Haber: Yusuf KANLI

(LEFKOŞA) - Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar, Kıbrıs barış çabalarında bir çıkmaza girildiği iddialarını reddetti, sürecin yavaş ilerlediğini ancak “dinamik” olduğunu söylerken, genişletilmiş 5 1 toplantıya geçilebilmesi için somut güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar, Lefkoşa'daki son temaslarının ardından ANKA'ya konuştu.

Holguín, sürecin hızının, inkar edilemez bir şekilde yavaş olduğunu, ancak ilerlemeye devam ettiğini ve durgunluk olarak yanlış yorumlanmaması gerektiğini söyledi. "Şu anda önemli olan sonuç almak. Bu bir müzakere öncesi aşamadır" diyen Holguín, iki liderin "görüşlerini, endişelerini ve umutlarını" ifade etmeleri için "sürekli ve doğrudan diyalogun" gerekli olduğunu belirtti.

Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman ve Kıbrıs Rum lideri Nikos Christodoulides ile ayrı ayrı görüşen, ardından yapılan üçlü toplantıya katılan Holguín, bu toplantının ardından yaptığı açıklamaları hatırlattı. Açıklamasında, her diplomatik sürecin kendi dinamikleri olduğunu ve Kıbrıs görüşmelerinin şu anda yavaş ilerleyen ancak devam eden bir süreç kategorisine girdiğini vurguladığını aktaren María Ángela Holguín Cuéllar, "Basın mensuplarına söylediğim şey, her sürecin kendi dinamikleri olduğu ve bunun yavaş bir süreç olduğu idi. Süreç dinamiktir. Yavaş ilerliyor, ancak ilerleme kaydediyoruz" dedi.

Holguín, acil ve somut sonuçlar olmasa bile bir araya gelip görüş alışverişinde bulunmanın önemine işaret ederek, sürekli temasın, diyaloğu korumaya, güvenin daha fazla aşınmasını önlemeye ve yıllarca süren başarısız müzakere döngülerinden sonra süreci canlı tutmaya yardımcı olduğunu söyledi.

Sürecin, ön görüşmelerin ötesine geçip anlamlı müzakerelere doğru ilerlemesi için güven artırıcı önlemlerin vazgeçilmez olduğunu ifade eden BM Kıbrıs Özel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar, bu tür önlemlerin, sembolik jestler değil, güven inşa etmek ve gerçekçi bir başarı şansı olan müzakere koşullarını yaratmak için gerekli bir temel olduğunu vurguladı.

Genel sekreterden mesaj yok

Holguín, BM ev sahipliğinde, Kıbrıs'ın iki tarafını, Birleşmiş Milletleri ve üç garantör gücü olan Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ı içeren 5 1 toplantısına ilişkin konulara da açıklık getirdi. BM Genel Sekreteri António Guterres'in, görüşmelerin hızından duyduğu hayal kırıklığını ifade eden veya genişletilmiş bir toplantının düzenlenmeyeceği uyarısında bulunan bir mesaj ilettiği iddialarını reddeden Holguín, "Ben kişisel elçiyim. Genel sekreteri temsil ediyorum. Böyle bir mesaj iletmedim" diye konuştu. Ancak, temel değerlendirmenin değişmediğini de ekleyen Holguín, "Lefkoşa'da ilerleme sağlanmadıkça, 5 1 toplantısı çağrısı yapılmayacağı doğru" diye konuştu.

Güven artırıcı önlemler gözden geçiriliyor

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguín, liderlerin esaslı müzakerelere nasıl geçilebileceği konusunda görüş alışverişinde bulunduklarını ve güven artırıcı önlemlerin mevcut durumunu ele aldıklarını söyledi. Holguín, bazı ilerlemeler kaydedildiğini ancak bunun yeterli olmadığını vurguladı.

“Kayda değer bir ilerleme yok” diyen Holguín, önceliğinin, tarafları güven artırıcı önlemler konusunda daha somut adımlar atmaya zorlamak olduğunu ifade etti.

