TAMER KARADAĞ
Antalya’nın Gazipaşa ve Alanya ilçelerinde çiftçiler tropik meyve mango üretiyor. Üretici Mustafa Ezici, “Mango, Türkiye’de ağustos ile aralık arasında hasat edilebiliyor. Bu da mangonun dünyada yüzde 20’lere düştüğü ve fiyatların en yüksek olduğu zaman. Bu avantajı kullanıp dünyanın her yerine mangoyu ihraç edebiliriz” dedi. Kendisi de mango üreticisi olan Alanya Ziraat Odası Başkanı Tahir Göktepe ise “Muza, avokadoya göre daha az su isteği var. Girdi maliyetlerinden de yüzde 80 tasarruf etmiş oluyoruz” diye konuştu.
Avrupa, Rusya ve Arap Yarımadası’nda yüksek bir pazara sahip olan tropik meyve Mango; Antalyalı çiftçiler tarafından da üretiliyor. Mango, Japonya’da ocak ve haziran aylarında üretiliyor. Türk üreteciler ise aralık ve ocak ayları arasında yetiştirilebileceğine dikkat çekiyor. Üreticiler, dünyada mangonun olmadığı dönemde Türkiye’nin ürettiği mangolarla açığı kapatabileceğine dikkat çekiyor.
Antalyalı mango üreticisi Mustafa Ezici; 40 fidanla başladığı mango üretimini Mısır’dan getirdiği 54 bin fidanla sürdürdüğünü, bu yıl her ağaçtan 40-50 kilo ürün beklediklerini söyledi. Ezici’nin gelecek yıl hedefi ise her bir ağaçtan 100 kiloya kadar mango çıkarabilmek…
“8 YIL ÖNCE MISIR’DAN 40 TANE FİDAN GETİRDİK”
Mustafa Ezici, şunları söyledi:
“Mango fidanları yaklaşık 3 yıl önce dikildi. Mangoyu 8 yıldır bir AR-GE çalışması olarak yürütüyorum. 8 yıl önce Mısır’dan 40 tane fidan getirdik. Bunları ektirdim ve sonucunu aldıktan sonra Mısır’dan 54 bin fidan getirdik. Bu ağaçlardan bu yıl yaklaşık olarak 50 kilo meyve bekliyoruz. Burada birkaç çeşit cins var. Naomi, Kent, Keitt, Heidi ve Palmer cinsi var. Bunların hasatlarının dönemleri farklı.
“SERANIN İÇİNDE MUZ İLE OLABİLİYOR”
Gazipaşa, Alanya, Hatay’dan İzmir’e kadar birçok bölgede mango dikimi ve denemesi yapıldı. Sera içerisinde ve açıkta oluyor. Dondan korumak için yeraltı suyunu, spring yaparak koruyabiliyorsunuz. Özellikle kayrak toprakta seranın içerisinde muz ile beraber olabiliyor. Muzun içerisine ekip muzun hasadını, bir yıl aldıktan sonra bunun da bir yıl çiçeğini koparıyorsunuz ikinci yılda muzu iptal edip buna dönebiliyorsunuz.
“600 BİN TON AVRUPA PAZARI VAR”
Mangonun yaklaşık olarak 600 bin ton Avrupa pazarı var. Dünyada 46 milyon ton üretiliyor ve bu dünyaya yetmiyor. Avrupa, en büyük pazar. 600 bin tonu Avrupa, Rusya ve Arap Yarımadası çekiyor.
“7 DOLARDAN SATARSAK DÖNÜMÜNDE 500 BİN TL, ÇİFTÇİ PARA KAZANIR”
Japonlar ‘Miyazaki’ diye bir mango üretiyorlar. Tanesini 70 ile 200 dolar arasında satıyorlar. Japonlar, ocak ayından haziran ayına kadar mango üretiyor. O dönemden sonra mango yok. Biz burada butik mango üretip dalında olan mangoyu Japonya’ya bile göndeririz. Biz kilosunu 70 dolara değil de 7 dolara satalım. 7 dolardan satarsak dönümünde 500 bin TL çiftçi para kazanır. 300 yıl yaşıyor. İki iki diktiğiniz zaman birinci yaşında 5 kilo veriyor. 4-5 yaşında 40 kilo ürün veriyor. 8-10 yaşında 100 kilo veriyor. Mango, Türkiye’de ağustos ile aralık arasında hasat edilebiliyor. Bu da mangonun dünyada yüzde 20’lere düştüğü ve fiyatların en yüksek olduğu zaman. Bu avantajı kullanıp dünyanın her yerine mangoyu ihraç edebiliriz. Uçakla, tırla 3 günde Avrupa’nın, Rusya’nın her yerine dalında olan mangoyu sevk ederiz ve bu tonaj benim kanaatime göre 8-10 yıl içerisinde 4-5 milyon tona çıkabilir.”
