(HAKKARİ) - Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde iki yıl önce deneme amacıyla ekilen salepte ilk ticari hasat yapıldı. Üretici Kerim Erişmiş, üretim alanını genişletmek istediklerini ancak yüksek tohum maliyetleri nedeniyle Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan destek beklediklerini söyledi.
Yaklaşık 15 yıldır çiftçilik yapan Kerim Erişmiş’in Yoncalı köyündeki tarlasında gerçekleştirilen salep hasadına, Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan ile Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen de katıldı. Tarlada yapılan incelemelerde salebin Yüksekova’nın iklim ve toprak yapısına uyum sağladığı, yüksek verim alındığı belirtildi.
Salep, safran ve sarımsak üretimi yaptığını belirten üretici Kerim Erişmiş, ilk yıllarda tecrübe eksikliği nedeniyle bekledikleri verimi alamadıklarını, zamanla üretim tekniklerini geliştirerek başarılı sonuçlara ulaştıklarını söyledi. Hasadı yapılan ürünlerin 2025 yılında ekilen salep yumruları olduğunu belirten Erişmiş, bu yıl oldukça verimli bir sezon geçirdiklerini ifade etti.
Üretim alanını büyütmek istediğini ancak en büyük sorunun tohum maliyeti olduğunu dile getiren Erişmiş, Yüksekova'da yaklaşık 20-30 sertifikalı salep üreticisi bulunduğunu ancak yeterli yumru olmadığı için üretimin istenilen seviyeye çıkarılamadığını söyledi.
Bir yastık salep ekimi için yaklaşık bin adet yumru gerektiğini, bunun da 30-40 bin liralık maliyet oluşturduğunu belirten Erişmiş, şunları ifade etti:
"Biz üretmek istiyoruz ancak bütçemiz buna yetmiyor. Benim 15 dönümlük arazim var. Tamamını salep ve safran üretiminde değerlendirmek istiyorum. Ancak elimde yeterli tohum olmadığı için bunu gerçekleştiremiyorum. Bakanlıktan en büyük beklentimiz üretim yapan çiftçilere tohum desteği verilmesidir."
İlçe Tarım Müdürü: "Salep Yüksekova için yeni bir ürün deseni oldu"
Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan da salep üretiminin kamu kurumlarının desteğiyle başlatılan demonstrasyon çalışmaları kapsamında hayata geçirildiğini belirtti. İnan, "2025 yılı Kasım ayında Hakkari İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Yüksekova Kaymakamlığı iş birliğinde Yoncalı köyünde tıbbi ve aromatik bitkiler kapsamında salep, safran ve sarımsak üretimi başlatıldı. Bugün de bu kapsamda salebin ilk hasadını gerçekleştiriyoruz. Tek yumru olarak dikilen salebin hasatta üç-dört yumruya ulaştığını gördük. Bu da Yüksekova'da salep üretiminin başarılı olduğunu ve ilçemiz için yeni bir ürün deseni oluşturduğunu gösteriyor" şekline konuştu.
İnan, hazırlayacakları DAKA ve DAP projeleriyle salep üreticilerinin sayısını artırmayı hedeflediklerini belirterek, katma değeri yüksek ürünlerin yaygınlaştırılmasıyla ilçe ekonomisine katkı sağlamayı amaçladıklarını söyledi.
Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen de salep hasadının ilçe tarımı açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi. Yıllardır salebin Yüksekova'da yetiştirilemeyeceği yönünde bir algı bulunduğunu ifade eden Geçirgen, ilk başarılı hasadın bunun aksini ortaya koyduğunu belirtti.
Geçirgen, "Bugün Yüksekova tarımı adına tarihi bir dönüm noktasını yaşıyoruz. Yıllardır hayal olarak görülen salep yetiştiriciliğinde bugün verimli bir hasat gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Katma değeri yüksek ürünlerle çiftçilerimizi buluşturmayı hedefliyoruz. Yaş salebin kilogramı 3 bin ile 4 bin lira, kuru salebin kilogramı ise 12 bin ile 14 bin lira arasında alıcı buluyor. Bu üretimin yaygınlaşmasıyla çiftçimizin gelir seviyesi yükselecek, Yüksekova da katma değeri yüksek tarımın önemli merkezlerinden biri haline gelecektir" diye konuştu.