılanmasına harcanabilir, harcanmalıdır ve tabii, özveriyle çalışan sağlık emekçilerimize verilecek birer maaş ikramiyelere verilmelidir. Onlara buradan bir kez daha yürekten minnetimizi ifade etmek isterim.”
‘ASTRONOMİK ARTIŞ’
Anlaşma ile Afrika Kalkınma Bankası’nın sermaye artırımının yüzde 125’ten yüzde 752’e çıkarılmasının Türkiye tarafından taahhüt edildiğine dikkat çeken Çakırözer, şöyle konuştu: “Afrika'nın kalkınması hem insaniyet açısından hem de Türkiye'nin vizyonu açısından önemlidir. Ama bu anlaşmayla bankanın sermaye artırımında limitlerin üzerine çıkan olağanüstü bir artırım söz konusu. Afrika Kalkınma Bankasının sermayesinin yüzde 125 artırılması için karar veriliyor. Bu karar için tüm donör ülkeler oy kullanmıyor ki üzerimize düşen yükümlülük artıyor. Ülkemizin iştiraki, özel çekme hakkı olarak 67 milyon 790 bin. Ama biz bunu 577 milyon 950 bine yükseltiyoruz. Yani sermaye artırımı yüzde 125 ama Türkiye'nin taahhüdündeki artış yüzde 752. Bu rakam yüksek değil, çok yüksek değil, çok astronomik bir artıştır.”