Bir başka üretici Musa Ersoy ise mangonun yetiştirilmesinin ve bakımının kolay olduğunu dile getirdi. Ersoy, şunları söyledi:
“Bu görmüş olduğunuz mango bahçesi 8 dönüm. 300 tane mango ağcımız var. 2019 yılında 2 yaşında ektik şu anda 5 yaşında. 5 yaşındaki ağaçtan aşağı yukarı 50-60 kilo civarında meyve bekliyoruz. Su çok isteyen bir meyve ağacı değil. Haftada 1 defa, kış mevsiminde 15 güne 1, yaz döneminde ortam da çok sıcak olduğu için 3 güne 1, yaz aylarında ne zaman nem oranı kesildiği anda haftada 1 defa da sulayabilirsin ortalama 3 güne 1 defa da sulayabilirsin.”
ALANYA ZİRAAT ODASI: GİRDİ MALİYETLERİNDE YÜZDE 80’E VARAN TASARRUF
Mangonun muz ve diğer tropik meyvelere göre gir maliyetlerinden yüzde 80’ine kadar tasarruf edildiğini belirten, Alanya Ziraat Odası Başkanı Tahir Göktepe şunları söyledi:
“Özellikle ilçemiz Alanya olarak baktığımızda Akdeniz kıyı şeridinde mikro klimanın çok yoğun olarak yaşandığı, yazın nem oranının yüksek olduğu bu nedenle de başta tropik meyvelerin başında muz geliyor, muz olarak ilçemiz Türkiye’de özellikle yoğun şekilde muz üretimin yapıldığı hatta merkezi olarak kabul edebileceğimiz bir ilçe.
Özellikle muzun yoğun bir şekilde yapıldığından dolayı üreticilerimiz de yavaş yavaş diğer tropikal ürünlere kaymak istiyorlar ve yavaş yavaş da yönelmeler başladı. Özellikle tropikal ürünler olarak mango üzerine çok ciddi çalışmalar yaptık. Açık alanda üretim yapması için üreticilerimize 4’er 5’er tane hatta bazısında ekonomik anlamda bahçe de kurduk. Muz serası büyüklüğünde 6-6,5 metre yüksekliğindeki seralarda mango üretimini başlattık.
Kendim de bir mango üreticisiyim. Muza, avokadoya göre daha az su isteği var. Girdi maliyetlerinden de yüzde 80 tasarruf etmiş oluyoruz. Şu anda örtü altında yaklaşık üçüncü yılını doldurmuş olan mango bahçelerinde ağaç başına yaklaşık 25 kilogram ila 40 kilogram arasında ürün alıyoruz. Bu tabi ki çok ciddi bir rakam. Çünkü ekonomik olarak düşündüğünde muzdan bile daha ekonomik oluyor.
Tropikal ürünlerde mango hem ihracat kapasitesi yüksek olan hem de yetiştiriciliği, üretimi ve girdi maliyetlerinin az olmasından dolayı girerken bu işe daha planlı girilmesi daha böyle programlı bir şekilde üretim yapılması ve sonrasında da hem yetiştiricilik çok önemli hem hasat teknikleri çok önemli hem de pazarlaması çok önemli bu hususta da biz yaklaşık ciddi üreticilerin bu işe girerek pazarının oluşturulmasında da destek olacaklarını düşünüyoruz.”
GÖRÜNTÜ DÖKÜMÜ
. MUSTAFA EZİCİ
. MUSA ERSOY
. ALANYA ZİRAAT ODASI BAŞKANI TAHİR GÖKTEPE