Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Çoban sıkıntısının yaşandığı hayvancılık sektörüne yönelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen sertifikalı Afgan çoban desteği Yozgat’ta uygulanmaya başladı. Afganistan’dan getirilen ve sigorta işlemleri İŞKUR üzerinden tamamlanan çoban, Yerköy ilçesine bağlı Çakırhacılı köyünde bir besicinin işletmesinde asgari ücretle çalışmaya başladı.
Yozgat’ta küçükbaş hayvancılık yapan besicilerin çoban ihtiyacını karşılamak amacıyla uygulanan destek kapsamında, Afganistan’dan getirilen ilk sertifikalı çoban görevine başladı. Uygulamanın diğer illerde de hayata geçirilmesinin planlandığı belirtildi.
Yerköy ilçesine bağlı Çakırhacılı köyünde 600’den fazla küçükbaş hayvanı bulunan besici Ahmet Bilir, çoban bulmakta zorlandıklarını belirterek, devletin sağladığı desteğin kendileri için önemli olduğunu söyledi. Dededen kalma hayvancılığı sürdürdüklerini belirten Bilir, ikinci bir çoban için de başvuru yaptıklarını ifade etti.
Bilir, “Hayvancılık çok iyi bir meslek ama çoban sıkıntısı vardı. Çoluk çocuk baktık. Biraz yaşlanmaya başladık. Hayvancılık bize dedemden, babamdan bana, benden de oğluma kalacak. İşçilik sıkıntıydı. Onu da devletimiz sertifikalı Afganistanlı çoban getirdi. Bir tanesini getirdim, ikinci çoban için de dilekçe verdik. Tek kişi zor olacak, iki çoban çalışacak. Allah razı olsun devletimiz bu imkanı tanıdı. Yoksa küçükbaş için hayvancılık bitmek üzereydi. Çünkü çoban olmayınca, işçi olmayınca çok zordu. Şimdiden sonra devam edecek, hayvancılığı yapacağız” dedi.
Afganistan’dan Yozgat’a gelen Emir Muhammed Koçi de ülkesinde çobanlık yaptığını, Türkiye’de çoban ihtiyacı olduğunu öğrenince başvuru yaparak geldiğini anlattı.
“YEME GELEN ZAM KADAR ETE ZAM GELMİYOR”
Makine mühendisliği eğitimi almasına rağmen ata mesleği besiciliği sürdürmek için köyüne dönen 25 yaşındaki İsmail Bilir ise yem maliyetlerinin üreticiyi zorladığını söyledi.
Kendi üretimleri olan kaba yemin belirli bir noktaya kadar yeterli geldiğini, sonrasında dışarıdan yem almak zorunda kaldıklarını belirten Bilir, destek ve yem kredilerinin serbest piyasadaki fiyat artışlarını karşılamadığını ifade etti.
Bilir, “Üretim olduğu için güzel. Kazanç güzel. Kendi sermayemiz olduğu için, kendi kapımızda ürettiğimiz için fiyatlarımız güzel, satışlarımız iyi, kazanç olarak güzel. Ama tek sıkıntısı yem sorunu. Kaba yem aldığımız için kendi üretimimiz bir yere kadar yetiyor. Bir yerden sonra ister istemez kaba yeme, dışarıdan hazır yeme ihtiyaç duyuyoruz. Yem kredileri olsun, desteklerimiz var ama serbest piyasa olduğu için karşılamıyor” diye konuştu.
Yem fiyatlarındaki artışın et fiyatlarına aynı ölçüde yansımadığını dile getiren Bilir, bu durumun özellikle küçük ölçekli hayvancılık yapan üreticileri daha fazla etkilediğini kaydetti.
“ÇOBAN SIKINTISI YAŞIYORDUK BU ZAMANA KADAR, O DA ÇÖZÜLDÜ”
Bursa Uludağ Üniversitesi'nden mezun olduğunu ve kendi alanında çalışmayı denediğini ancak besiciliğe dönmeye karar verdiğini anlatan İsmail Bilir, babasının yanında mesleği öğrenmek ve aile işletmesini geliştirmek amacıyla köye döndüğünü söyledi. Bilir, besicilik faaliyetlerinin yanında açıktan veterinerlik eğitimi almaya da başladığını belirtti.
Daha önce çalıştırdıkları çobanların kısa süre içinde ayrılabildiğini ve bu durumun hem üreticiler hem de çalışanlar açısından güvencesizlik yarattığını ifade eden Bilir, yeni uygulamayla çobanın sigortalı çalışmasının kendilerini rahatlattığını dile getirdi.
Bilir, “Çoban sıkıntısı yaşıyorduk bu zamana kadar, o da çözüldü. Önceden çoban getiriyorduk, bir ay duruyordu, iki ay duruyordu, geri gidiyordu. Onların da bir güvencesi yoktu, bizim de bir güvencemiz yoktu. Sağlık sorunu olduğu zaman sıkıntı yaşıyorlardı. Ama şu anda sigortalı olduğu için, devlet getirdiği için bir sıkıntı yaşamadım” dedi.
Bilir, uygulamanın hem çalışan hem de işveren açısından güvence sağladığını belirtti.
Devlet desteklerinin köyde üretimi sürdürmelerine katkı sağladığını ifade eden Bilir, çadır desteğinin yanı sıra akıllı yemlik sisteminden de yararlandıklarını söyledi. Bu sistem sayesinde hayvanların yemlenmesi ve bakımının daha kolay hale geldiğini belirten Bilir, destekler sürdüğü sürece aile işletmesinde hayvancılığa devam edeceklerini kaydetti.