(İZMİR) - İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, “Sağlıklı Bir Körfez İçin Bir Adım Daha” çalıştayında yaptığı konuşmada; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Körfez konusundaki tavrına tepki göstererek, “Bize yardımcı olmuyorlar ve çözüm önerisi de getirmiyorlar. Sadece bizi suçlamaya maruz bırakıp her şeyi olduğu gibi ortada bırakıyorlar” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma Ve Kontrol Dairesi Başkanlığı, İZPA, İZSU ve İZDENİZ iş birliği ile Tarihi Havagazı Fabrikası'nda düzenlenen “Sağlıklı Bir Körfez İçin Bir Adım Daha” çalıştayı, ikinci gününde devam etti. Körfez kirlilik sorunu ve çözümleri, yerli ve yabancı bilim insanlarının sunumlarıyla masaya yatırıldığı çalıştayın 2. gününde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay konuşma yaptı.

“4,5 milyonluk nüfusumuzun 3 milyonu Körfez’in çevresinde yaşıyor”

Körfez kirliliği konusunda bilgi kirliliği olduğunu kaydeden Tugay, “İzmir kamuoyunun Körfez ile ilgili sorunu ve konuyu doğru anladığını düşünmüyorum. Hükümet kanadı da dahil olmak üzere farklı kesimlerden farklı açılardan farklı şeyler söylendi. İzmirliler de ‘Ortada bir sorun var, bunu kimse sahiplenmiyor ve çözüm için kimse çaba sarf etmiyor. İnsanlar birbirlerinin üzerine sorumluluk atıyor’ gibi bir düşünce içine girdiler. Haklılar. Var olan bilgi kirliliği buna sebep oluyor. İzmir Körfezi dünyanın nadir körfezlerinden biri. Çünkü şehrin metropol alanı Körfez’in çevresine yerleşmiş. Yoğun bir nüfus doğrudan Körfez ile temas içinde. Bu sorunlar çok nadiren dünyada bu şekilde yaşanıyor. 4,5 milyonluk nüfusumuzun 3 milyonu Körfez’in çevresinde yaşıyor” dedi.

“Gediz’in kirliliğini Körfez’in dışında tutmak mümkün değil”

Körfez kirliliğine neden olan konuları başlıklarla ele alan Tugay, şunları söyledi:

“Körfez’in en önemli özel durumlarından biri de 33 tane akarsuyun buraya boşalması. Bunların arasında Gediz Nehri de var. ‘Gediz Nehri Körfez’in dışına boşalıyor. Körfez’in kirlenmesine katkısı yok’ diyenler maalesef art niyetli. Biz küçük topları Gediz’e atıp takip etsek Körfez’e gelip gelmediğini anlarız. Gediz’in kirli suyu kesinlikle Körfez’in içine giriyor. O yüzden Gediz’in kirliliğini Körfez’in dışında tutmak mümkün değil. Körfez’i atıklar ve doğal olarak akan alüvyonlar da kirletiyor. Körfez artık bir depolama alanı. Dereler ve akarsulardan gelen bütün materyaller şu anda Körfez’e dibe çöküp birikiyorlar. İzmir Körfezi’nin gelen alüvyonlarla zamanla dolması doğal bir sonuç. Biz Körfez’i kaybetmek istemiyoruz, orayı korumak istiyoruz. Çünkü İzmir, körfeziyle var olan bir şehir.

“Alg patlaması yeni bir sorun”

Körfez’de alg patlaması denen biyolojik bir sorun var. Bunu bence halk anlamadı. Çünkü Körfez’e özellikle yaz aylarında ortaya çıkan koku, balık ölümleri insanları travmatize etti. Buna karşılık ‘İzmir Körfez’i kanalizasyon atıklarıyla kirleniyor. Belediyecilik hizmeti yeterli olmadığı için bu halde’ dendi. Ben İzmir’de yaşadım ve 50 yaşındayım. Biz kendimizi bildik bileli Körfez’de kirlilik ve koku var, ama balık ölümü yoktu. Alg patlaması denen şey yeni bir sorun. Dünyanın birçok yerinde yaşanıyor. Bu yeni çağın sorunu. Nedeni iklim krizi ve havanın aşırı ısınıp suyu da ısıtması. Suyun ısınması, alglerin ani şekilde çoğalmasına neden oluyor. Onların beslendiği şey de atık kirliliği değil ama 100-150 yıldır dipte var olan birikim. Atıklar dipte duruyor, deniz suyunun anormal artışıyla alg patlamasına neden oluyor. Arkadaşlarımız her gün uydudan ve drone ile takip ediyorlar. İnanılmaz değişim oluyor. Körfezimizin dip kirliliği ve sıcak havayla oluşan alg patlaması sorunu çözmemiz gereken çok önemli bir sorun. Bu alg patlaması sorununun çözümüyle biyolojik bir yöntemle cevabını bulabilir miyiz sorusunun cevabını bulmalıyız. Ama henüz böyle bir çözüm yok. Şehrimizdeki bilim insanlarının bu konuya daha fazla zaman ayırmasına ihtiyacımız var.”

