ŞEYMA PAŞAYİĞİT

AKP’nin MHP işbirliği ile hazırladığı sosyal medyaya ilişkin düzenlemelerin yer aldığı kanun teklifinde; Facebook, Twitter gibi sosyal ağ sağlayıcıların “devletlerin haklı taleplerine direnç gösterdikleri” gerekçe olarak sunuldu. Teklif ile erişim engeli yanı sıra istenilen içerik çıkarılabilecek, bu içerikler arama motorlarından da kaldırılacak. Türkiye’de günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları, en az bir kişiyi temsilci olarak belirleyecek. Temsilci belirlenmemesi durumunda ise idari para cezasından internet trafiği bant genişliğinin daraltılmasına kadar yaptırım uygulanacak.

Sosyal medyaya ilişkin tartışmalı düzenlemelerin yer aldığı 9 maddelik “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, AKP ve MHP milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

Gerekçe: Devletin taleplerine direnç göstermek

Teklifin genel gerekçesinde; “Kişilerin sosyal ağlara yönelik artan ilgisi, bu mecrada iş yapan aktörlerin sayısının artması ve bunların güçlenmesi sonucunu doğurmuştur. Sosyal ilişkilerin bu derli hızlanması ve çeşitlenmesi, kişilerin birçok probleme veya kişisel hakların ihlaliyle karşılanmasını beraberinde getirmiştir. Buna karşın sosyal ağ sağlayıcıların geniş çaplı kullanıcı sayıları ile kullanıcı verilerinden yararlanarak elde ettikleri milyarlarca dolar gelire rağmen, kişilerin haklarının korunması noktasında ihtiyaç duyulan önleyici ve koruyucu mekanizmaları geliştirmedikleri ya da etkin kullanmadıkları veyahut kullanıcıların ve devletlerin haklı taleplerine direnç gösterdikleri gözlemlenmektedir” ifadeleri yer aldı.

Kanunun hazırlanma amacı ise “internet kullanıcılarının kişisel başvurularında veya kamu kurumlarının bildirimlerinde yaşanan zorlukların aşılması için sosyal ağ sağlayıcılarla muhataplık ilişkisi kurulması” olarak açıklandı.

İhlal gerekçesiyle istenilen içerik kaldırılacak

Teklife göre; yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan sosyal ağ sağlayıcılara, bir milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilecek.

Kısmi içeriğin çıkarılabildiği durumlarda, erişim engellenmesi kararı yerine içeriğin çıkarılması kararı verilebilecek. İçeriğin çıkarılması kararları, içerik ve yer sağlayıcılar tarafından yerine getirilebilecek.

Erişim engellendikten sonra da kişilik hakkının ihlal edildiğini düşünen başvurucunun ismi arama motorlarında çıkmaması sağlanacak. Başvurucunun ismi ile ilgili içerik ilişkilendirilemeyecek.

Türkiye’de temsilci olacak, başvurulara iki gün içinde yanıt verecek

Türkiye’de günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları, en az bir kişiyi temsilci olarak belirleyecek. Bu temsilci, özel hayatın gizliliği ve kişilik hakkının ihlali kapsamında yapılacak başvuruları cevaplandıracak. Başvuruların yanıtlanması için 48 saat süre verilecek. Verilecek olumsuz yanıtlarda gerekçe gösterilmesi zorunlu olacak.

İnternet bant genişliği yüzde 90’a kadar daraltılabilecek

Temsilci belirlemeye ilişkin yapılan bildirime rağmen temsilci belirlenmemesi durumunda kademeli olarak yaptırım uygulanacak. İki aşamalı idari para cezası, devamında reklam yasağı verilecek ve iki aşamalı internet trafiği bant genişliği daraltılacak. Temsilci belirleme yükümlülüğü yerine getirilmiyorsa hakim kararıyla sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin birincide yüzde elli, ikincide yüzde 50 ila yüzde 90 oranı aralığında daraltılacak.

Periyodik rapor hazırlanacak

Türkiye’den günlük erişimi bir milyonun üzerinde olan sosyal ağ sağlayıcıları, adli ve idari merci kararları ile kullanıcıların taleplerini hangi oranda ve ne kadar sürede yerine getirildiğinin tespiti için istatistiksel ve kategorik bilgileri içeren rapor hazırlayacak. Bu raporları, altı aylık dönemlerde kuruma bildirecek ve kendi sitesinden kamuoyuna paylaşacak.

Engelli adresler arama motorlarından da çıkarılacak

Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları, Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındıracak.

Hakim ve mahkeme kararı ile tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcılarına bildirilmesine rağmen 24 saat içinde içeriğin kaldırılmaması veya erişim engellenmemesinden doğan zararların tazmin edilmesinde sosyal ağ sağlayıcıların sorumlu tutulacak.