Haber: Mehmet Rebii ÖZDEMİR
(SAMSUN) - Ziraat Mühendisleri Odası Samsun Şube Başkanı Havva Yurduseven Bayzat, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2026 yılı hububat alım fiyatlarını "çiftçinin tasfiye edilme fermanı" olarak nitelendirerek, "Çiftçinin traktörüne koyduğu mazot, tarlasına attığı gübre ve kullandığı ilaç son bir yılda fahiş oranlarda zamlanırken, ürettiği temel gıdaya bu artışın reva görülmesi ekonomik bir akıl tutulmasıdır" dedi.
Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurduseven Bayzat, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026 yılı hububat alım fiyatlarını değerlendirdi. Fiyatların tarım sektörünün uzun süredir içinde bulunduğu yapısal krizi çözmek yerine derinleştirdiğini belirten Bayzat, “2026 buğday fiyatları çiftçinin tasfiye edilme fermanıdır” dedi.
Açıklanan rakamların tarlanın, mazotun, gübrenin ve emeğin gerçek maliyetleriyle örtüşmediğini ifade eden Bayzat, ortaya çıkan tablonun sürdürülebilir bir tarım politikasıyla uzaktan yakından ilgisinin bulunmadığını kaydetti.
Yıllık enflasyonun ve tarımsal girdi maliyetlerine dikkat çeken Bayzat, “Buğday fiyatını yüzde 22 ile sınırlamak çiftçinin alım gücünü doğrudan gasbetmektir. Çiftçinin traktörüne koyduğu mazot, tarlasına attığı gübre ve kullandığı ilaç son bir yılda fahiş oranlarda zamlanırken, ürettiği temel gıdaya bu artışın reva görülmesi ekonomik bir akıl tutulmasıdır” ifadelerini kullandı.
"DESTEKLİ FİYAT SÖYLEMİ GERÇEĞİ YANSITMIYOR"
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın temel destek, planlı üretim ve sertifikalı tohum desteği gibi kalemlerle üreticinin ton başına 3 bin 14 TL destek alacağını ve toplam gelirinin 19 bin 514 TL’ye ulaşacağını savunduğunu belirten Bayzat, bu yaklaşımın sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini söyledi.
Ziraat odalarının saha çalışmalarına göre bir kilogram buğdayın ortalama üretim maliyetinin 16 ila 18 TL bandına ulaştığını belirten Bayzat, “TMO’nun açıkladığı 16,50 TL’lik fiyat çiftçinin maliyetini bile karşılamamakta, üreticiye zarar yazdırmaktadır” dedi.
Destek ödemelerinin hasat döneminde çiftçinin eline geçmediğine dikkat çeken Bayzat, “3 bin 14 TL’lik destek ödemeleri hasat anında değil, aylar sonra sonbaharda veya kış aylarında yapılacaktır. Paranın değerinin her gün eridiği bir ortamda vadeli destek vaadiyle çiftçinin bugünkü yarası sarılamaz” diye konuştu.
"45 GÜNLÜK VADE ÇİFTÇİYİ TÜCCARA MECBUR BIRAKIYOR"
Bayzat, ürün bedellerinin teslimattan sonra 45 gün içinde ödeneceği yönündeki uygulamanın da üretici açısından büyük sorun yarattığını belirtti. Hasat döneminin çiftçinin banka kredileri, gübre ve mazot borçlarının vadesinin geldiği dönem olduğuna işaret eden Bayzat, şunları söyledi:
“Parasını almak için 45 gün bekleyecek lüksü olmayan, kapısına alacaklı dayanmış bir üretici, TMO kuyruklarında ve vadelerinde erimek yerine ürününü serbest piyasadaki tüccara 14 bin ila 15 bin TL gibi çok daha düşük fiyatlarla peşin paraya satmak zorunda bırakılmaktadır. Bu durum TMO’nun piyasayı düzenleme ve çiftçiyi koruma misyonunu tamamen işlevsiz hale getirmektedir.”