(AYDIN) - Aydın'ın Karacasu ilçesinde geçen sezon yetiştirilen tütünler şirketler tarafından henüz teslim alınmazken üreticiler yeni sezon hazırlıklarına başladı. Maliyetler sebebiyle zor günler yaşayan tütün üreticileri tütünlerin teslim alınmaması sebebiyle de mağdur oldu.
Karacasu'nun en önemli geçim kaynaklarından olan tütünde ocakların hazırlanmasının ardından fide yetiştirme çalışmaları başladı. Tütün fidesi tohumları toprakla buluşurken üreticiler tohumların tutması için gübreleme yapıyor. Yeni sezon hazırlıkları bu şekilde devam ederken geçen yılın tütünlerinin alınmaması üreticiyi mağdur ediyor. Geçen yıl yapılan firmalarla üreticiler arasında yapılan sözleşmede kilosu 300 liradan alınacağı söylenen tütünün daha düşük fiyata alınma ihtimali üreticileri tedirgin ediyor.
Uzun yıllardır ailesi ile birlikte tütüncülük yapan Türkan Ayyılmaz, şunları söyledi:
"Gördünüz değil mi çiftçinin halini. Devlet acısın biraz çiftinin haline. Şuna bak çamur çaylağın içinde uğraşmaktan... Aldığın şeyler pahalı, verdiğin şeyler ucuz. İnsanın zoruna gidiyor. Sinir oluyor insan. Çiftinin de kaderi bu herhalde. Gübre almış başını gidiyor. Mazot öyle. Verdikleri paraya değer mi yani? Yapacak birşey yok. İki evlat var. Bir şeyler olur mu diye okutmak için uğraşıyorsun. Diyecek bir söz yok, kelime yok. Ağzının orucuyla yoruluyorsun. Çalışmasan olmuyor, yatayım desen olmuyor. Ben daha bunu bitirip zeytin budamaya gideceğim, acaba kendimi kurtarabilir miyim diye. Yapacak bir şey yok. Durdurak yok. Yıl 12 ay çalışıyoruz. Yağmur yağarsa duruyoruz. Oruçlu ağzımızla çalışıyoruz."
"Çalışmak zorundayız"
Ben kendimi bildim bileli yapıyoruz tütünü. 28-29 senedir yapıyoruz. Yaşım 50. Herhalde yaşım yeterse bir 50 sene daha yaparım ben bu işi. Yapmak zorundayız yani. Emeklilik yok. Bir adamın emekliliği ile olmuyor. Yatırayım desem yatıramıyorum. İşte uğraşıyoruz. Şu an kapak atıyoruz. Tütün tohumunu toprağın tutması için tohumu güçlendirmek için hayvan gübresi atıyoruz. Tohumlar çıkmaya başladı. Ayakta durabilmeleri için gübre veriyoruz. Tohumu atalı 15 gün oldu. Tohumlar tutacak, fideler yetişecek. Tarlaya dikeceğiz. Tarla kirası aldı başını gitti. Kurtarmaz da uğraşıyoruz. Devir teslim ediyoruz yani. Maliyetler belli. Gübre, mazot, yevmiye, tarlaları kirası... Her şey ateş pahası. Gecenin 2'sinde, 3'ünde kalkıp gidiyorsun. İşler çok zor da yapacak birşey yok."
"Böyle adaletsizlik olur mu?"
Üretici Ali Ayyılmaz ise şöyle konuştu:
"İnşallah şirketler bizim halimizi görür. Yoksa seneye biz bu işi bırakırız. Mesela benim yaptığım yerde iki kişi bıraktı. Kaç yıl yapacaksın kurtarmayınca. Halimiz kötü. Maliyetler çok zorluyor. Geçen sene bu zamanlarda elimizde ürün kalmamıştı. Bu sene daha almadılar. Elimizdeki tütünlerin sözleşme fiyatı 300 lira. Şirketlerden duyduğumuz kadarıyla 240-250 bandında almayı planlıyorlar. Bu bizim için çok kötü bir şey. Bir anda 50-60 lira geri çekilmesi çok etkiliyor. Bir tonda 50-60 bin lira para yapıyor. Yıllık giderimizi karşılayacak belki bu rakam. Şirketler iyi tütünle kötü tütünü aynı kefeye koyuyorlar. Kalitesini güzel yapıyorsun ama kötü tütünle aynı fiyata gidiyor. Böyle bir adaletsizlik var. Bu bizi etkiliyor. İyi tütün yapanla kötü yapanın fiyatı aynı olmamalı. Böyle bir adaletsizlik mi olur?
"İyi yapan iyi, kötü yapan kötü para alsın"
Şimdi yine tek fiyat yapmayı düşünüyorlarmış. O zaman biz bu tütünü iyi yapacağız diye uğraşmayalım. Sezon boyunca sık sık toplantılar yaptılar. Kaliteli yapmamızı telkin ettiler. Şimdi sen iyi tütünle kötü tütünü aynı kefeye koyarsan ben nasıl iyi tütün yapayım bir daha ve sana nasıl güveneyim. Ben güvenemem ki artık sana. İki üç senedir aynı fiyata alma politikası var. Bundan rahatsısız. İyi yapan iyi para alsın, kötü yapan kötü fiyat alsın. Biz bundan rahatsızız. Şirketler birbiriyle rekabete girmemek için, üreticiler birbirine kaymasın diye bu işleri yapıyorlar."