AKP, ‘İstanbul Finans Merkezi Kanunu Teklifi’ni TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklife göre; bankacılık, sermaye piyasaları, sigortacılık, finansal kiralama, faktoring ve benzeri piyasalar altında yer alan faaliyet, hizmet ve işlemler, İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) ‘finansal faaliyet’ olarak yürütülecek. Katılımcılara, Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından katılımcı belgesi verilecek. Ayrıca bu katılımcıların izin, ruhsat, lisans ve onay başvuru işlemlerini yürütmek amacıyla 'tek durak büro' kurulacak.

AKP’li milletvekillerin imzasını taşıyan 12 maddelik ‘İstanbul Finans Merkezi Kanunu Teklifi’, TBMM Başkanlığı’na bugün sunuldu. Teklifin gerekçesinde, “Kanun teklifimizle getirilen düzenlemelerle uluslararası finans kurumlarını ülkemize çekerek İstanbul'un önde gelen uluslararası bir finans merkezi haline getirilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda hazırlanan kanun teklifimizde, öncelikli olarak İFM'yi rekabetçi kılmayı amaçlayan indirim, istisna ve diğer vergi avantajları düzenlenmektedir. Bu bağlamda öngörülmüş olan teşvik mekanizmaları, reel sektör yatırımlarından farklı olarak uluslararası muadillerindekine benzer şekilde indirim, istisna ve vergi avantajları ile sınırlı tutulmaktadır. Buna ek olarak, kanun teklifinde öngörülen düzenlemelerle nitelikli insan kaynağını çekmeye yönelik kolaylıklar getirilmektedir” denildi.

Teklifin ilk maddesinde amaç ve kapsam yer aldı. Buna göre; Türkiye Cumhuriyeti’nin finansal rekabet gücünü uluslararası alanda artırmak, finansal piyasalar ile ürün ve hizmetlerin gelişmesine ve derinleşmesine katkıda bulunmak, uluslararası finans ve sermaye piyasalarına entegrasyonu güçlendirmek ve bu sayede İstanbul Finans Merkezi’nin önde gelen küresel finans merkezlerinden biri olmasını sağlanması amaçlanıyor. Teklifte, İstanbul Finans Merkezi’nin yönetilmesine ve işletilmesine dair hükümler, İstanbul Finans Merkezi’nde gerçekleştirilerek faaliyetler ve bu faaliyetlere dair teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler düzenleniyor.

Teklif ile bankacılık, sermaye piyasaları, sigortacılık, finansal kiralama, faktoring ve benzeri piyasalar altında yer alan menkul kıymetler, türev araçlar, ödeme sistemleri, elektronik para ve benzeri faaliyet, hizmet ve işlemlerin, İstanbul Finans Merkezi’nde ‘finansal faaliyet’ olarak gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

İZİN, RUHSAT, LİSANS VE BENZERİ ONAY BAŞVURULARI İÇİN TEK DURAK BÜRO SİSTEMİ

Teklife göre; İFM'de tüm altyapı ve üstyapının işletilmesi, yönetilmesi, bağımsız bölümlerin ve alanların kiralanması ile kamuya ait olan ve imar planında belirlenen fonksiyonlar doğrultusunda ilgili kurumlara tahsis edilmiş alanlar hariç olmak üzere umumi hizmetlere ayrılmış yol, meydan, yeşil alan, park ve benzeri yerlere dair her türlü yönetim faaliyeti, 20 yıl süreyle Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulan anonim şirket tarafından yürütülecek. Teklifte ayrıca, katılımcılara Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından katılımcı belgesi verilmesi öngörülüyor. Buna göre; katılımcı belgesi, katılımcılar tarafından yürütülecek faaliyetlerine göre farklı tip ve nitelikte düzenlenecek. Katılımcı belgesi verilmesine, katılımcı belgesi muafiyet koşullarına, katılımcı belgesinin askıya alınması ve iptaline ilişkin hususlar dahil, katılımcı belgesine dair usul ve esaslar, uygulama yönetmeliğinde düzenlenecek.

Katılımcıların izin, ruhsat, lisans ve benzeri onay başvuruları ile bunların çalışanlarına ve bu çalışanların bakmakla yükümlü olduğu kişilere ilişkin izin ve onay gibi başvurularının yapılabilmesi ve bu başvuru süreçlerinin hızlandırılması amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili birimlerinin görev alacağı ‘tek durak büro’ kurulması hedefleniyor. Tek durak büroda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı temsilcileri ile bu bakanlıklarca gerekli görülmesi halinde bunların bağlı, ilgili, ilişkili kuruluşları veya bu bakanlıkların denetiminde olan kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ve ilgili ilçe belediyesi temsilcileri yer alacak. Ayrıca büro, Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından sevk ve idare edilecek. İhtiyaç duyulması halinde farklı bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları da tek durak büroya dahil edilebilecek.

KAZANÇLARIN YÜZDE 75’İ KURUM KAZANCINDAN İNDİRİLECEK

Katılımcıların elde edilen kazançların yüzde 75’i, kurumlar vergisi matrahının tespitinde, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurum kazancından indirilecek. Ayrıca geçici madde ile sağlanan ilave muafiyet ile yüzde 75 oranı, kurumların 2021 ve 2031 yılları vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançlarında yüzde 100 olarak uygulanacak.

İşlemler ile bu işlemler nedeniyle lehe alınan paralar, banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna tutulacak. Faaliyetlere ilişkin işlemler her türlü harçtan, düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna olacak. Geçici madde ile Harçlar Kanunu kapsamında, finansal faaliyet harçlarının, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle alınmaması öngörüldü.

Teklifte, katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların İstanbul Finans Merkezi’nde istihdam ettikleri personele ödenecek aylık ücret gerçek safi değerinin, yurt dışından en az 5 yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde yüzde 60’ı, yurt dışında en az 10 yıllık mesleki tecrübeye sahip kişilerde ise yüzde 80’i gelir vergisinden istisna tutulması da öngörülüyor. Bu istisna, Merkez’de çalışmaya başlamadan önce son 3 yılda Türkiye’de çalışmamış olan personelin ücret gelirlerine de uygulanacak. Ayrıca Merkez’de yer alan taşınmazların kiralanmasına dair işlemler, her türlü harçtan ve bu işlemlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden istisna tutulacak.

Teklifi ile Merkez’de faaliyette bulunan katılımcılara Vergi Usul Kanunu, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın defter ve belgeleri yabancı para birimleriyle tutabilmelerine yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’na yetki verilmesinin de önü açılıyor.