Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT)- Yozgat’ın Kadışehri ilçesine bağlı Kabalı köyünde 2009 yılında köylülerin arazilerini birleştirerek hayata geçirdiği Türkiye’nin en büyük meyve bahçesi, köyde işsizliği büyük ölçüde sona erdirirken tersine göçü de başlattı. Köylüler hem arazilerini kiraya vererek gelir elde ediyor hem de bahçede çalışarak kazanç sağlıyor.
Yozgat'ın Kadışehri ilçesi Kabalı köyünde kamu, özel sektör ve köylülerin iş birliğiyle 850 parselin birleştirilmesi sonucu 5 bin 600 dönümlük alanda elma, kiraz, şeftali ve nektarin bahçesi kuruldu. Bahçe 25 yıllığına özel bir firmaya kiralanırken, köylüler kira gelirinin yanı sıra bahçede çalışarak da gelir elde etmeye başladı.
Projeyle birlikte köyde işsizliğin büyük ölçüde azaldığı, ekonomik ve sosyal yaşamda da önemli değişimler yaşandığı belirtildi. Kadınlar ve üniversite öğrencileri bahçede çalışarak gelir elde etti, birçok aile evlerini yeniledi. Büyükşehirlere göç eden bazı köylüler ise yeniden köye dönerek yerleşmeye başladı.
Yozgat Valisi Mehmet Ali Özkan, Kabalı Meyve Bahçesi’nde incelemelerde bulunarak çalışanlarla bir araya geldi. Özkan, 5 bin 600 dekar alana kurulu bahçede yaklaşık 3 bin dekar elma, bin 300 dekar kiraz ile şeftali ve nektarin üretimi yapıldığını belirterek, bu yıl meyve üretiminde verimli bir sezon beklendiğini söyledi.
Bahçeyi işleten firmanın Genel Müdürü Fahrettin Aksakal da hasat döneminde 600 ila 700 kişinin çalıştığını belirterek, üretilen kirazların iç pazarın yanı sıra Rusya ve Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeye ihraç edildiğini ifade etti.
BAHÇENİN KURULUŞ HİKAYESİ
Projenin hayata geçirilmesine öncülük eden Kabalı köyü eski muhtarı Hüseyin Ünal, 1999 yılında muhtar seçildiğini, dönemin Kaymakamı İsmail Şanlı’nın önerisiyle köylüleri arazi birleştirme konusunda ikna etmeye başladığını anlattı.
Başlangıçta köylülerin çekimser yaklaştığını belirten Ünal, uzun süren toplantılar ve ikna çalışmaları sonucunda yaklaşık 10 bin dönümlük alanın projeye dahil edildiğini söyledi. İlk etapta 5 bin dönümlük alanda çalışmaların başladığını kaydeden Ünal, bugün projenin köyün ekonomik yapısını tamamen değiştirdiğini ifade etti.
“BOŞANMA DİLEKÇESİ VERENİ PEK GÖRMEDİM”
Projenin yalnızca ekonomik değil sosyal etkileri de olduğunu dile getiren Ünal, şunları söyledi:
“Şu anda köyümüzün insanı yetmiyor. Civar köylerden ve Şanlıurfa başta olmak üzere farklı illerden tarım işçileri geliyor. Hasat döneminde günlük 750-800 kişi çalışıyor. 2010’dan bu yana köyümüzde huzursuzluk, kavga gürültü neredeyse kalmadı. ‘Varlık barıştırır, yokluk dövüştürür’ derler; boşanma dilekçesi vereni pek görmedim. Gençler, kadınlar, öğrenciler çalışıyor. Yaklaşık 100-150 kişi yeniden köyümüze döndü. Köyün çehresi değişti, yollar, evler ve sosyal imkanlar gelişti.”
“TÜRKİYE'DE BİR ROL MODEL PROJE”
Projenin uygulamaya konulmasında yer alan Kadışehri Belediye Başkanı Davut Karadavut, “Türkiye’nin rol model projesi” olarak nitelendirdiği, Kabalı Meyve Bahçesi projesi ile ilgili şu bilgileri verdi:
“Türkiye'de bir rol model proje. Kendi konseptinde Türkiye'de başarılmış bir proje. Köylünün bir araya gelerek parçalı arazi ve tarlaları birleştirerek tek tapu haline getirdik. Şu anda 5 bin 600 dönüm civarında tek tapu haline tarla haline getirdik. Köylüyü ikna sürecimiz oldu yaklaşık bir yıl. 2011'de tamamen bahçemize ağaç dikimi gerçekleşti. 2013 yılında da özel bir firmaya 25 yıllığına kiralandık. Şu anda köylü kendi arazisinde hem yevmiyeci olarak çalışıyor hem de dönüm başı gelirini alıyor. Kabalı Köyü'ne göç tersine az da olsa başladı. Pandemiden sonra, büyükşehirlerdeki deprem riski korkusundan ilçe geneli de göç almaya başladı. Kabalı köyündeki meyve bahçesinde şu anda dün görüştüm 700 civarında kişinin çalıştığı söylendi. Türkiye'nin en büyük meyve bahçesi. O zaman kiraz bahçesi de Avrupa'nın en büyük kiraz bahçesiydi.”