Haber: İlhan Baba
(BERLİN) - Çin'in düşük maliyetle yüksek performanslı araba üretiminde geldiği aşama, Almanya başta olmak üzere Avrupa'da otomotiv sektörüne alternatif oluşturuyor. Özellikle elektrikli araçlarda (EV) Çin'in hızlı yükselişi, Avrupa pazarında dengeleri sarsarken; uzmanlar, bu durumun şirketlerin yanı sıra küçülmekte olan sektörde çalışan yaklaşık 2 milyon kişiyi de etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Almanya başta olmak üzere Avrupa’da otomotiv sektörü, son yıllarda Çin'in düşük maliyete yüksek performanslı araçlar üretmesiyle ciddi bir rekabet baskısı altında kaldı. Otomotiv ve bağlantılı sektörlerde çalışan yüz binlerce kişinin bu durumdan etkilenmesinden endişe duyuluyor. Çin'in otomobil endüstrisindeki hızlı gelişimi, 3.5 milyon kişiye istihdam sağlayan Avrupa otomotiv sektöründe önemli etkiler yaratırken; Çinli üreticilerin özellikle EV'lerde maliyet avantajları ve ileri teknolojileri Avrupa pazarında giderek daha fazla yer alıyor.
Avrupalı siyasetçiler bu duruma yanıt olarak, ek vergiler ve otomobil sektöründeki üretim maliyetlerini azaltmak amacıyla üretimlerini başka ülkelere kaydırma yoluna giderken; otomotiv firmalarının, üretimlerini Avrupa dışındaki ülkelere kaydırmasının Avrupa genelinde ve özellikle Almanya'da büyük çapta istihdam kaybına neden olmasından endişe duyuluyor.
Çin’in otomobil sektöründeki atılımının Avrupa ve Almanya üzerindeki ekonomik etkilerini ANKA Haber Ajansı için değerlendiren maliye ve ekonomi uzmanı araştırmacı İsmail Akpınar şunları söyledi:
''Birçok analiz, küresel otomobil sektöründe son yıllarda güç dengesinin belirgin bir şekilde Çinli otomobil üreticileri lehine kaydığını ortaya koyuyor. Çinli üreticiler, 2019'dan bu yana iç piyasadaki pazar paylarını yüzde 20'nin üzerinde artırmanın yanı sıra, özellikle Avrupa'da da pazar paylarını yükseltmeyi başardılar. Uluslararası danışmanlık şirketi Roland Berger, Çin'in bu başarısını esas olarak maliyet avantajları, rekabetçi teknolojiler ve etkili marka geliştirme stratejileri ile ilişkilendiriliyor... Gelinen noktada BYD gibi Çinli otomobil üreticileri, özellikle elektrikli araç pazarında Avrupa'da önemli bir pazar payı elde etmeye başladı. Bu markalar, gelişmiş batarya teknolojileri ve yenilikçi yazılım çözümleri ile dikkat çekiyor. Bu durum, Volkswagen, BMW, Fiat ve Renault gibi Avrupa merkezli markaların pazar kaybı yaşamasına yol açıyor."
''Ek vergiler, geçici bir çözüm''
Avrupa Birliği, kendi otomobil üreticilerini korumak amacıyla Çin menşeli elektrikli araçlara yüzde 35'e kadar vergi uygulamaya başlamıştı. Akpınar, bu önlemin, Avrupa'daki elektrikli araç üreticileri için yalnızca kısa vadeli bir çözüm sunduğu ve bu üreticilerin Çin ile rekabet edebilmek için yapısal değişiklikler yapmaları gerektiğini söyledi.
''Karbondioksit azaltma hedefi sektörü etkiledi''
Ekonomi uzmanı Akpınar, Avrupa'da otomobil sektörünü olumsuz etkileyen diğer bir hususun çevre dostu hedefler olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
''Otomobil endüstrisi, Avrupa Birliği'nin karbondioksit emisyonlarını azaltma hedefi doğrultusunda 2035 yılına kadar içten yanmalı motorların üretimini yasaklama kararı almasıyla yeni bir zorlukla karşı karşıya kaldı. Avrupa Birliği politikacılarının alternatif motor teknolojileri geliştirmek için aceleci ve iddialı adımlar atması, özellikle Alman otomobil sektörü için önemli bir sorun oluştururken, bu durum Çin'in Avrupa otomobil pazarında, özellikle elektrikli araçlar alanında daha da güçlenmesine olanak tanıdı. Bu nedenle, Avrupa otomobil üreticileri, özellikle Almanya Otomobil Üreticileri Birliği VDA, Avrupa Birliği Komisyonu'na baskı yaparak içten yanmalı motorlu araçların üretim yasağının yürürlüğe girmesinin 2045 yılına kadar ertelenmesini istiyor.''