“En büyük dip temizliğini yapıyoruz”

Belediyenin temiz Körfez için çalıştığını hatırlatan Tugay, “Halkımız bilsin ki belediyemiz bu konuyu çok ciddiye alıyor. Bugüne kadar arıtma kaynaklı kirliliği durdurduk. İzmir tarihinde yapılmış en büyük dip temizliğini yapıyoruz. Bir milyon tondan fazla çamur çıkarıldı ve dört milyon ton için bakanlıktan alınmış bir izin var, çalışma devam edecek” diye konuştu.

“Hiç müdahale edemediğimiz yer Gediz Nehri”

İklim krizinin alg patlamasında etkili olduğunu kaydederek şöyle konuştu:

“Körfez’in ortasındaki derinlik 2 metre. Bu da Körfez’in suyunun deniz suyuyla sirküle olmasına engel oluyor. Bu az hareket alg patlamasının oluşmasını artırıyor. Yaşadığımız büyük Yamanlar yangınından hemen sonra alg patlaması yaşandı. Tetikleyici o gün için orman yangınıydı. Başka zamanlarda başka şeyler bunu tetikliyor olabilir. Mesela deniz marulları... Canlıyken sorun yok ama öldüklerinde bunlar da alg patlamasını tetikliyor. O yüzden bunların temizliğine önem veriyoruz. Hiç müdahale edemediğimiz yer Gediz Nehri. Sınırlarımıza girdiği andan itibaren farklı noktalardan aldığımız su örnekleriyle kirliliğini takip ediyoruz. Murat Dağı’ndan pırıl pırıl çıkan su, Manisa’ya girdiği anda kirli oluyor. Orada da ilave kirlenmeler var. Buraya o kadar kirli geliyor ki... Herkes bilsin ve inansın, ispat edebiliriz. Gediz Nehri Körfez’i kirleten en önemli konulardan biri.”

“Dünyada bunu yaşayan başka bir şehir var mıdır”

Tersane ve limanın Körfez’de olmasının olumsuz sonuçları olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Böyle bir Körfez’in en sığ ve uç kısmına tersane yerleştiremezsiniz. Tersane kirliliğini arkadaşlarımız defalarca görüntülerle saptadılar. Ağır tonajlı, balaz suyu bırakan gemilerin yanaştığı bir yük limanını yerleştiremezsiniz. Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir liman yok. Dünyanın hiçbir yerinde ağır yük gemilerini atıklarını bıraktıkları bir limana izin veremezsiniz. Tersaneyi de burada işletemezsiniz. Maalesef bu konularda bize yetki verilmiyor. Biz belediye olarak her geminin atıklarını takip eden bir sistem kurmaya kararlıyız. Ama biz sadece saptayabileceğiz, sonunda bir yaptırımımız yok. Birileri sürekli yalan söyleyerek , konuyu çarpıtarak kamuoyunun dikkatini sorunların gerçeğinden başka yöne çekmeye çalışıyorlar. İhtiyacımız olan şey, Körfez’de hiç bitmeyen sürekli bir temizliğe ihtiyacımız var. Bunun için bir gemiye ihtiyacımız var. Ya biz ya da bakanlık getirmeli. İzmit’te yaptığının benzerini bakanlık burada yapmalı. Biz bu konuyu bakanlık ile defalarca kez görüştük. Ama bize yardımcı olmuyorlar ve çözüm önerisi de getirmiyorlar. Sadece bizi suçlamaya maruz bırakıp her şeyi olduğu gibi ortada bırakıyorlar. Dünyada bunu yaşayan başka bir şehir var mıdır bilmiyorum ama biz bunu yaşıyoruz. Bize dip temizliği için gerekli yetkiyi vermezseniz, Gediz’in kirliliğini durdurmazsanız, davet ettiğimiz toplantılara bile gelmezseniz bu konuya nasıl katkınız olacak, biz bu sorun nasıl çözeceğiz? Biz durmayacağız. Daha fazla ne yaparız diye araştırmaya devam edeceğiz. Derelerin ve Gediz Nehri’nin temiz olması gerekiyor. Dip temizliğini yapılması gerekiyor. Bunun için İzmit’te yapılan bir çalışması var bakanlığın. İzmit Körfezi’nde yapılan çalışmanın aynısı İzmir’de yapılırsa bu problem biraz daha hızlı giderilebilir.”