Haber: Seyfi ÇELİKKAYA

(YOZGAT) - Yozgat’ta geleneksel bulgur, düğürcük ve yarma üretimi, teknolojinin desteğiyle sürdürülüyor. Büyükmahal köyündeki Uğurlu ailesi, 30 yıldır yaptığı üretimi elektrikli makinelerle sürdürüyor, ürünler Yozgat ve çevre illerin yanı sıra yurt dışına da gönderiliyor. Bektaş Uğurlu, "Eskiden seten taşında atlarla günlük iki torba çekebiliyorduk, şimdi 40-50 torbayı işliyoruz" dedi.

Hububat hasadının tamamlanmasının ardından başlayan üretim sürecinde, buğday önce elenip akar suda yıkanıyor. Ardından köyde kurulan ocaklarda kazanlarda kaynatılan buğday, güneşte kurutuluyor. Kurutulan buğday daha sonra taş setenle işlenerek bulgur, düğürcük ve yarma haline getiriliyor. Geçmişte at ve eşeklerin çektiği taş setenlerle yapılan işlem, bugün elektrikli makinelerle gerçekleştiriliyor.

"30 YILDIR BU İŞİ YAPIYORUZ"

Büyükmahal köyünde bulgur, düğürcük ve yarma hazırlayan Ümmügülsüm Uğurlu, üretim sürecinin biçerdöverlerin tarladan çıkmasıyla başladığını söyledi. Buğdayı eleyip yıkadıktan sonra kazanlarda kaynattıklarını ve kuruttuklarını anlatan Uğurlu, daha sonra setende işlenen buğdayın elenerek temizlendiğini ve çekime gönderildiğini belirtti.

Yaklaşık 30 yıldır bu işi yaptıklarını belirten Uğurlu, üretimin eşinin ailesinde daha önce de sürdürüldüğünü anlattı. Ürünlerin Yozgat ve çevresinin yanı sıra Ankara ve Çorum’un Alaca ilçesine gönderildiğini, yurt dışından da talep aldıklarını kaydeden Ümmügülsüm Uğurlu, "Müşteriler için elimizden gelen titizliği gösteriyoruz. Talep fazla oluyor ama her zaman umduğumuz gibi olmuyor. Çevre köylerden gelip alanlar da var. Gurbetçiler de gelip alıyor. Genelde Almanya’ya kadar gidiyor. Bazı uzak ülkelere de gönderiyoruz" dedi.

"ÖNCEDEN İKİ TORBA, ŞİMDİ 40-50 TORBA"

Ön hazırlıkları tamamlanan buğdayı elektrikli setenle işleyen Bektaş Uğurlu da teknolojinin üretim sürecini kolaylaştırdığını ifade etti. Eskiden atlarla çekilen taş setenlerin kullanıldığını belirten Uğurlu, "Eskiden atlarla olurdu, şimdi elektrikle seten yapıyoruz. Teknoloji ilerledi. At ile günlük akşama kadar iki torba çekebiliyorduk, şimdi 40-50 torbayı işliyoruz” diye konuştu.

"ESKİDEN HER EV KENDİ BULGURUNU YAPARDI"

Köy sakinlerinden Gazi Bektaş ise geçmişte Büyükmahal köyünde hemen her evde bulgur yapıldığını anlattı. Köyün geçmişte daha kalabalık olduğunu belirten Bektaş, ailelerin kendi ihtiyaçları kadar bulgur, yarma ve düğürcük hazırladığını söyledi. Köy nüfusunun azalmasıyla birlikte bu geleneğin de büyük ölçüde kaybolduğunu ifade eden Bektaş, üretimin Uğurlu ailesi tarafından sürdürülmeye çalışıldığını kaydetti.

Gazi Bektaş, "Eskiden köyümüz çok kalabalıktı. Herkes kendi yiyeceği kadar bulgurunu yapardı. Satmak yoktu. Şimdi bu işi yapan olmayınca köyde de kimse kalmadı. Bu arkadaşlar yıllardan beri babalarından kalan işi sürdürüyor. Ne kadar devam eder bilmiyorum, gücü yettiği kadar devam etmeye çalışıyor" dedi.

Geçmişte taş setenin atlarla çekildiğini, bugün ise elektrikli makinelerin kullanıldığını belirten Bektaş, üretimin biçerdöverlerin hasadı tamamlamasının ardından başladığını ve yaklaşık iki ay sürdüğünü söyledi. Gazi Bektaş, Uğurlu ailesinin yılda yaklaşık 10-12 ton bulgur, yarma ve düğürcük ürettiğini ifade etti.