ABD Başkanlık seçimlerinde sandıklar kapandı, ancak sonuçların netleşmesi için özellikle yurtdışından gelen oylar ile bazı kritik eyaletlerdeki sayımın sonuçlanması bekleniyor. Cumhuriyetçilerin adayı ABD Başkanı Donald Trump ile Demokratların adayı Joe Biden arasındaki Beyaz Saray yarışını kimin önde tamamlayacağı henüz açıklığa kavuşmadı. ABD basınına göre, Trump, aralarında Florida ve Teksas gibi kilit eyaletlerin de bulunduğu 23 eyalette seçimleri önde tamamlayarak 213 seçici kurul delegesi kazandı. Demokratların adayı Biden ise aralarında New York ve Kaliforniya'nın bulunduğu 18 eyalette seçimleri kazandı. Biden'in elde ettiği delege sayısı ise 238 oldu.
ABD'de önümüzdeki dört yıl ekonomik ve siyasi gücü elinde tutacak Başkan, senato ve kongre üyelerini seçmek için sandık başına gidildi. Seçimin resmi olmayan sonuçlarına göre, Demokratların adayı Joe Biden ve Cumhuriyetçilerin adayı Donald Trump, geleneksel eyaletlerde kazandılar. Seçimi, "salıncak eyaletler" olarak bilinen kimin kazanacağı kestirilemeyen eyaletler belirleyecek. Arizona, Pensilvanya, Wisconsin, Georgia, Florida, Texas “Salıncak eyaletler” arasında bulunuyor.
ABD'li seçmen, sandığa gittiğinde doğrudan yeni başkanı ve yardımcısını değil, bu ikiliyi seçecek olan seçiciler kurulu delegelerine oy veriyor. Seçimin sonucunda, bir başkan adayının aldığı oy sayısı değil, kazandığı delege sayısı belirleyici oluyor. 'Electoral Collage' denilen seçiciler kurulu, Senato ve Temsilciler Meclisinin toplam üye sayısı olan 538 delegeden oluşuyor. Delegele sayısı 270'e ulaşan başkan adayı seçimin de galibi oluyor. ABD'de en yüksek delege sayısı 29 delege ile Florida'ya ait. Florida'dan sonra en çok delege 20 delege ile Pensilvanya ve 16 delege ile Michigan. Yeni Başkanı'nın kim olacağı, Michigan ve Pensilvanya'daki seçim sonuçlarına göre belli olacak.
TRUMP: SEÇİMLERDE USULSÜZLÜK YAPILDI, BİZ KAZANDIK
Seçimlerde oy sayımı sürerken iki adaydan da ilk açıklamalar geldi. Trump, Washington'daki Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenledi. Trump, "Açıkça bu seçimleri kazandık. Bu gece aldığımız seçim sonuçları harika. Beklemediğimiz eyaletler olan Florida, Ohio, Teksas'ta bile kazandık" dedi. Seçimlerde "ciddi usulsüzlük" yapıldığını savunan Trump, kullanılan oyların sayımının durdurulmasını istediklerini ve gerekirse seçimleri Yüksek Mahkeme'ye götüreceklerini söyledi. Trump, "Kutlama yapmak için hazır olduklarını fakat bir anda her şeyin durduğunu" öne sürdü. Trump, "Sonuçları henüz netleşmeyen ve posta yoluyla kullanılan oyların sayımının beklendiği eyaletlerde önde gittiklerini" söyleyerek, seçimi kendisinin kazandığını öne sürdü. ABD Başkanı, "Pennsylvania’da yaklaşık 600 bin, Michigan’da 170 bin oy önde olduklarını" söyledi.
BİDEN: SONUÇLARDAN MUTLUYUZ
Demokrat aday Biden'ın da "Sonuçlardan mutluyuz, oyları saymak zaman alabilir, sonuçlar için sabırlı olmalıyız, seçimi kimin kazandığını Amerikan halkı söyleyecek" açıklamasını yaptı.
ABD SEÇİMLERİ: ÖNEMLİ OLAN DELEGE SAYISI
ABD’de halk oylamasında en yüksek oyu alan aday doğrudan başkan sıfatını alamıyor. Başkanın belirlenmesi dolaylı bir yoldan, Seçici Kurul aracılığıyla yapılıyor. Seçmen, kayıtlı olduğu eyalette Seçici Kurul’da yer alacak delegeleri seçiyor. Bu delegeler, daha önce parti kurultaylarında belirlenmiş olan delegeler oluyor. Eyalette en çok oyu alan parti, o eyalet adına Seçici Kurul'a delegelerini gönderme hakkını da kazanmış oluyor.
Seçici Kurul’da toplam 538 delege yer alıyor. Başkan seçilmek için en az 270 delegeyi toplamak gerek. Halk oylamasında oransal olarak en yüksek oyu alan aday, her zaman seçimin kazananı olmayabiliyor.
ABD’de başkanlık seçimlerinde iki büyük parti olan Demokrat Parti ve Cumhuriyetçi Parti belirleyici oluyor. Demokrat Parti’nin adayı daha önce Barack Obama döneminde başkan yardımcılığı da yapmış olan Joe Biden. Cumhuriyetçi Parti'nin adayı ise halen ABD Başkanı olan Donald Trump.
ABD’de oy kullanma usülleri eyaletten eyalete farklılık gösteriyor. Belirlenen seçim merkezlerinde oy kullanma seçeneği her eyalette varken, posta yolu ile oy kullanmak da mümkün. Bazı eyaletlerde seçmene doğrudan oy pusulaları gönderilirken, bazı eyaletler seçmenin posta yoluyla oy kullanmak için başvuruda bulunması gibi ek şartlar koşuyor.