Almanya'nın Çin ile olan rekabeti yüzbinlerce iş kaybına yol açabilir
Volkswagen, BMW, Mercedes ve Audi gibi önde gelen markaların yer aldığı otomobil sektörü, Almanya ekonomisinin temel taşlarından birini oluştururken Almanya'da yaklaşık 780 bin kişiye istihdam sağlıyor. Bu rakam Alman ekonomisindeki istihdamın yaklaşık yüzde 3'üne denk geliyor. Otomobil sektörü 2023 yılında 564 milyar euroluk cirosu ile, Almanya'nın katma değerine de yüzde 5 katkıda bulunurken ülkenin ihracatında önemli bir rol oynuyor.
Çin, yıllık 20 milyondan fazla araç satışıyla en büyük pazar konumuda
Çin, yıllık 20 milyondan fazla araç satışıyla otomobil üreticileri için en büyük pazar konumunda. Alman Otomobil Birliği VDA'nın verilerine göre, Alman otomobil üreticilerinin Çin'deki pazar payı, 2019 yılında yüzde 26 iken, 2024'ün ilk yarısında yüzde 20'ye düştü. Bu dönemde, Çinli markaların pazar payı ise yüzde 30'dan yüzde 66'ya yükseldi.
Akpınar, "Bu durum, özellikle Almanya otomotiv sektörünü elektrikli araçlara ve dijitalleşmeye daha hızlı bir geçiş yapmaya zorlayacaktır. Bu nedenle Almanya, bu kritik sektörde Çin ile rekabet etmenin yollarını arayacaktır. Özellikle Çinli üreticilerin sunduğu uygun fiyatlı araçlar, Alman üreticilerin maliyet yapılarını yeniden değerlendirmelerini gerektirmektedir. Bu da işten çıkarmalar ve üretimin başka ülkelere kaydırılması gibi sonuçlar doğurabilir" dedi.
Deutsche Bank'ın 2024 yılında gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, Alman otomobil sektöründe pandemi öncesine kıyasla üretim yüzde 20'den fazla bir oranda azalmış durumda. Bu durum, sektördeki 130 bin kişinin istihdamının tehlikeye girmesine yol açıyor. Bu nedenle birçok Alman otomobil markası, 2024 yılında üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla işçi çıkarmaya veya işçi ücretlerini azaltmaya yönelmiş durumda.
10 araçtan 7’si yurt dışında üretiliyor
Alman Otomobil Birliği VDA’nın 2024 yılında yaptığı açıklamaya göre, Alman otomobil üreticilerinin ürettiği her 10 araçtan 7'sinden fazlası yurt dışında üretiliyor. Bu küresel eğilim, Alman üreticilerin yurt dışında 5 milyondan fazla premium model üretmesiyle de kendini gösteriyor. Bu da Almanya'daki üretimin yüzde 85'inden fazlasını oluşturuyor.
Uluslararası danışmanlık şirketi Horvath'ın 2024 yılında yayımladığı bir araştırmaya göre, gelecek beş yıl içinde otomobil sektörü yöneticileri, Almanya ve Güney-Batı Avrupa dışındaki birçok bölgede üretim kapasitesini artırmayı planlıyor. Özellikle Hindistan, Çin ve Orta Amerika ülkelerinde büyük ölçekli otomobil üretim kapasite artışları öngörülüyor. Bu durum, Almanya başta olmak üzere birçok Güney-Batı Avrupa ülkesinde otomobil üretiminin azalmasına yol açabilir ve bu da geniş çapta işten çıkarmalara neden olabilir. Ekonomist Akpınar, ''Horvath'ın bu önemli tespitini, Volkswagen'in Almanya'daki bazı fabrikalarını kapatma ve iş gücünü azaltma kararında görebiliyoruz'' dedi.
Akpınar şu ifadeleri kullandı:
"Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa pazarındaki yükselişi, özellikle Alman otomotiv endüstrisi üzerinde önemli bir rekabet baskısı oluşturacaktır. Çin rekabetinin yanı sıra, Avrupa ve Almanya otomobil sektöründe karşılaşılan küresel tedarik zinciri sorunları, jeopolitik gerilimler, iklim ve çevre koruma düzenlemeleri ile teknolojik dönüşümler, bu sektörün gelecekteki performansını etkileyen kritik faktörler arasında yer alacaktır. Bu durum, Avrupa ve Almanya otomobil sektöründe pazar payı kaybı, kâr baskısı ve istihdamda azalma gibi olumsuz sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle, Avrupa ve Almanya otomobil sektörünün acilen yapısal değişiklikler, maliyetleri azaltma ve teknolojik dönüşüm süreçlerine girmesi gerekmektedir. Almanya'nın bu yılın 23 Şubat’ta seçilecek yeni hükümeti, Almanya otomobil sektöründeki bürokratik engelleri asgariye indirerek, bu sektörün Çinli rakiplerine karşı rekabet gücünü artırabilir."