Sınır kapıları ve günlük yaşamı doğrudan etkileyen diğer pratik düzenlemelere dikkati çeken Holguín, bu başlıkların siyasi iradenin en açık ve en hızlı sınanacağı alanlar olduğunu söyledi. "Bunlar somut güven artırıcı önlemler" diyen Holguín, iki toplum arasında günlük hayatı kolaylaştıracak, temasları artıracak ve karşılıklı güveni güçlendirecek adımlara işaret etti. Liderlerin, müzakere sürecine meşruiyet kazandırmak için, her iki taraftaki topluma çatışmadan işbirliğine doğru gerçek ve hissedilir bir geçiş yaşandığını göstermeleri gerektiğini kaydetti.

Holguín, bu tür önlemlerin tali değil, sürecin bir üst aşamaya taşınıp taşınamayacağının Birleşmiş Milletler tarafından değerlendirilmesinde belirleyici nitelikte olduğunu vurguladı. "Şu ana kadar yeterli bir hareketlilik görmedik" diyen Holguín, somut sonuçlar ortaya konulmadan görüşme formatının genişletilmesinin erken olacağı uyarısında bulundu.

Bir sonraki ziyaret öncesinde somut adımlar bekleniyor

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguín, Kıbrıs’a bir sonraki ziyaretini ne zaman planladığı ve yeni bir bire bir ya da üçlü görüşme turunun ne zaman yapılabileceği sorusuna, kendi yokluğunda dahi liderlerin yeniden bir araya gelme konusunda mutabık kaldıklarını ve iki tarafın ekiplerinin çözüm bekleyen başlıklar üzerinde çalışmayı sürdüreceğini söyledi. Kısa vadede gerçek ve anlamlı bir ilerleme görmeyi umduğunu vurgulayan temsilci, ancak her halükarda adaya dönmeden önce güven artırıcı önlemler konusunda sahada somut gelişmeler sağlandığını görmek istediğinin altını çizdi.

Beş maddelik öneri tartışıldı

Üçlü toplantı sırasında Holguín, Christodoulides'in, güven artırıcı önlemleri içeren, ancak yeni geçiş noktalarının açılması da dahil olmak üzere daha geniş siyasi sıralamaya bağlı ilave adımları da içeren beş maddelik önerisini sunduğunu doğruladı. Öneriyle ilgili yorum yapmayan Holguín, sadece önerinin sunulduğunu ve Türk Kıbrıslıların metodoloji ve sıralama konusundaki görüşleriyle birlikte tartışıldığını söyledi.

Somut ilerleme olmadan 5 1 olmaz

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguín, genişletilmiş bir toplantı düzenlenmesi için gerekli koşullar konusunda net bir tavır sergileyerek, "Somut bir ilerleme olmadan, 5 1 toplantı düzenlemek çok zor. Bu aşamada, kesinlikle genişletilmiş bir toplantı düzenlemeyeceğim. Koşullar uygun değil" ifadelerini kullandı. Ancak, çerçevenin kendisine bırakılmadığını söyleyen Holguín, "5 1 masadan kalkmadı" diyerek, bunun ancak "koşullar olgunlaştığında" değerlendirilebileceğini ekledi.

Liderler ikili görüşme yapacak

Holguín, Erhürman'ın önerisinin ardından liderlerin, kendisi katılmasa bile gerektiğinde periyodik olarak bir araya gelmeyi kabul ettiklerini, daha sık doğrudan temasın, karşılıklı güven ve anlayışı güçlendireceğini, katılımın artmasının, her iki tarafın da birbirlerinin hassasiyetlerini, arka plan düşüncelerini, beklentilerini ve endişelerini daha iyi anlamasına yardımcı olacağını söyledi. Holguín, "Bu anlayış temeli, sürecin ilerlemesi için vazgeçilmezdir" dedi.

BM Özel Temsilcisi, diyaloğu somut sonuçlara dönüştürmek amacıyla her iki lider ve diğer paydaşlarla istişarelere devam edeceğini söyleyerek, "Şu anda önemli olan sonuç almaktır. Güven artırıcı önlemler çok önemlidir" dedi. BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguín, bu gerçekleşene kadar, daha geniş çaplı bir uluslararası konferans beklentilerinin sıkı bir şekilde kontrol altında tutulması gerektiğini belirtti.